Ewangelia według św. Mateusza, rozdział 27

1 Mane autem facto, consilium inierunt omnes principes sacerdotum et seniores populi adversus Jesum, ut eum morti traderent.

1 Gdy zaś nadszedł ranek, zebrali się na naradę wszyscy przedniejsi kapłani i starsi ludu przeciw Jezusowi, aby go na śmierć wydać.

2 Et vinctum adduxerunt eum, et tradiderunt Pontio Pilato præsidi.

2 I związawszy, przywiedli go, i wydali namiestnikowi Poncjuszowi Piłatowi.

3 Tunc videns Judas, qui eum tradidit, quod damnatus esset, pœnitentia ductus, retulit triginta argenteos principibus sacerdotum, et senioribus,

3 Wtedy ujrzawszy Judasz, który go wydał, że został skazany, żalem zdjęty, odniósł trzydzieści srebrników przedniejszym kapłanom i starszym,

4 dicens : Peccavi, tradens sanguinem justum. At illi dixerunt : Quid ad nos ? tu videris.

4 mówiąc: Zgrzeszyłem, wydając krew sprawiedliwego. Lecz oni rzekli: Co nam do tego? Ty patrz siebie.

5 Et projectis argenteis in templo, recessit : et abiens laqueo se suspendit.

5 I porzuciwszy srebrniki w świątyni, odszedł; a poszedłszy, powiesił się.

6 Principes autem sacerdotum, acceptis argenteis, dixerunt : Non licet eos mittere in corbonam : quia pretium sanguinis est.

6 A przedniejsi kapłani wziąwszy srebrniki, mówili: Nie godzi się ich kłaść do skarbony, bo są zapłatą krwi.

7 Consilio autem inito, emerunt ex illis agrum figuli, in sepulturam peregrinorum.

7 I naradziwszy się, kupili za nie rolę garncarzową na pogrzeb pielgrzymów.

8 Propter hoc vocatus est ager ille, Haceldama, hoc est, Ager sanguinis, usque in hodiernum diem.

8 Dlatego rola ta nazwana jest Haceldama, to jest Rola Krwi, aż do dnia dzisiejszego.

9 Tunc impletum est quod dictum est per Jeremiam prophetam, dicentem : Et acceperunt triginta argenteos pretium appretiati, quem appretiaverunt a filiis Israël :

9 Wtedy się wypełniło, co było powiedziane przez Jeremiasza proroka, mówiącego: „I wzięli trzydzieści srebrników, zapłatę oszacowanego, którego oszacowali synowie Izraela.

10 et dederunt eos in agrum figuli, sicut constituit mihi Dominus.

10 I dali je na rolę garncarzową, jako mi postanowił Pan.”

11 Jesus autem stetit ante præsidem, et interrogavit eum præses, dicens : Tu es rex Judæorum ? Dicit illi Jesus : Tu dicis.

11 Jezus zaś stanął przed namiestnikiem i spytał go namiestnik, mówiąc: Tyś jest Król żydowski? Rzekł mu Jezus: Ty powiadasz.

12 Et cum accusaretur a principibus sacerdotum et senioribus, nihil respondit.

12 A gdy nań skarżyli przedniejsi kapłani i starsi, nic nie odpowiedział.

13 Tunc dicit illi Pilatus : Non audis quanta adversum te dicunt testimonia ?

13 Wtedy mu rzekł Piłat: Nie słyszysz, jak wiele świadectw przeciw tobie przywodzą?

14 Et non respondit ei ad ullum verbum, ita ut miraretur præses vehementer.

14 I nie odpowiedział mu na żadne słowo, tak że się namiestnik bardzo dziwił.

15 Per diem autem solemnem consueverat præses populo dimittere unum vinctum, quem voluissent :

15 A na dzień uroczysty zwykł był namiestnik wypuszczać pospólstwu jednego więźnia, którego by chcieli.

16 habebat autem tunc vinctum insignem, qui dicebatur Barabbas.

16 Miał zaś naówczas więźnia znacznego, którego zwano Barabaszem.

17 Congregatis ergo illis, dixit Pilatus : Quem vultis dimittam vobis : Barabbam, an Jesum, qui dicitur Christus ?

17 Gdy się więc oni zebrali, rzekł Piłat: Którego chcecie, bym wam wypuścił: Barabasza, czy też Jezusa, którego zwią Chrystusem?

18 Sciebat enim quod per invidiam tradidissent eum.

18 Wiedział bowiem, że go z zazdrości byli wydali.

19 Sedente autem illo pro tribunali, misit ad eum uxor ejus, dicens : Nihil tibi, et justo illi : multa enim passa sum hodie per visum propter eum.

19 Lecz gdy on siedział na stolicy sądowej, posłała doń żona jego, mówiąc: Nic tobie i sprawiedliwemu temu; albowiem wiele cierpiałam dziś przez sen dla niego.

20 Principes autem sacerdotum et seniores persuaserunt populis ut peterent Barabbam, Jesum vero perderent.

20 A przedniejsi kapłani i starsi namówili pospólstwo, aby prosili o Barabasza, a Jezusa stracili.

21 Respondens autem præses, ait illis : Quem vultis vobis de duobus dimitti ? At illi dixerunt : Barabbam.

21 Namiestnik zaś odpowiadając, rzekł im: Któregoż z tych dwóch chcecie, żebym wam wypuścił? A oni rzekli: Barabasza.

22 Dicit illis Pilatus : Quid igitur faciam de Jesu, qui dicitur Christus ?

22 Rzekł im Piłat: Cóż tedy mam uczynić z Jezusem, którego zwią Chrystusem?

23 Dicunt omnes : Crucifigatur. Ait illis præses : Quid enim mali fecit ? At illi magis clamabant dicentes : Crucifigatur.

23 Mówią wszyscy: Niech będzie ukrzyżowany. Rzekł im namiestnik: Cóż więc złego uczynił? Lecz oni jeszcze bardziej wołali, mówiąc: Niech będzie ukrzyżowany!

24 Videns autem Pilatus quia nihil proficeret, sed magis tumultus fieret : accepta aqua, lavit manus coram populo, dicens : Innocens ego sum a sanguine justi hujus : vos videritis.

24 Piłat zaś widząc, że nic nie osiąga, lecz zamieszanie większe powstaje, wziąwszy wodę, umył ręce przed pospólstwem, mówiąc: Nie winienem ja krwi tego sprawiedliwego; wy się patrzcie!

25 Et respondens universus populus, dixit : Sanguis ejus super nos, et super filios nostros.

25 A odpowiadając wszystek lud, rzekł: Krew jego na nas i na syny nasze.

26 Tunc dimisit illis Barabbam : Jesum autem flagellatum tradidit eis ut crucifigeretur.

26 Wtedy wypuścił im Barabasza, a Jezusa ubiczowanego wydał im, aby był ukrzyżowany.

27 Tunc milites præsidis suscipientes Jesum in prætorium, congregaverunt ad eum universam cohortem :

27 Wtedy żołnierze namiestnika wziąwszy Jezusa do pretorium, zebrali do niego całą rotę;

28 et exuentes eum, chlamydem coccineam circumdederunt ei,

28 a rozebrawszy go, włożyli nań płaszcz szkarłatny.

29 et plectentes coronam de spinis, posuerunt super caput ejus, et arundinem in dextera ejus. Et genu flexo ante eum, illudebant ei, dicentes : Ave rex Judæorum.

29 I uplótłszy koronę z ciernia, włożyli na głowę jego i trzcinę w prawicę jego. A klękając przed nim, naigrawali się z niego, mówiąc: Bądź pozdrowiony, Królu Żydowski!

30 Et exspuentes in eum, acceperunt arundinem, et percutiebant caput ejus.

30 I plując nań, brali trzcinę, i bili go po głowie.

31 Et postquam illuserunt ei, exuerunt eum chlamyde, et induerunt eum vestimentis ejus, et duxerunt eum ut crucifigerent.

31 A gdy się z niego naśmiali, zdjęli zeń płaszcz, i oblekli go w odzienie jego, i powiedli go na ukrzyżowanie.

32 Exeuntes autem invenerunt hominem Cyrenæum, nomine Simonem : hunc angariaverunt ut tolleret crucem ejus.

32 Wychodząc zaś, znaleźli człowieka Cyrenejczyka, imieniem Szymona; tego przymusili, aby niósł krzyż jego.

33 Et venerunt in locum qui dicitur Golgotha, quod est Calvariæ locus.

33 I przyszli na miejsce, które zowią Golgota, to znaczy miejsce Trupiej Głowy.

34 Et dederunt ei vinum bibere cum felle mistum. Et cum gustasset, noluit bibere.

34 I dali mu pić wino zmieszane z żółcią, a gdy skosztował, nie chciał pić.

35 Postquam autem crucifixerunt eum, diviserunt vestimenta ejus, sortem mittentes : ut impleretur quod dictum est per prophetam dicentem : Diviserunt sibi vestimenta mea, et super vestem meam miserunt sortem.

35 A ukrzyżowawszy go, rozdzielili szaty jego, rzuciwszy los, aby się wypełniło, co było powiedziane przez Proroka mówiącego: „Rozdzielili sobie odzienie moje, a o suknię moją los rzucali.”

36 Et sedentes servabant eum.

36 I siedząc, strzegli go.

37 Et imposuerunt super caput ejus causam ipsius scriptam : Hic est Jesus rex Judæorum.

37 I położyli nad głową jego napisaną winę jego: TEN JEST JEZUS, KRÓL ŻYDOWSKI.

38 Tunc crucifixi sunt cum eo duo latrones : unus a dextris, et unus a sinistris.

38 Wtedy ukrzyżowano z nim dwóch łotrów: jednego po prawicy, a drugiego po lewicy.

39 Prætereuntes autem blasphemabant eum moventes capita sua,

39 Przechodzący zaś obok, bluźnili mu, kiwając głowami swymi,

40 et dicentes : Vah ! qui destruis templum Dei, et in triduo illud reædificas : salva temetipsum : si Filius Dei es, descende de cruce.

40 i mówiąc: Hej, ty, co rozwalasz świątynię Bożą, a za trzy dni znów ją budujesz, wybaw sam siebie; jeśli jesteś Synem Bożym, zstąp z krzyża!

41 Similiter et principes sacerdotum illudentes cum scribis et senioribus dicebant :

41 Także i przedniejsi kapłani z doktorami i ze starszymi natrząsając się, mówili:

42 Alios salvos fecit, seipsum non potest salvum facere : si rex Israël est, descendat nunc de cruce, et credimus ei :

42 Innych wybawiał, sam siebie wybawić nie może. Jeśli jest królem Izraela, niech teraz zstąpi z krzyża, a uwierzymy mu.

43 confidit in Deo : liberet nunc, si vult eum : dixit enim : Quia Filius Dei sum.

43 Ufał w Bogu, niech go teraz wybawi, jeżeli chce; bo powiedział: Że jest Synem Bożym.

44 Idipsum autem et latrones, qui crucifixi erant cum eo, improperabant ei.

44 Także i złoczyńcy, którzy byli z nim ukrzyżowani, urągali mu.

45 A sexta autem hora tenebræ factæ sunt super universam terram usque ad horam nonam.

45 A od szóstej godziny nastała ciemność na całej ziemi, aż do dziewiątej godziny.

46 Et circa horam nonam clamavit Jesus voce magna, dicens : Eli, Eli, lamma sabacthani ? hoc est : Deus meus, Deus meus, ut quid dereliquisti me ?

46 A około dziewiątej godziny zawołał Jezus głosem wielkim, mówiąc: „Eli, Eli, lamma sabakthani?” to znaczy: „Boże mój, Boże mój, czemuś mnie opuścił?”

47 Quidam autem illic stantes, et audientes, dicebant : Eliam vocat iste.

47 A niektórzy stojący tam i słyszący to, mówili: Eliasza ten woła.

48 Et continuo currens unus ex eis, acceptam spongiam implevit aceto, et imposuit arundini, et dabat ei bibere.

48 I natychmiast jeden z nich pobiegł, a wziąwszy gąbkę, napełnił octem, i włożył na trzcinę, i dawał mu pić.

49 Ceteri vero dicebant : Sine, videamus an veniat Elias liberans eum.

49 Lecz inni mówili: Zaniechaj, patrzmy, czy przyjdzie Eliasz, aby go wybawić.

50 Jesus autem iterum clamans voce magna, emisit spiritum.

50 A Jezus zawoławszy po wtóre wielkim głosem, oddał ducha.

51 Et ecce velum templi scissum est in duas partes a summo usque deorsum : et terra mota est, et petræ scissæ sunt,

51 I oto zasłona świątyni rozdarła się na dwie części od wierzchu aż do dołu, i ziemia zadrżała, a skały popękały.

52 et monumenta aperta sunt : et multa corpora sanctorum, qui dormierant, surrexerunt.

52 I groby się otworzyły, i wiele ciał świętych, którzy byli posnęli, powstało.

53 Et exeuntes de monumentis post resurrectionem ejus, venerunt in sanctam civitatem, et apparuerunt multis.

53 I wyszedłszy z grobów, po zmartwychwstaniu jego, weszli do miasta świętego, i ukazali się wielom.

54 Centurio autem, et qui cum eo erant, custodientes Jesum, viso terræmotu, et his quæ fiebant, timuerunt valde, dicentes : Vere Filius Dei erat iste.

54 Setnik zaś i ci, co z nim byli, strzegąc Jezusa, ujrzawszy trzęsienie ziemi i to, co się działo, zlękli się bardzo, mówiąc: Zaiste ten był Synem Bożym.

55 Erant autem ibi mulieres multæ a longe, quæ secutæ erant Jesum a Galilæa, ministrantes ei :

55 I było tam wiele niewiast patrzących z daleka, które były przyszły za Jezusem z Galilei, posługując mu.

56 inter quas erat Maria Magdalene, et Maria Jacobi, et Joseph mater, et mater filiorum Zebedæi.

56 Między nimi była Maria Magdalena i Maria, matka Jakuba i Józefa, i matka synów Zebedeuszowych.

57 Cum autem sero factum esset, venit quidam homo dives ab Arimathæa, nomine Joseph, qui et ipse discipulus erat Jesu :

57 Gdy zaś nastał wieczór, przyszedł pewien człowiek bogaty z Arymatei, imieniem Józef, który też był uczniem Jezusowym.

58 hic accessit ad Pilatum, et petiit corpus Jesu. Tunc Pilatus jussit reddi corpus.

58 Ten poszedł do Piłata, i poprosił o ciało Jezusowe. Wtedy Piłat kazał oddać ciało.

59 Et accepto corpore, Joseph involvit illud in sindone munda,

59 A Józef wziąwszy ciało, owinął je w czyste prześcieradło,

60 et posuit illud in monumento suo novo, quod exciderat in petra. Et advolvit saxum magnum ad ostium monumenti, et abiit.

60 i położył je w nowym grobie swoim, który był wykuł w skale. I przywalił do drzwi grobu kamień wielki, i odszedł.

61 Erant autem ibi Maria Magdalene, et altera Maria, sedentes contra sepulchrum.

61 A była tam Maria Magdalena i druga Maria, siedzące naprzeciw grobu.

62 Altera autem die, quæ est post Parasceven, convenerunt principes sacerdotum et pharisæi ad Pilatum,

62 Nazajutrz zaś, to jest w dzień po Przygotowaniu, zebrali się przedniejsi kapłani i faryzeusze u Piłata,

63 dicentes : Domine, recordati sumus, quia seductor ille dixit adhuc vivens : Post tres dies resurgam.

63 mówiąc: Panie, wspomnieliśmy, że ten zwodziciel powiedział jeszcze, żyjąc: Po trzech dniach zmartwychwstanę.

64 Jube ergo custodiri sepulchrum usque in diem tertium : ne forte veniant discipuli ejus, et furentur eum, et dicant plebi : Surrexit a mortuis : et erit novissimus error pejor priore.

64 Rozkaż więc, aby strzeżono grobu aż do dnia trzeciego, by przypadkiem nie przyszli uczniowie jego i nie ukradli go i nie powiedzieli ludowi: Powstał z martwych. I będzie ostatni błąd gorszy niż pierwszy.

65 Ait illis Pilatus : Habetis custodiam, ite, custodite sicut scitis.

65 Rzekł im Piłat: Macie straż, idźcie, strzeżcie, jak umiecie.

66 Illi autem abeuntes, munierunt sepulchrum, signantes lapidem, cum custodibus.

66 A oni poszedłszy, obwarowali grób, zapieczętowawszy kamień, straże postawili.