Księga Wyjścia, rozdział 22

1 Si quis furatus fuerit bovem aut ovem, et occiderit vel vendiderit : quinque boves pro uno bove restituet, et quatuor oves pro una ove.

1 Jeśli kto ukradł wołu albo owcę i zabił albo sprzedał, pięć wołów odda za jednego wołu, a cztery owce za jedną owcę.

2 Si effringens fur domum sive suffodiens fuerit inventus, et accepto vulnere mortuus fuerit, percussor non erit reus sanguinis.

2 Jeśliby złapano złodzieja, włamującego się do domu albo podkopującego go, i umarłby otrzymawszy ranę, ten, kto go ranił, nie będzie winien krwi.

3 Quod si orto sole hoc fecerit, homicidium perpetravit, et ipse morietur. Si non habuerit quod pro furto reddat, ipse venundabitur.

3 Ale jeśliby to po wzejściu słońca uczynił, mężobójstwo popełnił i sam umrze. Jeśliby nie miał, co by za kradzież mógł oddać, sam niech zaprzedany będzie.

4 Si inventum fuerit apud eum quod furatus est, vivens : sive bos, sive asinus, sive ovis, duplum restituet.

4 Jeśli to, co ukradł, znajdzie się u niego żywe, czy wół, czy osioł, czy owca: w dwójnasób wróci.

5 Si læserit quispiam agrum vel vineam, et dimiserit jumentum suum ut depascatur aliena : quidquid optimum habuerit in agro suo, vel in vinea, pro damni æstimatione restituet.

5 Jeśli kto uszkodzi pole albo winnicę, i puści bydlę swe, aby spasło cudze, nagrodzi tym, co będzie miał najlepszego na polu swym albo w winnicy, według oszacowania szkody.

6 Si egressus ignis invenerit spinas, et comprehenderit acervos frugum, sive stantes segetes in agris, reddet damnum qui ignem succenderit.

6 Jeśliby wyniknął ogień, a natrafiwszy ciernie, zająłby kopy zboża albo stojące zboże na polu, ten nagrodzi szkodę, kto ogień wzniecił.

7 Si quis commendaverit amico pecuniam aut vas in custodiam, et ab eo, qui susceperat, furto ablata fuerint : si invenitur fur, duplum reddet :

7 Jeśli kto zlecił przyjacielowi pieniądze albo sprzęty na schowanie, a temu, który je przyjął, ukradziono je: jeśli się znajdzie złodziej, nagrodzi w dwójnasób;

8 si latet fur, dominus domus applicabitur ad deos, et jurabit quod non extenderit manum in rem proximi sui,

8 jeśli nie wiedzą o złodzieju, pana domu stawią przed bogi i przysięgnie, że nie wyciągnął ręki po rzecz bliźniego swego,

9 ad perpetrandam fraudem, tam in bove quam in asino, et ove ac vestimento, et quidquid damnum inferre potest : ad deos utriusque causa perveniet, et si illi judicaverint, duplum restituet proximo suo.

9 dla wyrządzenia szkody, tak o wołu jak i o osła, i o owcę, i o szatę, i cokolwiek szkodę przynieść może; obydwu sprawa wytoczy się przed bogami, a jeśli oni osądzą, w dwójnasób nagrodzi bliźniemu swemu.

10 Si quis commendaverit proximo suo asinum, bovem, ovem, et omne jumentum ad custodiam, et mortuum fuerit, aut debilitatum, vel captum ab hostibus, nullusque hoc viderit :

10 Jeśli kto zleci bliźniemu swemu osła, wołu, owcę, albo jakiekolwiek bydlę na schowanie, a zdechłoby albo znędzniało, albo było wzięte przez nieprzyjaciela, a nikt by tego nie widział:

11 jusjurandum erit in medio, quod non extenderit manum ad rem proximi sui : suscipietque dominus juramentum, et ille reddere non cogetur.

11 przysięga będzie między obydwoma, że nie wyciągnął ręki po rzecz bliźniego swego; i przyjmie właściciel przysięgę, a on nie będzie musiał nagradzać.

12 Quod si furto ablatum fuerit, restituet damnum domino ;

12 Ale jeśliby ukradzione było, nagrodzi szkodę właścicielowi.

13 si comestum a bestia, deferat ad eum quod occisum est, et non restituet.

13 Jeśli od zwierza zagryzione, niech odniesie do niego to, co zostało zabite, a nie nagradza.

14 Qui a proximo suo quidquam horum mutuo postulaverit, et debilitatum aut mortuum fuerit domino non præsente, reddere compelletur.

14 Kto by u bliźniego swego czego z tych rzeczy pożyczył, a znędzniałoby albo zdechło w niebytności pana, będzie musiał nagrodzić.

15 Quod si impræsentiarum dominus fuerit, non restituet, maxime si conductum venerat pro mercede operis sui.

15 Ale jeśliby właściciel był na ten czas, nie nagrodzi, zwłaszcza jeśli najęte mu było jako zapłata za pracę jego.

16 Si seduxerit quis virginem necdum desponsatam, dormieritque cum ea : dotabit eam, et habebit eam uxorem.

16 Jeśliby kto uwiódł pannę jeszcze niepoślubioną i spałby z nią, da jej wiano i będzie ją miał za żonę.

17 Si pater virginis dare noluerit, reddet pecuniam juxta modum dotis, quam virgines accipere consueverunt.

17 Jeśli ojciec panny nie będzie jej chciał dać, złoży pieniądze, ile według zwyczaju panny brać zwykły wiana.

18 Maleficos non patieris vivere.

18 Czarownikom żyć nie dopuścisz.

19 Qui coierit cum jumento, morte moriatur.

19 Kto by się łączył z bydlęciem, śmiercią niechaj umrze.

20 Qui immolat diis, occidetur, præterquam Domino soli.

20 Kto ofiaruje bogom oprócz samemu Panu, zabity będzie.

21 Advenam non contristabis, neque affliges eum : advenæ enim et ipsi fuistis in terra Ægypti.

21 Przychodnia nie zasmucisz ani go uciśniesz, boście i sami przychodniami byli w ziemi egipskiej.

22 Viduæ et pupillo non nocebitis.

22 Wdowie i sierocie szkodzić nie będziecie.

23 Si læseritis eos, vociferabuntur ad me, et ego audiam clamorem eorum :

23 Jeśli je pokrzywdzicie, będą wołać do mnie, a ja wysłucham wołanie ich;

24 et indignabitur furor meus, percutiamque vos gladio, et erunt uxores vestræ viduæ, et filii vestri pupilli.

24 i rozgniewa się zapalczywość moja, i pobiję was mieczem, i będą żony wasze wdowami, a synowie wasi sierotami.

25 Si pecuniam mutuam dederis populo meo pauperi qui habitat tecum, non urgebis eum quasi exactor, nec usuris opprimes.

25 Jeśli pieniędzy pożyczysz ludowi memu ubogiemu, który mieszka z tobą, nie będziesz go przynaglał jak poborca ani lichwami uciśniesz.

26 Si pignus a proximo tuo acceperis vestimentum, ante solis occasum reddes ei.

26 Jeśli w zastaw od bliźniego twego weźmiesz odzienie, przed zachodem słońca zwrócisz je:

27 Ipsum enim est solum, quo operitur, indumentum carnis ejus, nec habet aliud in quo dormiat : si clamaverit ad me, exaudiam eum, quia misericors sum.

27 albowiem jest to jedyne, którym się okrywa, odzienie ciała jego, i innego nic nie ma, w czym by spał; jeśli będzie wołał do mnie, wysłucham go, bom jest miłosierny.

28 Diis non detrahes, et principi populi tui non maledices.

28 Bogom uwłaczać nie będziesz, a przełożonemu nad ludem twoim nie będziesz złorzeczył.

29 Decimas tuas et primitias tuas non tardabis reddere : primogenitum filiorum tuorum dabis mihi.

29 Dziesięcin twoich i pierwocin twoich oddać nie omieszkasz; pierworodnego z synów twoich dasz mi.

30 De bobus quoque, et ovibus similiter facies : septem diebus sit cum matre sua, die octava reddes illum mihi.

30 Z wołami też i z owcami tymże sposobem uczynisz: siedem dni niechaj będzie przy matce swojej, a dnia ósmego oddasz mi je.

31 Viri sancti eritis mihi : carnem, quæ a bestiis fuerit prægustata, non comedetis, sed projicietis canibus.

31 Mężami świętymi mi będziecie: mięsa, którego by zwierz pierwej skosztował, jeść nie będziecie, ale psom wyrzucicie.