Psalm 27: Pan światłością moją

Są godziny, w których serce ścisnięte jest lękiem — gdy nieprzyjaciel naciera, gdy choroba nie ustępuje, gdy człowiek zostaje sam i nawet najbliżsi go opuszczają. Do takich godzin Psałterz daje nam pieśń, która nie jest lamentem, lecz wyznaniem odwagi: Psalm 27, otwierający się słowami „Pan światłością moją i zbawieniem moim, kogóż się bać będę?". To psalm ufności — modlitwa człowieka, który wśród wojsk stojących przeciw niemu nie traci pokoju, bo wie, gdzie jest jego schronienie. Podajemy go tu w czcigodnym przekładzie ks. Jakuba Wujka i po łacinie, tak jak modlono się nim przez stulecia.

Psalm 27 — tekst (przekład ks. Wujka)

Podajemy tekst za Biblią ks. Jakuba Wujka, wiernym tłumaczeniem łacińskiej Wulgaty, którym Kościół w Polsce modlił się przez wieki. Numeracja w nawiasie odsyła do oznaczeń Wulgaty (Psalm 26).

Psalm Dawida, pierwej niźli był pomazany.

Pan oświecenie moje i zbawienie moje, kogóż się bać będę? Pan obrońca żywota mego, kogóż się będę lękał?

Gdy się zbliżają przeciw mnie złoczyńcy, by pożreć ciało moje, nieprzyjaciele moi, którzy mię trapią, sami omdleli i upadli.

Choćby stanęły przeciwko mnie wojska, nie będzie się bało serce moje; choćby powstała przeciwko mnie bitwa, w tym ja nadzieję pokładać będę.

O jedno prosiłem Pana, tego szukać będę: abym mieszkał w domu Pańskim po wszystkie dni życia mego; abym patrzał na rozkosz Pańską i nawiedzał kościół jego.

Albowiem ukrył mię w przybytku swoim, w dni złe obronił mię w skrytości przybytku swego.

Na skałę podniósł mię, a teraz wyniósł głowę moją ponad nieprzyjaciół moich. Obszedłem i ofiarowałem w przybytku jego ofiarę radosną; będę śpiewał i psalm mówił Panu.

Wysłuchaj, Panie, głos mój, którym wołam do ciebie: zmiłuj się nade mną i wysłuchaj mię!

Do ciebie mówiło serce moje, szukało cię oblicze moje; oblicza twego, Panie, szukać będę!

Nie odwracaj oblicza twego ode mnie, nie odstępuj w gniewie od sługi twego! Bądź pomocnikiem moim, nie opuszczaj mnie i nie gardź mną, Boże zbawicielu mój!

Albowiem ojciec mój i matka moja opuścili mię, ale Pan przyjął mię.

Prawo postaw mi, Panie, w drodze twojej, i prowadź mię prostą ścieżką dla nieprzyjaciół moich!

Nie wydawaj mnie na wolę trapiących mię, albowiem powstali przeciwko mnie świadkowie fałszywi i kłamała nieprawość sobie.

Wierzę, iż oglądać będę dobra Pańskie w krainie żyjących. Oczekuj Pana, mężnie czyń, i niech się wzmocni serce twoje, a czekaj na Pana!

Psalm 27 czy Psalm 26? Różnica numeracji

Najpierw rzecz, która myli wielu szukających. Jeśli wpiszesz „Psalm 27" w Biblii ks. Wujka albo w łacińskiej Wulgacie, znajdziesz inny tekst, niż się spodziewasz. To nie pomyłka.

Psałterz istnieje w dwóch tradycjach liczbowych. Numeracja hebrajska (masorecka), z której korzysta większość współczesnych Biblii, mówi o Psalmie 27. Numeracja łacińska — Septuaginty oraz Wulgaty, a więc i Biblii ks. Wujka — nazywa ten sam psalm Psalmem 26. Mówiąc krótko: Psalm 27 numeracji hebrajskiej = Psalm 26 Wulgaty.

Jak to sprawdzić? Po pierwszych słowach. Psalm, którego szukasz, zaczyna się od wyznania: „Pan oświecenie moje i zbawienie moje, kogóż się bać będę?". Jeśli psalm zaczyna się tymi słowami — trafiłeś dobrze, niezależnie od tego, czy nad nim widnieje „26", czy „27". Tę samą różnicę o jeden spotkasz w innych psalmach, między innymi w Psalmie 91 o Bożej ochronie, który w Wulgacie nosi numer 90, oraz w Psalmie 130 De profundis.

Psalm 27 po łacinie (Wulgata, Psalm 26)

Oto ten sam psalm w łacińskim brzmieniu Wulgaty — w języku, którym Kościół modlił się tym tekstem w liturgii i Brewiarzu.

Psalmus David, priusquam liniretur.

Dominus illuminatio mea et salus mea, quem timebo? Dominus protector vitae meae, a quo trepidabo?

Dum appropiant super me nocentes, ut edant carnes meas, qui tribulant me inimici mei, ipsi infirmati sunt et ceciderunt.

Si consistant adversum me castra, non timebit cor meum; si exsurgat adversum me proelium, in hoc ego sperabo.

Unam petii a Domino, hanc requiram, ut inhabitem in domo Domini omnibus diebus vitae meae; ut videam voluptatem Domini, et visitem templum eius.

Quoniam abscondit me in tabernaculo suo; in die malorum protexit me in abscondito tabernaculi sui.

In petra exaltavit me, et nunc exaltavit caput meum super inimicos meos. Circuivi, et immolavi in tabernaculo eius hostiam vociferationis; cantabo, et psalmum dicam Domino.

Exaudi, Domine, vocem meam, qua clamavi ad te; miserere mei, et exaudi me.

Tibi dixit cor meum, exquisivit te facies mea; faciem tuam, Domine, requiram.

Ne avertas faciem tuam a me; ne declines in ira a servo tuo. Adiutor meus esto; ne derelinquas me, neque despicias me, Deus salutaris meus.

Quoniam pater meus et mater mea dereliquerunt me; Dominus autem assumpsit me.

Legem pone mihi, Domine, in via tua, et dirige me in semitam rectam propter inimicos meos.

Ne tradideris me in animas tribulantium me, quoniam insurrexerunt in me testes iniqui, et mentita est iniquitas sibi.

Credo videre bona Domini in terra viventium. Exspecta Dominum, viriliter age; et confortetur cor tuum, et sustine Dominum.

O czym jest Psalm 27?

Psalm dzieli się na dwie wyraźne części, a łączy je jedna postawa: ufność wobec Boga.

Część pierwsza (wersety 1-6) to wyznanie odwagi. Dawid nie zaprzecza, że istnieje niebezpieczeństwo — przeciwnie, mówi o złoczyńcach, o wojskach, o bitwie. Lecz nazywa Pana swoją światłością, zbawieniem i obrońcą żywota, i z tego źródła czerpie spokój: „kogóż się bać będę?". Jedno tylko jest jego pragnieniem — „abym mieszkał w domu Pańskim po wszystkie dni życia mego". Bliskość Boga jest dla niego większą wartością niż samo bezpieczeństwo.

Część druga (wersety 7-14) to gorąca prośba. Ton się zmienia: teraz to wołanie „Wysłuchaj, Panie, głos mój", błaganie, by Bóg nie odwracał oblicza. Pada tu zdanie, które poruszyło wielu świętych: „ojciec mój i matka moja opuścili mię, ale Pan przyjął mię" — wyznanie, że gdy zawodzi wszelka ludzka pomoc, Bóg pozostaje. Psalm wieńczy akt nadziei: „Wierzę, iż oglądać będę dobra Pańskie w krainie żyjących" — i napomnienie skierowane do samej duszy: „mężnie czyń, i niech się wzmocni serce twoje, a czekaj na Pana!".

Psalm ufności i odwagi

Ten psalm jest jedną z najczystszych w całym Psałterzu szkół cnoty nadziei. Katechizm św. Piusa X uczy, że nadzieja jest „cnotą nadprzyrodzoną, wlaną przez Boga w naszą duszę, przez którą pragniemy i oczekujemy życia wiecznego, które Bóg obiecał swoim sługom, oraz pomocy koniecznych do jego osiągnięcia". Właśnie tak modli się Dawid: nie zapiera się trudności, lecz spodziewa się od Boga i ratunku, i samego Boga jako swojego dziedzictwa.

Tradycja chrześcijańska czytała ten psalm także w kluczu chrystologicznym. „Pan światłością moją" odnoszono do Chrystusa, który powiedział o sobie: „Jam jest światłość świata". Werset „świadkowie fałszywi powstali przeciwko mnie" widziano jako zapowiedź męki Pańskiej i fałszywych oskarżeń przed sądem. Dlatego psalm ten dla wierzącego nie jest tylko wspomnieniem starożytnego króla, lecz modlitwą, którą może uczynić własną pośród każdej próby — podobnie jak czyni to z Psalmem 91 o Bożej ochronie, gdy szuka schronienia, z Psalmem 23 o Bogu-pasterzu, gdy potrzebuje pocieszenia, a z tym psalmem, gdy potrzebuje odwagi.

Kiedy odmawiać Psalm 27?

Nie ma reguły, która by to nakazywała — jest natomiast wielowiekowa praktyka. Wierni sięgają po ten psalm:

• w chwilach lęku i zagrożenia, gdy serce potrzebuje słów: „kogóż się bać będę?";
• gdy czują się opuszczeni przez ludzi, znajdując pociechę w wersecie o ojcu i matce, których zastępuje Pan;
• gdy potrzebują wytrwałości, biorąc dla siebie końcowe wezwanie: „mężnie czyń, a czekaj na Pana!";
• jako modlitwę dziękczynną, gdy minęła próba, a wraz z nią przyszło wyznanie: „będę śpiewał i psalm mówił Panu".

Najlepiej odmawiać go powoli, bez pośpiechu, pozwalając jednemu zdaniu zatrzymać się dłużej, gdy poruszy serce. Psalm nie jest formułą do odhaczenia, lecz rozmową — i jak każda rozmowa z Bogiem, owocuje wtedy, gdy mówimy ją z ufnością.

Często zadawane pytania

Psalm 27 czy Psalm 26 — który to ten sam?

To ten sam psalm. W numeracji hebrajskiej, używanej dziś przez większość Biblii, jest to Psalm 27. W Wulgacie i Biblii ks. Wujka ten sam tekst nosi numer Psalm 26. Rozpoznasz go po pierwszych słowach: „Pan oświecenie moje i zbawienie moje".

Jakimi słowami zaczyna się Psalm 27?

W przekładzie ks. Wujka brzmią one: „Pan oświecenie moje i zbawienie moje, kogóż się bać będę?". W popularniejszym współczesnym brzmieniu mówi się: „Pan światłością moją i zbawieniem moim". Po łacinie: „Dominus illuminatio mea et salus mea".

O czym jest Psalm 27?

Jest to psalm ufności i odwagi. Dawid wyznaje, że wśród niebezpieczeństw i opuszczenia nie boi się, bo Bóg jest jego światłem, zbawieniem i obrońcą; prosi o jedno — by mieszkać w domu Pańskim — i kończy aktem nadziei: „Wierzę, iż oglądać będę dobra Pańskie w krainie żyjących".

Kiedy najlepiej odmawiać Psalm 27?

W chwilach lęku, zagrożenia lub poczucia opuszczenia, a także jako modlitwę dziękczynną po przebytej próbie. Nie jest związany z żadną sztywną porą — można go odmawiać o każdym czasie, gdy serce potrzebuje umocnienia w ufności.

Aplikacja Iter Fidei zawiera modlitwy, psalmy i nabożeństwa, po łacinie i po polsku, z audio. Pobierz tutaj.

Źródła. Tekst polski: Pismo Święte w przekładzie ks. Jakuba Wujka (Psalm 26 wg numeracji Wulgaty). Tekst łaciński: Psałterz Wulgaty klementyńskiej (Ps 26). Nauka o cnocie nadziei: Katechizm św. Piusa X.