La Sagrada Biblia · Torres Amat · Biblia Sacra Vulgata

Lucas 12

Idioma

1 Multis autem turbis circumstantibus, ita ut se invicem conculcarent, cœpit dicere ad discipulos suos : Attendite a fermento pharisæorum, quod est hypocrisis.

1 Entre tanto, habiéndose juntado al rededor de Jesús tanto concurso de gentes que se atropellaban unos á otros, empezó á decir á sus discípulos: Guardaos de la levadura de los fariseos, que es la hipocresía.

2 Nihil autem opertum est, quod non reveletur : neque absconditum, quod non sciatur.

2 Mas nada es tan oculto que no se haya de manifestar: ni tan secreto que al fin no se sepa.

3 Quoniam quæ in tenebris dixistis, in lumine dicentur : et quod in aurem locuti estis in cubiculis, prædicabitur in tectis.

3 Así es que lo que dijisteis á oscuras, se dirá en la luz del día; y lo que hablasteis al oído en las alcobas, se pregonará sobre los terrados.

4 Dico autem vobis amicis meis : Ne terreamini ab his qui occidunt corpus, et post hæc non habent amplius quid faciant.

4 A vosotros, empero, que sois mis amigos, os digo yo ahora: No tengais miedo de los que matan al cuerpo, y esto hecho ya no pueden hacer más.

5 Ostendam autem vobis quem timeatis : timete eum qui, postquam occiderit, habet potestatem mittere in gehennam : ita dico vobis, hunc timete.

5 Yo quiero mostraros á quien habeis de temer: temed al que, después de quitar la vida, puede arrojar al infierno: á éste es, os repito, á quien habeis de temer.

6 Nonne quinque passeres veneunt dipondio, et unus ex illis non est in oblivione coram Deo ?

6 ¿No es verdad que cinco pajarillos se venden por dos cuartos, y con todo ni uno de ellos es olvidado de Dios?

7 sed et capilli capitis vestri omnes numerati sunt. Nolite ergo timere : multis passeribus pluris estis vos.

7 Hasta los cabellos de vuestra cabeza están todos contados. Por tanto no teneis que temer que Dios os olvide: más valeis vosotros que muchos pajarillos.

8 Dico autem vobis : Omnis quicumque confessus fuerit me coram hominibus, et Filius hominis confitebitur illum coram angelis Dei :

8 Os digo, pues, que cualquiera que me confesare delante de los hombres, también el Hijo del hombre le confesará ó reconocerá por suyo delante de los ángeles de Dios.

9 qui autem negaverit me coram hominibus, negabitur coram angelis Dei.

9 Al contrario, quien me negare ante los hombres, será negado ante los ángeles de Dios.

10 Et omnis qui dicit verbum in Filium hominis, remittetur illi : ei autem qui in Spiritum Sanctum blasphemaverit, non remittetur.

10 Si alguno habla contra el Hijo del hombre no conociendo su divinidad, este pecado se le perdonará; pero no habrá perdón para quien blasfemare contra el Espíritu santo,

11 Cum autem inducent vos in synagogas, et ad magistratus, et potestates, nolite solliciti esse qualiter, aut quid respondeatis, aut quid dicatis.

11 Cuando os conduzcan á las sinagogas, y á los magistrados y potestades de la tierra, no paseis cuidado de lo qué, ó cómo habeis de responder ó alegar.

12 Spiritus enim Sanctus docebit vos in ipsa hora quid oporteat vos dicere.

12 Porque el Espíritu santo os enseñará en aquel trance lo que debeis decir.

13 Ait autem ei quidam de turba : Magister, dic fratri meo ut dividat mecum hæreditatem.

13 Entonces le dijo uno del auditorio: Maestro, díle á mi hermano que me dé la parte que me toca de la herencia.

14 At ille dixit illi : Homo, quis me constituit judicem, aut divisorem super vos ?

14 Pero Jesús le respondió: ¡Oh hombre! ¿quién me ha constituido á mí juez, ó repartidor entre vosotros?

15 Dixitque ad illos : Videte, et cavete ab omni avaritia : quia non in abundantia cujusquam vita ejus est ex his quæ possidet.

15 Con esta ocasión les dijo: Estad alerta, y guardaos de toda avaricia: que no depende la vida del hombre de la abundancia de los bienes que él posee.

16 Dixit autem similitudinem ad illos, dicens : Hominis cujusdam divitis uberes fructus ager attulit :

16 Y en seguida les propuso esta parábola: Un hombre rico tuvo una extraordinaria cosecha de frutos en su heredad;

17 et cogitabat intra se dicens : Quid faciam, quia non habeo quo congregem fructus meos ?

17 y discurría para consigo, diciendo: ¿Qué haré, que no tengo sitio capaz para encerrar mis granos?

18 Et dixit : Hoc faciam : destruam horrea mea, et majora faciam : et illuc congregabo omnia quæ nata sunt mihi, et bona mea,

18 Al fin dijo: Haré esto: Derribaré mis graneros, y construiré otros mayores, donde almacenaré todos mis productos y mis bienes,

19 et dicam animæ meæ : Anima, habes multa bona posita in annos plurimos : requiesce, comede, bibe, epulare.

19 con lo que diré á mi alma: ¡Oh alma mía! ya tienes muchos bienes de repuesto para muchísimos años: descansa, come, bebe, y date buena vida.

20 Dixit autem illi Deus : Stulte, hac nocte animam tuam repetunt a te : quæ autem parasti, cujus erunt ?

20 Pero al punto le dijo Dios: ¡Insensato! esta misma noche han de exigir de tí la entrega de tu alma: ¿de quien será cuanto has almacenado?

21 Sic est qui sibi thesaurizat, et non est in Deum dives.

21 Esto es lo que sucede, concluyó Jesús, al que atesora para sí, y no es rico á los ojos de Dios.

22 Dixitque ad discipulos suos : Ideo dico vobis, nolite solliciti esse animæ vestræ quid manducetis, neque corpori quid induamini.

22 Y después dijo á sus discípulos: Por eso os digo á vosotros: No andeis inquietos en orden á vuestra vida, sobre lo que comeréis ni en orden á vuestro cuerpo sobre que vestiréis.

23 Anima plus est quam esca, et corpus plus quam vestimentum.

23 Más importa la vida que la comida, y el cuerpo que el vestido.

24 Considerate corvos, quia non seminant, neque metunt, quibus non est cellarium, neque horreum, et Deus pascit illos. Quanto magis vos pluris estis illis ?

24 Reparad en los cuervos: ellos no siembran, ni siegan, no tienen despensa, ni granero; sin embargo Dios los alimenta. Ahora bien, ¿cuánto más valeis vosotros que ellos?

25 Quis autem vestrum cogitando potest adjicere ad staturam suam cubitum unum ?

25 Y por otra parte ¿quién de vosotros, por mucho que discurra, puede acrecentar á su estatura un solo codo?

26 Si ergo neque quod minimum est potestis, quid de ceteris solliciti estis ?

26 Pues si ni aun para las cosas más pequeñas teneis poder, ¿á qué fin inquietaros por las demás?

27 Considerate lilia quomodo crescunt : non laborant, neque nent : dico autem vobis, nec Salomon in omni gloria sua vestiebatur sicut unum ex istis.

27 Contemplad las azucenas como crecen y florecen: no trabajan, ni tampoco hilan; no obstante os digo, que ni Salomón con toda su magnificencia estuvo jamás vestido como una de estas flores.

28 Si autem fœnum, quod hodie est in agro, et cras in clibanum mittitur, Deus sic vestit : quanto magis vos pusillæ fidei ?

28 Pues si á una yerba que hoy está en el campo, y mañana se echa en el horno, Dios así la viste, ¿cuánto más á vosotros, hombres de poquísima fe?

29 Et vos nolite quærere quid manducetis, aut quid bibatis : et nolite in sublime tolli :

29 Así que, no esteis acongojados cuando buscais de comer ó de beber; ni tengais suspenso é inquieto vuestro ánimo.

30 hæc enim omnia gentes mundi quærunt. Pater autem vester scit quoniam his indigetis.

30 Los paganos y las gentes del mundo son los que van afanados tras de esas cosas. Bien sabe vuestro Padre que de ellas necesitais.

31 Verumtamen quærite primum regnum Dei, et justitiam ejus : et hæc omnia adjicientur vobis.

31 Por tanto, buscad primero el reino de Dios y su justicia; que todo lo demás se os dará por añadidura.

32 Nolite timere pusillus grex, quia complacuit Patri vestro dare vobis regnum.

32 No teneis vosotros que temer, mi pequeñito rebaño, porque ha sido del agrado de vuestro Padre celestial daros el reino eterno.

33 Vendite quæ possidetis, et date eleemosynam. Facite vobis sacculos, qui non veterascunt, thesaurum non deficientem in cælis : quo fur non appropriat, neque tinea corrumpit.

33 Vended, sí es necesario, lo que poseeis, y dad limosna. Haceos unas bolsas que no se echen á perder; un tesoro en el cielo que jamás se agota, á donde no llegan los ladrones, ni roe la polilla.

34 Ubi enim thesaurus vester est, ibi et cor vestrum erit.

34 Porque donde está vuestro tesoro, allí también estará vuestro corazón,

35 Sint lumbi vestri præcincti, et lucernæ ardentes in manibus vestris,

35 Estad con vuestras ropas ceñidas á la cintura, y tened en vuestras manos las luces ya encendidas, prontos á servir á vuestro Señor.

36 et vos similes hominibus exspectantibus dominum suum quando revertatur a nuptiis : ut, cum venerit et pulsaverit, confestim aperiant ei.

36 Sed semejantes á los criados que aguardan á su amo cuando vuelve de las bodas, á fin de abrirle prontamente, luego que llegue, y llame á la puerta,

37 Beati servi illi quos, cum venerit dominus, invenerit vigilantes : amen dico vobis, quod præcinget se, et faciet illos discumbere, et transiens ministrabit illis.

37 Dichosos aquellos siervos á los cuales el amo al venir encuentra así velando: en verdad os digo, que arregazándose él su vestido, los hará sentar á la mesa, y se pondrá á servirles,

38 Et si venerit in secunda vigilia, et si in tertia vigilia venerit, et ita invenerit, beati sunt servi illi.

38 Y si viene á la segunda vela, ó viene á la tercera, y los halla así prontos, dichosos son tales criados.

39 Hoc autem scitote, quoniam si sciret paterfamilias, qua hora fur veniret, vigilaret utique, et non sineret perfodi domum suam.

39 Tened esto por cierto, que si el padre de familias supiera á qué hora había de venir el ladrón, estaría ciertamente velando, y no dejaría que le horadasen y forzasen su casa.

40 Et vos estote parati : quia qua hora non putatis, Filius hominis veniet.

40 Así vosotros estad siempre prevenidos; porque á la hora que menos pensais, vendrá el Hijo del hombre.

41 Ait autem ei Petrus : Domine, ad nos dicis hanc parabolam, an et ad omnes ?

41 Preguntóle entonces Pedro: Señor, ¿dices por nosotros esta parábola, ó por todos igualmente?

42 Dixit autem Dominus : Quis, putas, est fidelis dispensator, et prudens, quem constituit dominus supra familiam suam, ut det illis in tempore tritici mensuram ?

42 Respondió el Señor: ¿Quién piensas que es sino un criado vigilante aquel administrador fiel y prudente, á quien su amo constituyó mayordomo de su familia, para distribuir á cada uno á su tiempo la medida de trigo ó el alimento correspondiente?

43 Beatus ille servus quem, cum venerit dominus, invenerit ita facientem.

43 Dichoso el tal siervo, si su amo á la vuelta le halla ejecutando así su deber.

44 Vere dico vobis, quoniam supra omnia quæ possidet, constituet illum.

44 En verdad os digo, que le dará la superintendencia de todos sus bienes.

45 Quod si dixerit servus ille in corde suo : Moram facit dominus meus venire : et cœperit percutere servos, et ancillas, et edere, et bibere, et inebriari :

45 Mas si dicho criado dijere en su corazón: Mi amo no piensa en venir tan presto, y empezare á maltratar á los criados y á las criadas, y á comer, y á beber, y á embriagarse,

46 veniet dominus servi illius in die qua non sperat, et hora qua nescit, et dividet eum, partemque ejus cum infidelibus ponet.

46 vendrá el amo del tal siervo en el día que menos le espera, y en la hora que él no sabe, y le echará de su casa, y darle ha el pago debido á los criados infieles.

47 Ille autem servus qui cognovit voluntatem domini sui, et non præparavit, et non fecit secundum voluntatem ejus, vapulabit multis :

47 Así es que aquel siervo que, habiendo conocido la voluntad de su amo, no obstante ni puso en orden las cosas, ni se portó conforme quería su señor, recibirá muchos azotes:

48 qui autem non cognovit, et fecit digna plagis, vapulabit paucis. Omni autem cui multum datum est, multum quæretur ab eo : et cui commendaverunt multum, plus petent ab eo.

48 Mas el que sin conocerla, hizo cosas que de suyo merecen castigo, recibirá menos. Porque se pedirá cuenta de mucho á aquel á quien mucho se le entregó: y á quien se han confiado muchas cosas, mas cuenta le pedirán.

49 Ignem veni mittere in terram, et quid volo nisi ut accendatur ?

49 Yo he venido á poner fuego en la tierra, ¿y qué he de querer sino que arda?

50 Baptismo autem habeo baptizari : et quomodo coarctor usque dum perficiatur ?

50 Con un bautismo de sangre tengo de ser yo bautizado: ¡oh y como traigo en prensa el corazón, mientras que no lo veo cumplido!

51 Putatis quia pacem veni dare in terram ? non, dico vobis, sed separationem :

51 ¿Pensais que he venido á poner paz en la tierra? No, sino desunión: así os lo declaro.

52 erunt enim ex hoc quinque in domo una divisi, tres in duos, et duo in tres

52 De suerte que desde ahora en adelante habrá en una misma casa cinco entre sí desunidos, tres contra dos, y dos contra tres.

53 dividentur : pater in filium, et filius in patrem suum, mater in filiam, et filia in matrem, socrus in nurum suam, et nurus in socrum suam.

53 El padre estará contra el hijo, y el hijo contra el padre, la madre contra la hija, y la hija contra la madre, la suegra contra la nuera, y la nuera contra la suegra.

54 Dicebat autem et ad turbas : Cum videritis nubem orientem ab occasu, statim dicitis : Nimbus venit : et ita fit.

54 Decía también al pueblo: En viendo una nube que se levanta del ocaso, al instante decís: Tempestad tenemos; y así sucede.

55 Et cum austrum flantem, dicitis : Quia æstus erit : et fit.

55 Y cuando veis que sopla el aire de mediodía, decís: Hará calor; y le hace.

56 Hypocritæ ! faciem cæli et terræ nostis probare : hoc autem tempus quomodo non probatis ?

56 Hipócritas, si sabeis pronosticar por los varios aspectos del cielo y de la tierra, ¿cómo no conoceis este tiempo del Mesías?

57 quid autem et a vobis ipsis non judicatis quod justum est ?

57 O ¿cómo por lo que pasa en vosotros mismos, no discernís lo que es justo que hagais ahora?

58 Cum autem vadis cum adversario tuo ad principem, in via da operam liberari ab illo, ne forte trahat te ad judicem, et judex tradat te exactori, et exactor mittat te in carcerem.

58 Cuando vas junto con tu contrario á querellarte ante el magistrado, haz en el camino todo lo posible por librarte de él, no sea que por fuerza te lleve al juez, y el juez te entregue al alguacil, y el alguacil te meta en la cárcel.

59 Dico tibi, non exies inde, donec etiam novissimum minutum reddas.

59 Porque yo te aseguro que de ella no saldrás, hasta que hayas pagado el último maravedí.

Latín: Biblia Sacra Vulgata (1592). Español: La Biblia (Torres-Amat) (1823-1825 (AT éd. 1834, NT éd. 1894)).

Toda la Biblia sin conexión, con marcador de página y versículos resaltados: la Biblia católica en la app.