Księga Powtórzonego Prawa, rozdział 15

1 Septimo anno facies remissionem,

1 Siódmego roku zarządzisz odpuszczenie,

2 quæ hoc ordine celebrabitur. Cui debetur aliquid ab amico vel proximo ac fratre suo, repetere non poterit, quia annus remissionis est Domini.

2 które tym porządkiem obchodzone będzie. Ten, któremu co winien przyjaciel albo bliźni i brat jego, nie będzie się mógł upominać, bo to jest rok odpuszczenia Pańskiego.

3 A peregrino et advena exiges : civem et propinquum repetendi non habebis potestatem.

3 Od obcego i przychodnia możesz się domagać, od rodaka zaś i bliskiego nie będziesz miał prawa upominać się.

4 Et omnino indigens et mendicus non erit inter vos : ut benedicat tibi Dominus Deus tuus in terra, quam traditurus est tibi in possessionem.

4 A ubogiego i żebraka nie będzie zgoła między wami, aby tobie błogosławił Pan, Bóg twój, w ziemi, którą ci da w posiadłość.

5 Si tamen audieris vocem Domini Dei tui, et custodieris universa quæ jussit, et quæ ego hodie præcipio tibi, benedicet tibi, ut pollicitus est.

5 Jeśli jednak będziesz słuchał głosu Pana, Boga twego, a strzegł wszystkiego, co ci rozkazał i co ja dziś przykazuję tobie: błogosławić ci będzie, jak obiecał.

6 Fœnerabis gentibus multis, et ipse a nullo accipies mutuum. Dominaberis nationibus plurimis, et tui nemo dominabitur.

6 Będziesz pożyczał wielu narodom, a sam u żadnego pożyczać nie będziesz; będziesz panował nad wielu narodami, a nad tobą nikt panować nie będzie.

7 Si unus de fratribus tuis, qui morantur intra portas civitatis tuæ in terra quam Dominus Deus tuus daturus est tibi, ad paupertatem venerit, non obdurabis cor tuum, nec contrahes manum,

7 Jeśli jeden z braci twoich, którzy mieszkają między bramami miasta twego, w ziemi, którą ci da Pan, Bóg twój, do ubóstwa przyjdzie, nie zatwardzisz serca twego ani ściśniesz ręki,

8 sed aperies eam pauperi, et dabis mutuum, quo eum indigere perspexeris.

8 ale ją otworzysz ubogiemu i pożyczysz, czego zobaczysz, że potrzebuje.

9 Cave ne forte subrepat tibi impia cogitatio, et dicas in corde tuo : Appropinquat septimus annus remissionis : et avertas oculos tuos a paupere fratre tuo, nolens ei quod postulat mutuum commodare : ne clamet contra te ad Dominum, et fiat tibi in peccatum.

9 Strzeż się, aby się snadź nie wkradła do ciebie myśl bezbożna, i żebyś nie rzekł w sercu swym: „Nadchodzi siódmy rok odpuszczenia,” i nie odwrócił oczu swych od ubogiego brata twego, nie chcąc mu pożyczyć, czego żąda: aby nie wołał przeciwko tobie do Pana i nie obróciło ci się to w grzech.

10 Sed dabis ei : nec ages quippiam callide in ejus necessitatibus sublevandis, ut benedicat tibi Dominus Deus tuus in omni tempore, et in cunctis ad quæ manum miseris.

10 Ale mu dasz i nie uczynisz nic chytrze, pomagając mu w potrzebie jego, aby tobie błogosławił Pan, Bóg twój, na wszelki czas i we wszystkim, do czego przyłożysz rękę.

11 Non deerunt pauperes in terra habitationis tuæ : idcirco ego præcipio tibi, ut aperias manum fratri tuo egeno et pauperi, qui tecum versatur in terra.

11 Nie będzie schodziło na ubogich w ziemi, w której zamieszkasz; przeto ja tobie rozkazuję, abyś otwierał rękę bratu twemu potrzebującemu i ubogiemu, który z tobą mieszka w ziemi.

12 Cum tibi venditus fuerit frater tuus Hebræus aut Hebræa, et sex annis servierit tibi, in septimo anno dimittes eum liberum :

12 Gdy ci będzie sprzedany brat twój Hebrajczyk albo Hebrajka, a służyć ci będzie sześć lat, siódmego roku wolnym go wypuścisz.

13 et quem libertate donaveris, nequaquam vacuum abire patieris :

13 A tego, którego wolnością obdarujesz, żadną miarą nie puścisz z niczym,

14 sed dabis viaticum de gregibus, et de area, et torculari tuo, quibus Dominus Deus tuus benedixerit tibi.

14 ale mu dasz na drogę coś z owiec i z boiska, i z tłoczni twojej, w których Pan, Bóg twój, pobłogosławi tobie.

15 Memento quod et ipse servieris in terra Ægypti, et liberaverit te Dominus Deus tuus, et idcirco ego nunc præcipio tibi.

15 Pamiętaj, żeś i sam służył w ziemi egipskiej, a wybawił cię Pan, Bóg twój, i przeto ja teraz to przykazuję tobie.

16 Sin autem dixerit : Nolo egredi : eo quod diligat te, et domum tuam, et bene sibi apud te esse sentiat :

16 A jeśli rzecze: „Nie chcę odejść,” przeto iż miłuje ciebie i dom twój, i czuje, że się ma dobrze u ciebie,

17 assumes subulam, et perforabis aurem ejus in janua domus tuæ, et serviet tibi usque in æternum. Ancillæ quoque similiter facies.

17 weźmiesz szydło i przekłujesz ucho jego we drzwiach domu twego, i będzie tobie służył na zawsze; służebnicy też podobnie uczynisz.

18 Non avertas ab eis oculos tuos, quando dimiseris eos liberos, quoniam juxta mercedem mercenarii per sex annos servivit tibi : ut benedicat tibi Dominus Deus tuus in cunctis operibus quæ agis.

18 Nie odwracaj od nich oczu twoich, gdy ich wolno puścisz, bo wedle zapłaty najemnika przez sześć lat służył tobie, aby ci błogosławił Pan, Bóg twój, we wszystkich sprawach, które czynisz.

19 De primogenitis, quæ nascuntur in armentis, et in ovibus tuis, quidquid est sexus masculini, sanctificabis Domino Deo tuo. Non operaberis in primogenito bovis, et non tondebis primogenita ovium.

19 Z pierworodnych, które się rodzą w bydle i w owcach twoich, cokolwiek jest płci samczej, poświęcisz Panu, Bogu twemu; nie użyjesz do roboty pierworodnego z wołów ani będziesz strzygł pierworodnych z owiec.

20 In conspectu Domini Dei tui comedes ea per annos singulos in loco quem elegerit Dominus, tu et domus tua.

20 Przed oczyma Pana, Boga twego, będziesz je jadł ty i dom twój na każdy rok na miejscu, które obierze Pan.

21 Sin autem habuerit maculam, vel claudum fuerit, vel cæcum, aut in aliqua parte deforme vel debile, non immolabitur Domino Deo tuo :

21 A jeśliby miało wadę albo chrome było, albo ślepe, albo na którym członku szpetne albo ułomne, nie będzie ofiarowane Panu, Bogu twemu,

22 sed intra portas urbis tuæ comedes illud : tam mundus quam immundus similiter vescentur eis, quasi caprea et cervo.

22 ale między bramami miasta twego zjesz je, tak czysty jak i nieczysty jednako jeść je będzie jak sarnę albo jelenia.

23 Hoc solum observabis, ut sanguinem eorum non comedas, sed effundes in terram quasi aquam.

23 Tego tylko przestrzegaj, abyś krwi ich nie jadł, ale ją wylejesz na ziemię jak wodę.