Księga Wyjścia, rozdział 32

1 Videns autem populus quod moram faceret descendendi de monte Moyses, congregatus adversus Aaron, dixit : Surge, fac nobis deos, qui nos præcedant : Moysi enim huic viro, qui nos eduxit de terra Ægypti, ignoramus quid acciderit.

1 A widząc lud, iż opóźniał się Mojżesz i nie schodził z góry, zebrał się koło Aarona i rzekł: „Wstań, uczyń nam bogów, którzy by szli przed nami; Mojżeszowi bowiem, temu mężowi, który nas wywiódł z ziemi egipskiej, nie wiemy, co się stało.”

2 Dixitque ad eos Aaron : Tollite inaures aureas de uxorum, filiorumque et filiarum vestrarum auribus, et afferte ad me.

2 I rzekł do nich Aaron: „Pobierzcie nausznice złote z uszu żon i synów, i córek waszych, a przynieście do mnie.”

3 Fecitque populus quæ jusserat, deferens inaures ad Aaron.

3 I uczynił lud, co rozkazał przynosząc nausznice do Aarona.

4 Quas cum ille accepisset, formavit opere fusorio, et fecit ex eis vitulum conflatilem : dixeruntque : Hi sunt dii tui Israël, qui te eduxerunt de terra Ægypti.

4 A on wziąwszy je uformował robotą odlewniczą i uczynił z nich cielca ulanego. I rzekli: „Ci są bogowie twoi, Izraelu, którzy cię wywiedli z ziemi egipskiej!”

5 Quod cum vidisset Aaron, ædificavit altare coram eo, et præconis voce clamavit dicens : Cras solemnitas Domini est.

5 Gdy to zobaczył Aaron zbudował ołtarz przed nim i głosem woźnego wołał mówiąc: „Jutro jest święto Pańskie!”

6 Surgentesque mane, obtulerunt holocausta, et hostias pacificas, et sedit populus manducare, et bibere, et surrexerunt ludere.

6 I wstawszy rano, złożyli całopalenia i ofiary zapokojne; i usiadł lud, aby jeść i pić i wstali, aby się bawić.

7 Locutus est autem Dominus ad Moysen, dicens : Vade, descende : peccavit populus tuus, quem eduxisti de terra Ægypti.

7 I rzekł Pan do Mojżesza mówiąc: „Idź, zstąp, zgrzeszył lud twój, któryś wywiódł z ziemi egipskiej.

8 Recesserunt cito de via, quam ostendisti eis : feceruntque sibi vitulum conflatilem, et adoraverunt, atque immolantes ei hostias, dixerunt : Isti sunt dii tui Israël, qui te eduxerunt de terra Ægypti.

8 Ustąpili rychło z drogi, którąś im ukazał, i uczynili sobie cielca ulanego, i pokłonili się, i ofiarując mu ofiary rzekli: Ci są bogowie twoi, Izraelu, którzy cię wywiedli z ziemi egipskiej.”

9 Rursumque ait Dominus ad Moysen : Cerno quod populus iste duræ cervicis sit :

9 I jeszcze rzekł Pan do Mojżesza: „Widzę, że ten lud jest twardego karku.

10 dimitte me, ut irascatur furor meus contra eos, et deleam eos, faciamque te in gentem magnam.

10 Puść mię, żeby się rozgniewała zapalczywość moja na nich i bym wygładził ich, a ciebie uczynił ludem wielkim.”

11 Moyses autem orabat Dominum Deum suum, dicens : Cur, Domine, irascitur furor tuus contra populum tuum, quem eduxisti de terra Ægypti, in fortitudine magna, et in manu robusta ?

11 Ale Mojżesz modlił się do Pana, Boga swego, mówiąc: „Czemuż, Panie, gniewa się zapalczywość twoja przeciw ludowi twemu, któryś wywiódł z ziemi egipskiej siłą wielką i ręką mocną?

12 Ne quæso dicant Ægyptii : Callide eduxit eos, ut interficeret in montibus, et deleret e terra : quiescat ira tua, et esto placabilis super nequitia populi tui.

12 Niech, proszę, nie mówią Egipcjanie: Chytrze ich wywiódł, aby ich pobić na górach i wygładzić z ziemi. Niech ucichnie gniew twój i daj się przebłagać za nieprawość ludu twego!

13 Recordare Abraham, Isaac, et Israël servorum tuorum, quibus jurasti per temetipsum, dicens : Multiplicabo semen vestrum sicut stellas cæli ; et universam terram hanc, de qua locutus sum, dabo semini vestro, et possidebitis eam semper.

13 Wspomnij na Abrahama, Izaaka i Izraela, sługi twoje, którymeś przysiągł na samego siebie mówiąc: Rozmnożę potomstwo wasze jak gwiazdy niebieskie; i wszystką tę ziemię, o której mówiłem, dam potomstwu waszemu i będziecie ją trzymać na zawsze.”

14 Placatusque est Dominus ne faceret malum quod locutus fuerat adversus populum suum.

14 I dał się ubłagać Pan, żeby nie czynił złego, którym zagroził ludowi swemu.

15 Et reversus est Moyses de monte, portans duas tabulas testimonii in manu sua, scriptas ex utraque parte,

15 I wrócił się Mojżesz z góry, niosąc dwie tablice świadectwa w rękach swoich, pisane z obu stron

16 et factas opere Dei : scriptura quoque Dei erat sculpta in tabulis.

16 i uczynione robotą Bożą; pismo też Boże było na tablicach wyryte.

17 Audiens autem Josue tumultum populi vociferantis, dixit ad Moysen : Ululatus pugnæ auditur in castris.

17 A usłyszawszy Jozue głos ludu wołającego rzekł do Mojżesza: „Głos bitwy słychać w obozie.”

18 Qui respondit : Non est clamor adhortantium ad pugnam, neque vociferatio compellentium ad fugam : sed vocem cantantium ego audio.

18 A on odpowiedział: „Nie jest to krzyk nawołujących ku bitwie ani wrzask naglących do uciekania, ale głos śpiewających ja słyszę.”

19 Cumque appropinquasset ad castra, vidit vitulum, et choros : iratusque valde, projecit de manu tabulas, et confregit eas ad radicem montis :

19 A gdy się przybliżył do obozu, ujrzał cielca i tańce, i rozgniewawszy się bardzo rzucił z ręki tablice i stłukł je pod górą.

20 arripiensque vitulum quem fecerant, combussit, et contrivit usque ad pulverem, quem sparsit in aquam, et dedit ex eo potum filiis Israël.

20 I porwawszy cielca, którego byli uczynili, spalił i skruszył na proch, który wysypał na wodę, i dał z niego pić synom Izraelowym.

21 Dixitque ad Aaron : Quid tibi fecit hic populus, ut induceres super eum peccatum maximum ?

21 I rzekł do Aarona: „Cóż ci ten lud uczynił, żeś przywiódł nań grzech tak wielki?”

22 Cui ille respondit : Ne indignetur dominus meus : tu enim nosti populum istum, quod pronus sit ad malum :

22 A on mu odpowiedział: „Niech się nie gniewa pan mój, ty bowiem znasz ten lud, że skłonny jest do złego.

23 dixerunt mihi : Fac nobis deos, qui nos præcedant : huic enim Moysi, qui nos eduxit de terra Ægypti, nescimus quid acciderit.

23 Rzekli mi: Uczyń nam bogów, którzy by szli przed nami; temu bowiem Mojżeszowi, który nas wywiódł z ziemi egipskiej, nie wiemy, co się stało.

24 Quibus ego dixi : Quis vestrum habet aurum ? Tulerunt, et dederunt mihi : et projeci illud in ignem, egressusque est hic vitulus.

24 A ja im rzekłem: Kto z was ma złoto? Przynieśli i dali mi, i wrzuciłem je w ogień, i wyszedł ten cielec.”

25 Videns ergo Moyses populum quod esset nudatus (spoliaverat enim eum Aaron propter ignominiam sordis, et inter hostes nudum constituerat),

25 Widząc tedy Mojżesz, że lud był obnażony (bo go był wyzuł Aaron dla hańby plugawej i między nieprzyjaciółmi nagim zostawił),

26 et stans in porta castrorum, ait : Si quis est Domini, jungatur mihi. Congregatique sunt ad eum omnes filii Levi :

26 stanął w bramie obozu i rzekł: „Jeśli kto jest Pański, przyłącz się do mnie!” I zebrali się koło niego wszyscy synowie Lewiego.

27 quibus ait : Hæc dicit Dominus Deus Israël : Ponat vir gladium super femur suum : ite, et redite de porta usque ad portam per medium castrorum, et occidat unusquisque fratrem, et amicum, et proximum suum.

27 A on im rzekł: „Tak mówi Pan, Bóg Izraelów: Niech każdy przypasze miecz do biódr swoich. Idźcież i wracajcie się od bramy do bramy przez pośrodek obozu, a zabijajcie każdy brata i przyjaciela, i bliźniego swego!”

28 Feceruntque filii Levi juxta sermonem Moysi, cecideruntque in die illa quasi viginti tria millia hominum.

28 I uczynili synowie Lewiego według słowa Mojżesza, i poległo w ów dzień około dwudziestu trzech tysięcy ludzi.

29 Et ait Moyses : Consecrastis manus vestras hodie Domino, unusquisque in filio, et in fratre suo, ut detur vobis benedictio.

29 I rzekł Mojżesz: „Poświęciliście dzisiaj ręce wasze Panu, każdy w synu i w bracie swoim, aby wam było dane błogosławieństwo.”

30 Facto autem altero die, locutus est Moyses ad populum : Peccastis peccatum maximum : ascendam ad Dominum, si quomodo quivero eum deprecari pro scelere vestro.

30 A gdy nadszedł dzień drugi, rzekł Mojżesz do ludu: „Zgrzeszyliście grzechem bardzo wielkim; wstąpię do Pana, czy go jako za grzech wasz będę mógł ubłagać.”

31 Reversusque ad Dominum, ait : Obsecro, peccavit populus iste peccatum maximum, feceruntque sibi deos aureos : aut dimitte eis hanc noxam,

31 I wróciwszy się do Pana rzekł: „Proszę, zgrzeszył lud ten grzechem bardzo wielkim, i uczynili sobie bogi złote! Albo im odpuść tę winę,

32 aut si non facis, dele me de libro tuo quem scripsisti.

32 albo jeśli nie uczynisz, wymaż mię z ksiąg twoich, któreś napisał!”

33 Cui respondit Dominus : Qui peccaverit mihi, delebo eum de libro meo :

33 Odpowiedział mu Pan: „Kto zgrzeszy przeciw mnie, tego wymażę z ksiąg moich.

34 tu autem vade, et duc populum istum quo locutus sum tibi : angelus meus præcedet te. Ego autem in die ultionis visitabo et hoc peccatum eorum.

34 Ale ty idź i prowadź ten lud, gdziem ci powiedział. Anioł mój pójdzie przed tobą. A ja w dzień pomsty nawiedzę i ten ich grzech.”

35 Percussit ergo Dominus populum pro reatu vituli, quem fecerat Aaron.

35 Skarał tedy Pan lud za grzech cielca, którego był uczynił Aaron.