Ewangelia według św. Jana, rozdział 6

1 Post hæc abiit Jesus trans mare Galilææ, quod est Tiberiadis :

1 Potem odszedł Jezus za morze Galilejskie, to jest Tyberiadzkie.

2 et sequebatur eum multitudo magna, quia videbant signa quæ faciebat super his qui infirmabantur.

2 I szła za nim rzesza wielka, gdyż widzieli znaki, które czynił nad tymi, co chorowali.

3 Subiit ergo in montem Jesus et ibi sedebat cum discipulis suis.

3 Wszedł więc Jezus na górę, i siedział tam z uczniami swoimi.

4 Erat autem proximum Pascha dies festus Judæorum.

4 A była blisko Pascha, dzień święty żydowski.

5 Cum sublevasset ergo oculos Jesus, et vidisset quia multitudo maxima venit ad eum, dixit ad Philippum : Unde ememus panes, ut manducent hi ?

5 Gdy więc Jezus podniósł oczy, i zobaczył, że wielka rzesza idzie do niego, rzekł do Filipa: Skąd kupimy chleba, żeby ci jedli?

6 Hoc autem dicebat tentans eum : ipse enim sciebat quid esset facturus.

6 A mówił to, próbując go; bo sam wiedział co miał czynić.

7 Respondit ei Philippus : Ducentorum denariorum panes non sufficiunt eis, ut unusquisque modicum quid accipiat.

7 Odpowiedział mu Filip: Za dwieście denarów chleba nie wystarczy im, tak żeby każdy mało co wziął.

8 Dicit ei unus ex discipulis ejus, Andreas, frater Simonis Petri :

8 Rzekł mu jeden z uczniów jego, Andrzej, brat Szymona Piotra:

9 Est puer unus hic qui habet quinque panes hordeaceos et duos pisces : sed hæc quid sunt inter tantos ?

9 Jest tu jedno pacholę, co ma pięć chlebów jęczmiennych i dwie ryby; ale co to jest na tak wielu?

10 Dixit ergo Jesus : Facite homines discumbere. Erat autem fœnum multum in loco. Discubuerunt ergo viri, numero quasi quinque millia.

10 Rzekł tedy Jezus: Każcie ludziom usiąść. A było trawy wiele na tym miejscu. Usiedli więc mężczyźni w liczbie około pięciu tysięcy.

11 Accepit ergo Jesus panes : et cum gratias egisset, distribuit discumbentibus : similiter et ex piscibus quantum volebant.

11 Wziął więc Jezus chleby, i dzięki uczyniwszy, rozdał siedzącym; podobnież i z ryb, ile chcieli.

12 Ut autem impleti sunt, dixit discipulis suis : Colligite quæ superaverunt fragmenta, ne pereant.

12 Gdy zaś się najedli, rzekł uczniom swoim: Zbierzcie ułomki które pozostały, aby nie zginęły.

13 Collegerunt ergo, et impleverunt duodecim cophinos fragmentorum ex quinque panibus hordeaceis, quæ superfuerunt his qui manducaverant.

13 Zebrali tedy, i napełnili dwanaście koszów ułomkami z pięciu chlebów jęczmiennych, które pozostały tym, co jedli.

14 Illi ergo homines cum vidissent quod Jesus fecerat signum, dicebant : Quia hic est vere propheta, qui venturus est in mundum.

14 Owi więc ludzie ujrzawszy cud, który Jezus uczynił, mówili: Że ten jest prawdziwie Prorokiem, który ma przyjść na świat.

15 Jesus ergo cum cognovisset quia venturi essent ut raperent eum, et facerent eum regem, fugit iterum in montem ipse solus.

15 Jezus zatem poznawszy, że mieli przyjść, aby go porwać i uczynić królem, uszedł znowu sam jeden na górę.

16 Ut autem sero factum est, descenderunt discipuli ejus ad mare.

16 Gdy zaś zmrok zapadł, zeszli uczniowie jego nad morze.

17 Et cum ascendissent navim, venerunt trans mare in Capharnaum : et tenebræ jam factæ erant et non venerat ad eos Jesus.

17 I wsiadłszy w łódź, płynęli za morze do Kafarnaum; i było już ciemno, a Jezus do nich nie przyszedł.

18 Mare autem, vento magno flante, exsurgebat.

18 Morze zaś poczynało się burzyć, bo wiał silny wiatr.

19 Cum remigassent ergo quasi stadia viginti quinque aut triginta, vident Jesum ambulantem supra mare, et proximum navi fieri, et timuerunt.

19 Gdy więc ujechali około dwadzieścia pięć albo trzydzieści stadiów, widzą Jezusa chodzącego po morzu i zbliżającego się do łodzi, i zlękli się.

20 Ille autem dicit eis : Ego sum, nolite timere.

20 Lecz on im rzecze: Jam jest, nie bójcie się.

21 Voluerunt ergo accipere eum in navim et statim navis fuit ad terram, in quam ibant.

21 Chcieli go tedy wziąć do łodzi; a łódź natychmiast przypłynęła do ziemi, do której jechali.

22 Altera die, turba, quæ stabat trans mare, vidit quia navicula alia non erat ibi nisi una, et quia non introisset cum discipulis suis Jesus in navim, sed soli discipuli ejus abiissent :

22 Nazajutrz rzesza, która stała za morzem, zobaczyła, że tam nie było innej łodzi tylko jedna, i że Jezus nie wsiadł do łodzi z uczniami swoimi, ale sami uczniowie jego odjechali.

23 aliæ vero supervenerunt naves a Tiberiade juxta locum ubi manducaverant panem, gratias agente Domino.

23 Inne zaś łodzie nadeszły od Tyberiady obok miejsca, gdzie jedli chleb, gdy Pan dzięki czynił.

24 Cum ergo vidisset turba quia Jesus non esset ibi, neque discipuli ejus, ascenderunt in naviculas, et venerunt Capharnaum quærentes Jesum.

24 Skoro więc zobaczyła rzesza, że tam nie ma Jezusa, ani uczniów jego, wsiedli w łódki, i przypłynęli do Kafarnaum, szukając Jezusa.

25 Et cum invenissent eum trans mare, dixerunt ei : Rabbi, quando huc venisti ?

25 A znalazłszy go za morzem, rzekli mu: Rabbi, kiedyś tu przybył?

26 Respondit eis Jesus, et dixit : Amen, amen dico vobis : quæritis me non quia vidistis signa, sed quia manducastis ex panibus et saturati estis.

26 Odpowiedział im Jezus, i rzekł: Zaprawdę, zaprawdę mówię wam: Szukacie mnie, nie dlatego żeście cuda widzieli, ale żeście chleb jedli, i najedliście się.

27 Operamini non cibum, qui perit, sed qui permanet in vitam æternam, quem Filius hominis dabit vobis. Hunc enim Pater signavit Deus.

27 Starajcie się nie o pokarm, który ginie, ale który trwa na życie wieczne, który wam da Syn Człowieczy; na nim bowiem Bóg Ojciec położył swą pieczęć.

28 Dixerunt ergo ad eum : Quid faciemus ut operemur opera Dei ?

28 Rzekli więc do niego: Cóż mamy czynić, abyśmy pełnili uczynki Boże?

29 Respondit Jesus, et dixit eis : Hoc est opus Dei, ut credatis in eum quem misit ille.

29 Odpowiedział Jezus, i rzekł im: To jest dzieło Boże, abyście wierzyli w tego, którego on posłał.

30 Dixerunt ergo ei : Quod ergo tu facis signum ut videamus et credamus tibi ? quid operaris ?

30 Rzekli mu tedy: Cóż więc ty za znak czynisz, abyśmy ujrzeli, i uwierzyli tobie? Cóż działasz?

31 Patres nostri manducaverunt manna in deserto, sicut scriptum est : Panem de cælo dedit eis manducare.

31 Ojcowie nasi jedli mannę na pustyni, jako jest napisane: „Chleb z nieba dał im jeść.”

32 Dixit ergo eis Jesus : Amen, amen dico vobis : non Moyses dedit vobis panem de cælo, sed Pater meus dat vobis panem de cælo verum.

32 Rzekł im więc Jezus: Zaprawdę, zaprawdę mówię wam: Nie Mojżesz dał wam chleb z nieba, ale Ojciec mój daje wam chleb z nieba prawdziwy.

33 Panis enim Dei est, qui de cælo descendit, et dat vitam mundo.

33 Albowiem chleb Boży jest, który z nieba zstąpił, i daje życie światu.

34 Dixerunt ergo ad eum : Domine, semper da nobis panem hunc.

34 Rzekli więc do niego: Panie, daj nam zawsze tego chleba.

35 Dixit autem eis Jesus : Ego sum panis vitæ : qui venit ad me, non esuriet, et qui credit in me, non sitiet umquam.

35 A Jezus im powiedział: Jam jest chleb życia; kto do mnie przychodzi, łaknąć nie będzie; a kto we mnie wierzy, nigdy pragnąć nie będzie.

36 Sed dixi vobis quia et vidistis me, et non creditis.

36 Ale wam powiedziałem, żeście i widzieli mię, i nie wierzycie.

37 Omne quod dat mihi Pater, ad me veniet : et eum qui venit ad me, non ejiciam foras :

37 Wszystko, co mi daje Ojciec, do mnie przyjdzie; a tego, co do mnie przychodzi, nie wyrzucę precz;

38 quia descendi de cælo, non ut faciam voluntatem meam, sed voluntatem ejus qui misit me.

38 bo zstąpiłem z nieba, nie żebym czynił wolę moją, ale wolę tego, który mię posłał.

39 Hæc est autem voluntas ejus qui misit me, Patris : ut omne quod dedit mihi, non perdam ex eo, sed resuscitem illud in novissimo die.

39 A ta jest wola tego, który mię posłał, Ojca, żebym nic z tego wszystkiego, co mi dał, nie stracił; ale żebym to wskrzesił w dzień ostateczny.

40 Hæc est autem voluntas Patris mei, qui misit me : ut omnis qui videt Filium et credit in eum, habeat vitam æternam, et ego resuscitabo eum in novissimo die.

40 A ta jest wola Ojca mego, który mię posłał, żeby każdy, który widzi Syna, i wierzy weń, miał życie wieczne, a ja go wskrzeszę w dzień ostatni.

41 Murmurabant ergo Judæi de illo, quia dixisset : Ego sum panis vivus, qui de cælo descendi,

41 Szemrali więc na niego żydzi, że powiedział: Jam jest chleb żywy, który z nieba zstąpił.

42 et dicebant : Nonne hic est Jesus filius Joseph, cujus nos novimus patrem et matrem ? quomodo ergo dicit hic : Quia de cælo descendi ?

42 I mówili: Czyż nie jest to Jezus, syn Józefa, którego ojca i matkę my znamy? Jakże więc on mówi: Że z nieba zstąpiłem?

43 Respondit ergo Jesus, et dixit eis : Nolite murmurare in invicem :

43 Odpowiedział tedy Jezus, i rzekł im: Nie szemrajcie między sobą.

44 nemo potest venire ad me, nisi Pater, qui misit me, traxerit eum ; et ego resuscitabo eum in novissimo die.

44 Nikt do mnie przyjść nie może, jeśli Ojciec, który mię posłał, nie pociągnie go; a ja go wskrzeszę w dzień ostatni.

45 Est scriptum in prophetis : Et erunt omnes docibiles Dei. Omnis qui audivit a Patre, et didicit, venit ad me.

45 Jest napisane u proroków: „I będą wszyscy uczniami Bożymi.” Wszelki, kto usłyszał od Ojca, i nauczył się, przychodzi do mnie.

46 Non quia Patrem vidit quisquam, nisi is, qui est a Deo, hic vidit Patrem.

46 Nie, żeby Ojca kto widział; tylko ten, który jest od Boga, ten widział Ojca.

47 Amen, amen dico vobis : qui credit in me, habet vitam æternam.

47 Zaprawdę, zaprawdę wam powiadam: Kto wierzy we mnie, ma życie wieczne.

48 Ego sum panis vitæ.

48 Jam jest chleb życia.

49 Patres vestri manducaverunt manna in deserto, et mortui sunt.

49 Ojcowie wasi jedli mannę na pustyni, i pomarli.

50 Hic est panis de cælo descendens : ut si quis ex ipso manducaverit, non moriatur.

50 Ten jest chleb z nieba zstępujący, aby jeśli go kto pożywać będzie, nie umarł.

51 Ego sum panis vivus, qui de cælo descendi.

51 Jam jest chleb żywy, który z nieba zstąpił.

52 Si quis manducaverit ex hoc pane, vivet in æternum : et panis quem ego dabo, caro mea est pro mundi vita.

52 Jeśli kto pożywać będzie tego chleba, żyć będzie na wieki; a chleb, który ja dam, jest ciało moje za życie świata.

53 Litigabant ergo Judæi ad invicem, dicentes : Quomodo potest hic nobis carnem suam dare ad manducandum ?

53 Spierali się więc żydzi między sobą, mówiąc: Jakże on może dać nam ciało swoje do jedzenia?

54 Dixit ergo eis Jesus : Amen, amen dico vobis : nisi manducaveritis carnem Filii hominis, et biberitis ejus sanguinem, non habebitis vitam in vobis.

54 Rzekł im więc Jezus: Zaprawdę, zaprawdę wam powiadam: Jeślibyście nie jedli ciała Syna człowieczego, i nie pili krwi jego, nie będziecie mieć życia w sobie.

55 Qui manducat meam carnem, et bibit meum sanguinem, habet vitam æternam : et ego resuscitabo eum in novissimo die.

55 Kto pożywa ciało moje, i pije krew moją, ma życie wieczne, a ja go wskrzeszę w dzień ostatni.

56 Caro enim mea vere est cibus : et sanguis meus, vere est potus ;

56 Albowiem ciało moje prawdziwie jest pokarmem, a krew moja prawdziwie jest napojem.

57 qui manducat meam carnem et bibit meum sanguinem, in me manet, et ego in illo.

57 Kto pożywa ciało moje, i pije krew moją, we mnie mieszka, a ja w nim.

58 Sicut misit me vivens Pater, et ego vivo propter Patrem : et qui manducat me, et ipse vivet propter me.

58 Jako mnie posłał żyjący Ojciec, i ja żyję dla Ojca; a kto mnie pożywa, i on żyć będzie dla mnie.

59 Hic est panis qui de cælo descendit. Non sicut manducaverunt patres vestri manna, et mortui sunt. Qui manducat hunc panem, vivet in æternum.

59 Ten jest chleb, który z nieba zstąpił. Nie jak ojcowie wasi jedli mannę, i pomarli. Kto pożywa tego chleba, żyć będzie na wieki.

60 Hæc dixit in synagoga docens, in Capharnaum.

60 To powiedział w synagodze, nauczając w Kafarnaum.

61 Multi ergo audientes ex discipulis ejus, dixerunt : Durus est hic sermo, et quis potest eum audire ?

61 Wielu więc z uczniów jego usłyszawszy, mówili: Twarda jest ta mowa, i któż jej słuchać może?

62 Sciens autem Jesus apud semetipsum quia murmurarent de hoc discipuli ejus, dixit eis : Hoc vos scandalizat ?

62 Jezus zaś wiedząc sam w sobie, że na to szemrają uczniowie jego, rzekł do nich: To was gorszy?

63 si ergo videritis Filium hominis ascendentem ubi erat prius ?

63 A jeśli zobaczycie Syna Człowieczego wstępującego tam, gdzie był pierwej?

64 Spiritus est qui vivificat : caro non prodest quidquam : verba quæ ego locutus sum vobis, spiritus et vita sunt.

64 Duch jest, który ożywia, ciało na nic się nie przyda. Słowa, które ja wam powiedziałem, duchem i życiem są.

65 Sed sunt quidam ex vobis qui non credunt. Sciebat enim ab initio Jesus qui essent non credentes, et quis traditurus esset eum.

65 Ale są niektórzy spośród was, co nie wierzą. Wiedział bowiem Jezus od początku, którzy byli, co nie wierzyli, i kto go miał wydać.

66 Et dicebat : Propterea dixi vobis, quia nemo potest venire ad me, nisi fuerit ei datum a Patre meo.

66 I mówił: Dlatego wam powiedziałem, że nikt nie może przyjść do mnie, jeśli mu nie będzie dane od Ojca mojego.

67 Ex hoc multi discipulorum ejus abierunt retro : et jam non cum illo ambulabant.

67 Odtąd wielu uczniów jego wycofało się, i już z nim nie chodzili.

68 Dixit ergo Jesus ad duodecim : Numquid et vos vultis abire ?

68 Rzekł więc Jezus do dwunastu: Czy i wy odejść chcecie?

69 Respondit ergo ei Simon Petrus : Domine, ad quem ibimus ? verba vitæ æternæ habes :

69 Odpowiedział mu przeto Szymon Piotr: Panie! Do kogóż pójdziemy? Ty masz słowa życia wiecznego.

70 et nos credidimus, et cognovimus quia tu es Christus Filius Dei.

70 A my wierzymy i poznaliśmy, żeś ty jest Chrystus, Syn Boży.

71 Respondit eis Jesus : Nonne ego vos duodecim elegi : et ex vobis unus diabolus est ?

71 Odpowiedział im Jezus: Czy ja nie dwunastu was obrałem? A jeden z was jest diabeł.

72 Dicebat autem Judam Simonis Iscariotem : hic enim erat traditurus eum, cum esset unus ex duodecim.

72 Mówił zaś o Judaszu Szymonowym, Iszkariocie; bo ten miał go wydać, chociaż był jednym z dwunastu.