Ewangelia według św. Łukasza, rozdział 10

1 Post hæc autem designavit Dominus et alios septuaginta duos : et misit illos binos ante faciem suam in omnem civitatem et locum, quo erat ipse venturus.

1 Potem zaś naznaczył Pan innych siedemdziesięciu dwóch, i rozesłał ich po dwóch przed sobą do wszystkich miast i miejsc, dokąd sam miał przybyć.

2 Et dicebat illis : Messis quidem multa, operarii autem pauci. Rogate ergo dominum messis ut mittat operarios in messem suam.

2 I mówił im: Żniwo wprawdzie wielkie, ale robotników mało; proścież tedy Pana żniwa, aby wysłał robotników na żniwo swoje.

3 Ite : ecce ego mitto vos sicut agnos inter lupos.

3 Idźcie, oto ja was posyłam jako baranki między wilki.

4 Nolite portare sacculum, neque peram, neque calceamenta, et neminem per viam salutaveritis.

4 Nie noście trzosa, ani torby podróżnej, ani butów, a nikogo po drodze nie pozdrawiajcie.

5 In quamcumque domum intraveritis, primum dicite : Pax huic domui :

5 Do któregokolwiek domu wejdziecie, naprzód mówcie: Pokój temu domowi.

6 et si ibi fuerit filius pacis, requiescet super illum pax vestra : sin autem, ad vos revertetur.

6 A jeśliby tam był syn pokoju, spocznie na nim pokój wasz; a jeśli nie, wróci się do was.

7 In eadem autem domo manete, edentes et bibentes quæ apud illos sunt : dignus est enim operarius mercede sua. Nolite transire de domo in domum.

7 W tym też samym domu mieszkajcie, jedząc i pijąc to, co u nich jest, bo godzien jest robotnik zapłaty swojej. Nie przechodźcie z domu do domu.

8 Et in quamcumque civitatem intraveritis, et susceperint vos, manducate quæ apponuntur vobis :

8 A do jakiegokolwiek miasta wejdziecie, a przyjmą was, jedzcie, co przed was położą.

9 et curate infirmos, qui in illa sunt, et dicite illis : Appropinquavit in vos regnum Dei.

9 I uzdrawiajcie niemocnych, którzy w nim są, a powiadajcie im: Przybliżyło się do was królestwo Boże.

10 In quamcumque autem civitatem intraveritis, et non susceperint vos, exeuntes in plateas ejus, dicite :

10 Jeśli zaś w jakim mieście, do którego wejdziecie, nie przyjmą was, wyszedłszy na ulice jego, mówcie:

11 Etiam pulverem, qui adhæsit nobis de civitate vestra, extergimus in vos : tamen hoc scitote, quia appropinquavit regnum Dei.

11 I proch, który przylgnął do nas z miasta waszego, strząsamy na was; wszakże to wiedzcie, że przybliżyło się królestwo Boże.

12 Dico vobis, quia Sodomis in die illa remissius erit, quam illi civitati.

12 Powiadam wam, że Sodomie lżej będzie w ów dzień, niż temu miastu.

13 Væ tibi Corozain ! væ tibi Bethsaida ! quia si in Tyro et Sidone factæ fuissent virtutes quæ factæ sunt in vobis, olim in cilicio et cinere sedentes pœniterent.

13 Biada tobie, Korozain! Biada tobie, Betsaido! Albowiem, gdyby w Tyrze i Sydonie dokonały się były cuda, które się w was spełniły, dawno by siedząc we włosienicy i w popiele pokutowali.

14 Verumtamen Tyro et Sidoni remissius erit in judicio, quam vobis.

14 Wszakże Tyrowi i Sydonowi lżej będzie na sądzie, niźli wam.

15 Et tu Capharnaum, usque ad cælum exaltata, usque ad infernum demergeris.

15 I ty Kafarnaum, aż do nieba wyniesione, aż do piekła będziesz pogrążone.

16 Qui vos audit, me audit : et qui vos spernit, me spernit. Qui autem me spernit, spernit eum qui misit me.

16 Kto was słucha, mnie słucha; a kto wami gardzi, mną gardzi; a kto mną gardzi, gardzi tym, który mię posłał.

17 Reversi sunt autem septuaginta duo cum gaudio, dicentes : Domine, etiam dæmonia subjiciuntur nobis in nomine tuo.

17 A powróciło siedemdziesięciu dwóch z weselem, mówiąc: Panie, i czarci się nam poddają w imię twoje.

18 Et ait illis : Videbam Satanam sicut fulgor de cælo cadentem.

18 I rzekł im: Widziałem szatana, jako błyskawicę z nieba spadającego.

19 Ecce dedi vobis potestatem calcandi supra serpentes, et scorpiones, et super omnem virtutem inimici : et nihil vobis nocebit.

19 Oto dałem wam moc deptania po wężach i skorpionach i po wszelakiej mocy nieprzyjaciela, a nic wam nie zaszkodzi.

20 Verumtamen in hoc nolite gaudere quia spiritus vobis subjiciuntur : gaudete autem, quod nomina vestra scripta sunt in cælis.

20 Wszelako z tego się nie weselcie, że się wam duchy poddają; ale się weselcie, że imiona wasze zapisane są w niebiosach.

21 In ipsa hora exsultavit Spiritu Sancto, et dixit : Confiteor tibi Pater, Domine cæli et terræ, quod abscondisti hæc a sapientibus et prudentibus, et revelasti ea parvulis. Etiam Pater : quoniam sic placuit ante te.

21 W owej godzinie rozradował się Duchem Świętym, i rzekł: Wyznaję tobie, Ojcze, Panie nieba i ziemi, żeś to zakrył przed mądrymi i uczonymi, a objawiłeś to maluczkim. Tak, Ojcze, gdyż tak się spodobało tobie.

22 Omnia mihi tradita sunt a Patre meo. Et nemo scit quis sit Filius, nisi Pater : et quis sit Pater, nisi Filius, et cui voluerit Filius revelare.

22 Wszystko jest mi oddane przez Ojca mego; a nikt nie wie, kim jest Syn, tylko Ojciec; i kim jest Ojciec, tylko Syn i komu Syn chciałby objawić.

23 Et conversus ad discipulos suos, dixit : Beati oculi qui vident quæ vos videtis.

23 A zwróciwszy się do uczniów swoich, rzekł: Błogosławione oczy, które widzą, co wy widzicie.

24 Dico enim vobis quod multi prophetæ et reges voluerunt videre quæ vos videtis, et non viderunt : et audire quæ auditis, et non audierunt.

24 Mówię wam bowiem, że wielu proroków i królów pragnęło widzieć, co wy widzicie, a nie widzieli, i słyszeć, co słyszycie, a nie słyszeli.

25 Et ecce quidam legisperitus surrexit tentans illum, et dicens : Magister, quid faciendo vitam æternam possidebo ?

25 A oto pewien biegły w Zakonie powstał, kusząc go, i mówiąc: Nauczycielu, co czyniąc, dostąpię życia wiecznego?

26 At ille dixit ad eum : In lege quid scriptum est ? quomodo legis ?

26 A on rzekł do niego: W Zakonie co napisane, jak czytasz?

27 Ille respondens dixit : Diliges Dominum Deum tuum ex toto corde tuo, et ex tota anima tua, et ex omnibus viribus tuis, et ex omni mente tua : et proximum tuum sicut teipsum.

27 On odpowiadając, rzekł: „Będziesz miłował Pana Boga twego, z całego serca twego i z całej duszy twojej, i ze wszystkich sił twoich i ze wszystkiej myśli twojej, a bliźniego twego jako samego siebie.”

28 Dixitque illi : Recte respondisti : hoc fac, et vives.

28 I rzekł mu: Dobrześ odpowiedział; to czyń, a będziesz żył.

29 Ille autem volens justificare seipsum, dixit ad Jesum : Et quis est meus proximus ?

29 On zaś chcąc samego siebie usprawiedliwić, rzekł do Jezusa: A kto jest moim bliźnim?

30 Suscipiens autem Jesus, dixit : Homo quidam descendebat ab Jerusalem in Jericho, et incidit in latrones, qui etiam despoliaverunt eum : et plagis impositis abierunt semivivo relicto.

30 Jezus zaś podejmując, rzekł: Pewien człowiek szedł z Jeruzalem do Jerycha i wpadł między zbójców, którzy go też złupili, i rany zadawszy, odeszli, na pół umarłego zostawiając.

31 Accidit autem ut sacerdos quidam descenderet eadem via : et viso illo præterivit.

31 I zdarzyło się, że pewien kapłan zstępował tą samą drogą, a ujrzawszy go, minął.

32 Similiter et Levita, cum esset secus locum, et videret eum, pertransiit.

32 Także i lewita, przyszedłszy na to miejsce i ujrzawszy go, minął.

33 Samaritanus autem quidam iter faciens, venit secus eum : et videns eum, misericordia motus est.

33 Lecz pewien Samarytanin jadąc, przechodził obok niego, i ujrzawszy go, wzruszył się miłosierdziem.

34 Et appropians alligavit vulnera ejus, infundens oleum et vinum : et imponens illum in jumentum suum, duxit in stabulum, et curam ejus egit.

34 A przybliżywszy się, zawiązał rany jego, nalawszy oliwy i wina, a włożywszy go na bydlę swoje, zaprowadził do gospody, i pielęgnował go.

35 Et altera die protulit duos denarios, et dedit stabulario, et ait : Curam illius habe : et quodcumque supererogaveris, ego cum rediero reddam tibi.

35 A nazajutrz wyjął dwa denary, i dał gospodarzowi, i rzekł: Miej staranie o nim, a cokolwiek więcej wydasz, ja, gdy się wrócę, oddam tobie.

36 Quis horum trium videtur tibi proximus fuisse illi, qui incidit in latrones ?

36 Który z tych trzech zdaje ci się być bliźnim tego, co wpadł między zbójców?

37 At ille dixit : Qui fecit misericordiam in illum. Et ait illi Jesus : Vade, et tu fac similiter.

37 On zaś rzekł: Ten, który uczynił miłosierdzie nad nim. I rzekł mu Jezus: Idź, i ty czyń podobnie.

38 Factum est autem, dum irent, et ipse intravit in quoddam castellum : et mulier quædam, Martha nomine, excepit illum in domum suam,

38 I stało się, gdy szli, a on wstąpił do pewnego miasteczka; i pewna niewiasta, imieniem Marta, przyjęła go do domu swego.

39 et huic erat soror nomine Maria, quæ etiam sedens secus pedes Domini, audiebat verbum illius.

39 A miała ona siostrę, imieniem Maria, która też siedząc u nóg Pańskich, słuchała słowa jego.

40 Martha autem satagebat circa frequens ministerium : quæ stetit, et ait : Domine, non est tibi curæ quod soror mea reliquit me solam ministrare ? dic ergo illi ut me adjuvet.

40 Marta zaś zabiegała około rozmaitej posługi. A stanąwszy rzekła: Panie, czy nie dbasz o to, że siostra moja zostawiła mię, żebym sama usługiwała? Powiedzże jej tedy, by mi pomogła.

41 Et respondens dixit illi Dominus : Martha, Martha, sollicita es, et turbaris erga plurima,

41 I odpowiadając, rzekł jej Pan: Marto, Marto, troszczysz się i frasujesz około bardzo wiela.

42 porro unum est necessarium. Maria optimam partem elegit, quæ non auferetur ab ea.

42 Ale jednego potrzeba. Maria najlepszą cząstkę obrała, która od niej odjęta nie będzie.