Ewangelia według św. Mateusza, rozdział 22

1 Et respondens Jesus, dixit iterum in parabolis eis, dicens :

1 I odpowiadając Jezus, przemówił do nich znowu w przypowieściach, mówiąc:

2 Simile factum est regnum cælorum homini regi, qui fecit nuptias filio suo.

2 Podobne stało się królestwo niebieskie pewnemu królowi, który sprawił gody małżeńskie synowi swemu.

3 Et misit servos suos vocare invitatos ad nuptias, et nolebant venire.

3 I posłał sług swoich wzywać zaproszonych na gody, ale nie chcieli przyjść.

4 Iterum misit alios servos, dicens : Dicite invitatis : Ecce prandium meum paravi, tauri mei et altilia occisa sunt, et omnia parata : venite ad nuptias.

4 Znowu posłał innych sług, mówiąc: Powiedzcie zaproszonym: Oto obiad mój nagotowałem, woły moje i karmne zwierzęta są pobite, i wszystko gotowe; pójdźcie na gody.

5 Illi autem neglexerunt : et abierunt, alius in villam suam, alius vero ad negotiationem suam :

5 Ale oni zaniedbali i odeszli, jeden do swej wsi, a drugi do kupiectwa swego.

6 reliqui vero tenuerunt servos ejus, et contumeliis affectos occiderunt.

6 Reszta zaś chwyciła sługi jego i zelżywość im uczyniwszy, zabiła.

7 Rex autem cum audisset, iratus est : et missis exercitibus suis, perdidit homicidas illos, et civitatem illorum succendit.

7 Król zaś usłyszawszy, rozgniewał się i posławszy wojska swe, wytracił owych mężobójców i miasto ich spalił.

8 Tunc ait servis suis : Nuptiæ quidem paratæ sunt, sed qui invitati erant, non fuerunt digni :

8 Wtedy rzekł służebnikom swoim: Gody wprawdzie są gotowe, lecz zaproszeni nie byli godni.

9 ite ergo ad exitus viarum, et quoscumque inveneritis, vocate ad nuptias.

9 A przeto idźcie na rozstajne drogi i kogokolwiek znajdziecie, wezwijcie na gody.

10 Et egressi servi ejus in vias, congregaverunt omnes quos invenerunt, malos et bonos : et impletæ sunt nuptiæ discumbentium.

10 I wyszedłszy słudzy jego na drogi, zebrali wszystkich, których znaleźli, złych i dobrych, i napełniły się gody siedzącymi.

11 Intravit autem rex ut videret discumbentes, et vidit ibi hominem non vestitum veste nuptiali.

11 Wszedł też król, aby zobaczyć siedzących, i ujrzał tam człowieka nie odzianego szatą godową.

12 Et ait illi : Amice, quomodo huc intrasti non habens vestem nuptialem ? At ille obmutuit.

12 I rzekł mu: Przyjacielu, jak tu wszedłeś, nie mając szaty godowej? Lecz on zamilkł.

13 Tunc dicit rex ministris : Ligatis manibus et pedibus ejus, mittite eum in tenebras exteriores : ibi erit fletus et stridor dentium.

13 Wtedy rzekł król sługom: Związawszy ręce i nogi jego, wyrzućcie go w ciemności zewnętrzne; tam będzie płacz i zgrzytanie zębów.

14 Multi enim sunt vocati, pauci vero electi.

14 Albowiem wielu jest wezwanych, lecz mało wybranych.

15 Tunc abeuntes pharisæi, consilium inierunt ut caperent eum in sermone.

15 Wtedy odszedłszy faryzeusze, naradzali się, jakby go podchwycić w mowie.

16 Et mittunt ei discipulos suos cum Herodianis, dicentes : Magister, scimus quia verax es, et viam Dei in veritate doces, et non est tibi cura de aliquo : non enim respicis personam hominum :

16 I posłali mu uczniów swoich z herodianami, mówiąc: Nauczycielu! Wiemy, żeś jest prawdomówny i drogi Bożej w prawdzie nauczasz, a nie dbasz na nikogo; albowiem nie oglądasz się na osobę ludzką.

17 dic ergo nobis quid tibi videtur, licet censum dare Cæsari, an non ?

17 Powiedz nam więc, co ci się zdaje? Czy godzi się dawać czynsz cesarzowi, czy też nie?

18 Cognita autem Jesus nequitia eorum, ait : Quid me tentatis, hypocritæ ?

18 A Jezus poznawszy złość ich, rzekł: Czemu mnie kusicie, obłudnicy?

19 ostendite mihi numisma census. At illi obtulerunt ei denarium.

19 Pokażcie mi monetę czynszową. A oni mu przynieśli denara.

20 Et ait illis Jesus : Cujus est imago hæc, et superscriptio ?

20 I rzekł im Jezus: Czyj jest ten obraz i napis?

21 Dicunt ei : Cæsaris. Tunc ait illis : Reddite ergo quæ sunt Cæsaris, Cæsari : et quæ sunt Dei, Deo.

21 Rzekli mu: Cesarski. Wtedy rzekł im: Oddajcie więc, co jest cesarskiego, cesarzowi, a co jest Bożego, Bogu.

22 Et audientes mirati sunt, et relicto eo abierunt.

22 Usłyszawszy zaś, zdziwili się i opuściwszy go, odeszli.

23 In illo die accesserunt ad eum sadducæi, qui dicunt non esse resurrectionem : et interrogaverunt eum,

23 Tego samego dnia przyszli do niego saduceusze, którzy powiadają, że nie ma zmartwychwstania, i pytali go,

24 dicentes : Magister, Moyses dixit : Si quis mortuus fuerit non habens filium, ut ducat frater ejus uxorem illius, et suscitet semen fratri suo.

24 mówiąc: Nauczycielu! Mojżesz rzekł: „Jeśliby kto umarł, nie mając syna, niech brat jego pojmie żonę jego i wzbudzi potomstwo bratu swemu.”

25 Erant autem apud nos septem fratres : et primus, uxore ducta, defunctus est : et non habens semen, reliquit uxorem suam fratri suo.

25 Było zaś siedmiu braci u nas i pierwszy ożeniwszy się umarł, a nie mając potomstwa, zostawił żonę swoją bratu swemu.

26 Similiter secundus, et tertius usque ad septimum.

26 Podobnie drugi i trzeci aż do siódmego.

27 Novissime autem omnium et mulier defuncta est.

27 A na ostatek po wszystkich umarła i żona.

28 In resurrectione ergo cujus erit de septem uxor ? omnes enim habuerunt eam.

28 W zmartwychwstaniu więc którego z siedmiu będzie żoną, bo ją mieli wszyscy?

29 Respondens autem Jesus, ait illis : Erratis nescientes Scripturas, neque virtutem Dei.

29 Jezus zaś odpowiadając, rzekł im: Błądzicie, nie rozumiejąc Pism ani mocy Bożej.

30 In resurrectione enim neque nubent, neque nubentur : sed erunt sicut angeli Dei in cælo.

30 Albowiem w zmartwychwstaniu ani nie będą się żenić, ani za mąż wychodzić; ale będą jako aniołowie Boży w niebie.

31 De resurrectione autem mortuorum non legistis quod dictum est a Deo dicente vobis :

31 A o powstaniu umarłych nie czytaliście, co powiedziane jest od Boga mówiącego wam:

32 Ego sum Deus Abraham, et Deus Isaac, et Deus Jacob ? Non est Deus mortuorum, sed viventium.

32 „Jam jest Bóg Abrahama i Bóg Izaaka i Bóg Jakuba?” Nie jest Bogiem umarłych, ale żywych.

33 Et audientes turbæ, mirabantur in doctrina ejus.

33 A usłyszawszy rzesze, dziwiły się nauce jego.

34 Pharisæi autem audientes quod silentium imposuisset sadducæis, convenerunt in unum :

34 Faryzeusze zaś usłyszawszy, że zamknął usta saduceuszom, zeszli się razem.

35 et interrogavit eum unus ex eis legis doctor, tentans eum :

35 I zapytał go jeden z nich, zakonny doktor, kusząc go:

36 Magister, quod est mandatum magnum in lege ?

36 Nauczycielu, które jest wielkie przykazanie w Zakonie?

37 Ait illi Jesus : Diliges Dominum Deum tuum ex toto corde tuo, et in tota anima tua, et in tota mente tua.

37 Rzekł mu Jezus: „Będziesz miłował Pana Boga twego, ze wszystkiego serca twego i ze wszystkiej duszy twojej i ze wszystkiej myśli twojej.”

38 Hoc est maximum, et primum mandatum.

38 To jest największe i pierwsze przykazanie.

39 Secundum autem simile est huic : Diliges proximum tuum, sicut teipsum.

39 Drugie zaś podobne jest temu: „Będziesz miłował bliźniego twego jako samego siebie.”

40 In his duobus mandatis universa lex pendet, et prophetæ.

40 Na tych dwóch przykazaniach zawisł cały Zakon i prorocy.

41 Congregatis autem pharisæis, interrogavit eos Jesus,

41 Gdy się zaś faryzeusze zebrali, spytał ich Jezus,

42 dicens : Quid vobis videtur de Christo ? cujus filius est ? Dicunt ei : David.

42 mówiąc: Co wy sądzicie o Chrystusie? Czyim jest synem? Rzekli mu: Dawidowym.

43 Ait illis : Quomodo ergo David in spiritu vocat eum Dominum, dicens :

43 Rzekł im: Jakże więc Dawid w duchu nazywa go Panem, mówiąc:

44 Dixit Dominus Domino meo : Sede a dextris meis, donec ponam inimicos tuos scabellum pedum tuorum ?

44 „Rzekł Pan Panu memu: Siądź po prawicy mojej, aż położę nieprzyjaciół twoich podnóżkiem nóg twoich?”

45 Si ergo David vocat eum Dominum, quomodo filius ejus est ?

45 Jeśli więc Dawid nazywa go Panem, jakże jest synem jego?

46 Et nemo poterat ei respondere verbum : neque ausus fuit quisquam ex illa die eum amplius interrogare.

46 I żaden nie mógł mu odpowiedzieć słowa, ani nikt nie śmiał go od owego dnia więcej pytać.