Illinois: katolickie zakonnice pozywają, by zablokować wspomagane samobójstwo

3 września kardynał Blase Cupich, arcybiskup Chicago, dwa zgromadzenia zakonne oraz katolicki farmaceuta z Illinois zwrócili się do federalnego sądu okręgowego, aby stanowa ustawa o wspomaganym samobójstwie nie była wobec nich stosowana. Owe dwie wspólnoty to Siostry Karmelitanki od Osób Starszych i Niedołężnych (Carmelite Sisters for the Aged and Infirm) oraz chicagowska prowincja Małych Sióstr Ubogich, których domy opiekują się osobami starszymi i umierającymi.

Podpisana przez gubernatora JB Pritzkera w grudniu 2025 roku ustawa pozwala lekarzom przepisywać śmiertelne dawki chorym w stanie terminalnym; ma wejść w życie 12 września. Od tego dnia — jak głosi pozew — świadczeniodawcy opieki, w tym domy prowadzone przez siostry, musieliby z własnej inicjatywy przedstawiać pacjentom « opcję » samobójstwa i pozwalać, by chorzy odbierali sobie życie w ich placówkach. Powodowie utrzymują, że Pierwsza Poprawka zakazuje państwu zmuszać katolickich opiekunów do udziału w tym mechanizmie pod groźbą grzywien i kar.

Kardynał Cupich oświadczył: « Jako katolicy sprzeciwiamy się działaniom, które godzą w godność ludzką, popychając naszych braci i siostry ku samobójstwu. Modlimy się, aby sądy ochroniły naszą wolność dalszego bronienia chorych i umierających oraz opiekowania się nimi tak, jak wymaga tego nasza wiara. » Matka Mary Rose Heery, przełożona generalna karmelitanek, streściła powołanie swoich sióstr, mówiąc, że Illinois « nie może żądać od nas, byśmy zastąpiły tę obietnicę pomocą w zakończeniu ich życia ». Matka Julie Marie, przełożona prowincjalna Małych Sióstr Ubogich, przekonywała, że chorzy « powinni mieć swobodę wyboru takiej opieki bez wtrącania w nią przez państwo wspomaganego samobójstwa ».

Promulgując ustawę, gubernator Pritzker mówił o « wolności i wyborze u kresu życia, w samym sercu osobistego dramatu ». Nie jest to pierwszy taki pozew w tym stanie: w sierpniu biskup Springfield, Mgr Thomas Paprocki, luterański dom opieki oraz grupa lekarzy już zaskarżyli ten tekst, a stan zgodził się na tymczasowe wstrzymanie ograniczone wyłącznie do tych powodów.

Piąte przykazanie nie zna wyjątku dla umierających

Prawo Boże jest jasne: « Nie będziesz zabijał » (Wyjścia, XX, 13). Katechizm Soboru Trydenckiego, wykładając to przykazanie, uczy, że zabrania ono człowiekowi targnąć się na własne życie tak samo jak na życie bliźniego, nikt bowiem nie jest panem krwi, która w nim płynie. Święty Tomasz z Akwinu dowodzi tego w trzech krokach: odebranie sobie życia jest sprzeczne z miłością, którą każdy winien jest samemu sobie, sprzeczne z porządkiem natury, a nade wszystko jest uzurpacją, gdyż życie i śmierć spoczywają w rękach samego Boga: « ja zabijam i ja ożywiam » (Powtórzonego Prawa, XXXII, 39). Święty Augustyn już w pierwszych księgach Państwa Bożego odmawia samobójstwu wszelkiego usprawiedliwienia, choćby nim był ból czy hańba: podpada ono, powiada, pod zakaz « Nie będziesz zabijał ».

Miara

Wobec tego odwiecznego prawa ustawa Illinois nie poprzestaje na tolerowaniu samobójstwa: chce zaciągnąć do niego tych, którzy opiekują się chorymi. Zobowiązać dom zakonny, by proponował śmierć jako « opcję » opieki i otwierał przed nią swe mury, znaczy nakazać mu bezpośrednie współdziałanie w czynie, który Kościół zawsze uznawał za zabójstwo. Tymczasem żadna władza świecka nie może nakazać tego, czego Bóg zakazuje. Reguła Apostołów pozostaje w mocy: « Więcej trzeba słuchać Boga, aniżeli ludzi » (Dzieje Apostolskie, V, 29). Tam gdzie państwo myli wolność z prawem do zniszczenia samego siebie i chciałoby zaprząc do tego opiekunów, wykracza poza swoją kompetencję, a dusza chrześcijańska winna mu odmowę.

Czego wierny ma się trzymać

Opieka nad starcami i umierającymi jest uczynkiem miłosierdzia, nie przedsionkiem zadanej śmierci. To, czego siostry te bronią dziś przed sądem, trzymały na długo przed nim: czuwa się przy umierającym, uśmierza jego cierpienie, otwiera mu sakramenty; nigdy nie podaje mu się trucizny. Chrześcijanin popiera tę odmowę, modli się za chorych kuszonych rozpaczą i wystrzega się, by za postęp uznawać to, co wiara od zawsze nazywa grzechem ciężkim. Ustawa przejdzie albo zostanie wstrzymana; przykazanie się nie zmienia.

Źródła. Pismo Święte według Wulgaty: Księga Wyjścia, XX, 13; Księga Powtórzonego Prawa, XXXII, 39; Dzieje Apostolskie, V, 29. Katechizm Soboru Trydenckiego (1566), o piątym przykazaniu. Święty Tomasz z Akwinu, Suma teologiczna, IIa-IIae, q. 64, a. 5. Święty Augustyn, Państwo Boże, księga I.