Ewangelia według św. Mateusza, rozdział 15

1 Tunc accesserunt ad eum ab Jerosolymis scribæ et pharisæi, dicentes :

1 Wtedy przystąpili do niego z Jerozolimy doktorowie i faryzeusze, mówiąc:

2 Quare discipuli tui transgrediuntur traditionem seniorum ? non enim lavant manus suas cum panem manducant.

2 Czemu uczniowie twoi przestępują ustawę starszych? Albowiem nie umywają rąk swych, gdy chleb jedzą.

3 Ipse autem respondens ait illis : Quare et vos transgredimini mandatum Dei propter traditionem vestram ? Nam Deus dixit :

3 On zaś odpowiadając, rzekł im: Czemu i wy przestępujecie przykazania Boże dla ustawy waszej? Albowiem Bóg rzekł:

4 Honora patrem, et matrem : et, Qui maledixerit patri, vel matri, morte moriatur.

4 „Czcij ojca i matkę,” i: „Kto by złorzeczył ojcu albo matce, niechaj śmiercią umrze.”

5 Vos autem dicitis : Quicumque dixerit patri, vel matri : Munus, quodcumque est ex me, tibi proderit :

5 Wy zaś powiadacie: Ktokolwiek powie ojcu albo matce: Dar, który jest ode mnie, tobie pożyteczny będzie;

6 et non honorificabit patrem suum, aut matrem suam : et irritum fecistis mandatum Dei propter traditionem vestram.

6 i nie będzie czcił ojca swego ani matki swojej. I udaremniliście przykazanie Boże dla ustawy waszej.

7 Hypocritæ, bene prophetavit de vobis Isaias, dicens :

7 Obłudnicy, dobrze o was prorokował Izajasz, mówiąc:

8 Populus hic labiis me honorat : cor autem eorum longe est a me.

8 „Ten lud czci mnie wargami; ale serce ich daleko jest ode mnie.

9 Sine causa autem colunt me, docentes doctrinas et mandata hominum.

9 Lecz próżno mnie chwalą, ucząc nauk i przykazań ludzkich.”

10 Et convocatis ad se turbis, dixit eis : Audite, et intelligite.

10 I wezwawszy do siebie rzesze, rzekł im: Słuchajcie a rozumiejcie.

11 Non quod intrat in os, coinquinat hominem : sed quod procedit ex ore, hoc coinquinat hominem.

11 Nie to, co wchodzi w usta, plami człowieka, ale co wychodzi z ust, to plami człowieka.

12 Tunc accedentes discipuli ejus, dixerunt ei : Scis quia pharisæi audito verbo hoc, scandalizati sunt ?

12 Wtedy przystąpiwszy uczniowie jego, rzekli mu: Wiesz, że faryzeusze, usłyszawszy to słowo, zgorszyli się?

13 At ille respondens ait : Omnis plantatio, quam non plantavit Pater meus cælestis, eradicabitur.

13 A on odpowiadając, rzekł: Wszelki szczep, którego nie szczepił Ojciec mój niebieski, wykorzeniony będzie.

14 Sinite illos : cæci sunt, et duces cæcorum ; cæcus autem si cæco ducatum præstet, ambo in foveam cadunt.

14 Zaniechajcie ich, ślepi są, i wodzowie ślepych. Ślepy też jeśliby ślepego prowadził, obaj w dół wpadają.

15 Respondens autem Petrus dixit ei : Edissere nobis parabolam istam.

15 Piotr zaś odpowiadając, rzekł mu: Wyłóż nam to podobieństwo.

16 At ille dixit : Adhuc et vos sine intellectu estis ?

16 A on rzekł: Jeszcze jesteście i wy bez zrozumienia?

17 Non intelligitis quia omne quod in os intrat, in ventrem vadit, et in secessum emittitur ?

17 Nie rozumiecie, że wszystko co wchodzi w usta, do brzucha idzie, i do wychodu się wyrzuca?

18 Quæ autem procedunt de ore, de corde exeunt, et ea coinquinant hominem :

18 Ale co z ust wychodzi, z serca pochodzi, i to plami człowieka.

19 de corde enim exeunt cogitationes malæ, homicidia, adulteria, fornicationes, furta, falsa testimonia, blasphemiæ :

19 Albowiem z serca wychodzą złe myśli, zabójstwa, cudzołóstwa, porubstwa, kradzieże, fałszywe świadectwa, bluźnierstwa.

20 hæc sunt, quæ coinquinant hominem. Non lotis autem manibus manducare, non coinquinat hominem.

20 Te plamią człowieka; ale jeść nieumytymi rękoma, człowieka nie plami.

21 Et egressus inde Jesus secessit in partes Tyri et Sidonis.

21 A wyszedłszy Jezus stamtąd, odszedł w strony Tyru i Sydonu.

22 Et ecce mulier chananæa a finibus illis egressa clamavit, dicens ei : Miserere mei, Domine fili David : filia mea male a dæmonio vexatur.

22 I oto niewiasta chananejska wyszedłszy z tamtych okolic, wołała doń, mówiąc: Zmiłuj się nade mną, Panie, Synu Dawidów! Córka moja ciężko jest dręczona od szatana.

23 Qui non respondit ei verbum. Et accedentes discipuli ejus rogabant eum dicentes : Dimitte eam : quia clamat post nos.

23 A on nie odpowiedział jej ani słowa. I przystąpiwszy uczniowie jego, prosili go, mówiąc: Odpraw ją, bo woła za nami.

24 Ipse autem respondens ait : Non sum missus nisi ad oves, quæ perierunt domus Israël.

24 On zaś odpowiadając, rzekł: Nie jestem posłany tylko do owiec domu izraelskiego, które zginęły.

25 At illa venit, et adoravit eum, dicens : Domine, adjuva me.

25 A ona przyszła, i pokłoniła mu się, mówiąc: Panie, ratuj mnie!

26 Qui respondens ait : Non est bonum sumere panem filiorum, et mittere canibus.

26 On zaś odpowiadając, rzekł: Nie dobra jest zabierać chleb dzieciom, a rzucać psom.

27 At illa dixit : Etiam Domine : nam et catelli edunt de micis quæ cadunt de mensa dominorum suorum.

27 Lecz ona rzekła: I owszem, Panie; bo i szczenięta jedzą z odrobin, które spadają ze stołu panów ich.

28 Tunc respondens Jesus, ait illi : O mulier, magna est fides tua : fiat tibi sicut vis. Et sanata est filia ejus ex illa hora.

28 Wtedy odpowiadając Jezus, rzekł jej: O niewiasto! wielka jest wiara twoja, niechaj ci się stanie, jak chcesz. I uzdrowiona jest córka jej od owej godziny.

29 Et cum transisset inde Jesus, venit secus mare Galilææ : et ascendens in montem, sedebat ibi.

29 I gdy Jezus odszedł stamtąd, przybył nad Morze Galilejskie, i wstąpiwszy na górę, siedział tam.

30 Et accesserunt ad eum turbæ multæ, habentes secum mutos, cæcos, claudos, debiles, et alios multos : et projecerunt eos ad pedes ejus, et curavit eos,

30 I przyszły do niego wielkie rzesze, mając z sobą niemych, ślepych, chromych, ułomnych i innych wielu i złożyli ich u nóg jego i uzdrowił ich,

31 ita ut turbæ mirarentur, videntes mutos loquentes, claudos ambulantes, cæcos videntes : et magnificabant Deum Israël.

31 tak że się rzesze dziwiły, widząc niemych mówiących, chromych chodzących, ślepych widzących, i wielbili Boga izraelskiego.

32 Jesus autem, convocatis discipulis suis, dixit : Misereor turbæ, quia triduo jam perseverant mecum, et non habent quod manducent : et dimittere eos jejunos nolo, ne deficiant in via.

32 A Jezus zwoławszy uczniów swoich, rzekł: Żal mi rzeszy, gdyż już trzy dni trwają przy mnie i nie mają co jeść; a nie chcę ich puścić głodnych, aby nie ustali w drodze.

33 Et dicunt ei discipuli : Unde ergo nobis in deserto panes tantos, ut saturemus turbam tantam ?

33 I rzekli mu uczniowie jego: Skądże mamy wziąć tyle chleba na pustyni, aby tak wielką rzeszę nakarmić?

34 Et ait illis Jesus : Quot habetis panes ? At illi dixerunt : Septem, et paucos pisciculos.

34 I rzekł Jezus: Wiele macie chlebów? A oni rzekli: Siedem i trochę rybek.

35 Et præcepit turbæ ut discumberent super terram.

35 I rozkazał rzeszy, aby usiedli na ziemi.

36 Et accipiens septem panes, et pisces, et gratias agens, fregit, et dedit discipulis suis, et discipuli dederunt populo.

36 A wziąwszy siedem chlebów i ryby, i dzięki uczyniwszy, połamał, i dał uczniom swoim, a uczniowie dali ludowi.

37 Et comederunt omnes, et saturati sunt. Et quod superfuit de fragmentis, tulerunt septem sportas plenas.

37 I jedli wszyscy, i najedli się; i zebrali co zbywało ułomków, siedem koszów pełnych.

38 Erant autem qui manducaverunt quatuor millia hominum, extra parvulos et mulieres.

38 Tych zaś, co jedli, było cztery tysiące mężczyzn, oprócz niewiast i dzieci.

39 Et, dimissa turba, ascendit in naviculam : et venit in fines Magedan.

39 A rozpuściwszy rzeszę, wstąpił w łódź, i przybył w granice Magedan.