Aktualności
Leon XIV utrzymuje Traditionis Custodes: msza tradycyjna pozostaje pod restrykcjami
W samolocie wracającym z Ameryki Południowej Leon XIV oświadczył, że utrzyma Traditionis Custodes i nie złagodzi ograniczeń nałożonych na mszę tradycyjną, w imię jedności Kościoła.

Wracając z dwunastodniowej podróży po Urugwaju, Argentynie i Peru, Leon XIV odbył 16 listopada 2026 roku około trzykwadransową konferencję prasową w samolocie wiozącym go z Limy do Rzymu. Zapytany o możliwe złagodzenie ograniczeń ciążących na mszy zwanej „trydencką”, odpowiedział, że Traditionis Custodes, motu proprio promulgowane przez papieża Franciszka w 2021 roku, jest „decyzją papieża Franciszka” i że „będzie ją dalej stosował”. Tekst ten, dodał, „przewiduje możliwości dyspensy” pozwalające na sprawowanie Vetus Ordo, a droga pozostaje otwarta dla tych, którzy o to proszą. Utrzymanie go uzasadnił „jednością Kościoła”, jako że ogromna większość katolików na świecie sprawuje ryt wywodzący się z Soboru Watykańskiego II, ryt Pawła VI.
To, co Kościół zawsze utrzymywał
Mszał nazywany dziś „trydenckim” nie jest tolerowaną relikwią: to mszał, który święty Pius V, wykonując postanowienia Soboru Trydenckiego, promulgował bullą Quo primum w 1570 roku. I nadał go na wieczność. Mocą swej apostolskiej władzy święty papież udzielił „na wieczne czasy”, aby mszał ten był używany przez każdego kapłana rytu łacińskiego „bez żadnego skrupułu sumienia” i bez obawy popadnięcia w jakąkolwiek karę. Sobór Trydencki ze swej strony obłożył anatemą każdego, kto uznałby ceremonie i zewnętrzne znaki, którymi Kościół posługuje się w sprawowaniu mszy, za zachęty do bezbożności, a nie za posługi pobożności. Jedność, której Kościół zawsze szukał, jest jednością w wierze, której msza jest samym wyrazem, lex orandi, lex credendi, a nie jednolitością uzyskaną przez ograniczanie rytu, którym wiara ta była przekazywana przez wieki.
Miara
Fakt należy ująć takim, jaki jest: nie jest to nowy akt, lecz zadeklarowany zamiar panującego papieża, by utrzymać dyscyplinę ustanowioną przez poprzednika. Traditionis Custodes istnieje, jest dokumentem; słowo wypowiedziane w samolocie jest słowem, słowem człowieka, który mówi, że będzie je stosował. Mierzona miarą Quo primum, dyscyplina ta odwraca to, co święty Pius V nadał na zawsze: tam gdzie święty papież uwalniał każdego kapłana od wszelkiego skrupułu i wszelkiej kary, dziś sprawowanie tego samego mszału uzależnia się od dyspensy. Prawo nadane na wieczność, sprowadzone do reżimu pozwolenia: oto różnica, i nie jest ona błaha. Powoływać się na „jedność Kościoła”, by ograniczać ryt, w którym jedność ta wyrażała się przez wieki, to brać jednolitość za jedność. Nie sądzimy ani człowieka, ani jego urzędu; stwierdzamy, że akt oddala się od wieczystego daru Quo primum i od rytu, który Trydent okrył swą ochronną anatemą.
Dla wiernego nic się nie zmienia w tym, czego ma się trzymać: msza wszech wieków jest mszą Kościoła, a przywiązanie do tego, co katolickie wieki sprawowały jednomyślnie, nie jest nieposłuszeństwem, lecz wiernością. Nie ma tu ani wezwania do buntu, ani żadnego wniosku co do prawowitości kogokolwiek, lecz jedynie obowiązek zachowania wiary tak, jak Kościół zawsze jej nauczał.
Źródła. Bulla Quo primum tempore świętego Piusa V (14 lipca 1570), nadająca na wieczność używanie Mszału rzymskiego każdemu kapłanowi „bez żadnego skrupułu sumienia”. Sobór Trydencki, sesja XXII (1562), kanon 7 kanonów o Ofierze Mszy, oraz Katechizm Soboru Trydenckiego (1566), o Najświętszej Eucharystii i ofierze mszy.