Modlitwa o pokój

Gdy świat drży od wojen, a serce trapi niepokój, sięgamy po najstarszą broń chrześcijanina: modlitwę. Pokój, o który prosimy, nie jest jedynie ustaniem walki ani milczeniem armat. Jest darem samego Boga. „Pokój zostawiam wam, pokój mój daję wam; nie jako świat daje, ja wam daję” (J 14, 27, Biblia ks. Wujka). Poniżej podajemy najpierw gotowe teksty modlitwy o pokój, a następnie wyjaśniamy, czym jest ów pokój Chrystusowy i jak się o niego modlić w rodzinie, w sercu i dla całego świata.

Modlitwa o pokój — tekst

Oto prosta modlitwa o pokój, którą możemy odmawiać codziennie, sami albo we wspólnocie:

Panie Jezu Chryste, Książę Pokoju,
Ty rzekłeś apostołom: „Pokój wam”.
Obdarz pokojem nasze czasy,
uciszył wojny i nienawiść między narodami,
nawróć serca zatwardziałe,
a tym, którzy giną, daj wieczny odpoczynek.
Niech pokój Twój, który przewyższa wszelki umysł,
strzeże serc naszych i myśli naszych.
Przez Chrystusa, Pana naszego. Amen.

Tradycja Kościoła zna też starożytną aklamację mszalną, którą możemy uczynić własną modlitwą strzelistą: Agnus Dei, qui tollis peccata mundi, dona nobis pacem — „Baranku Boży, który gładzisz grzechy świata, obdarz nas pokojem”. Powtarzana w ciszy, ta krótka prośba kieruje serce wprost ku Temu, który jeden tylko może dać pokój prawdziwy.

Krótka modlitwa o pokój na świecie

Gdy brakuje czasu na dłuższą modlitwę, możemy uczynić własną krótką prośbą jedną z odwiecznych aklamacji Kościoła. Oto kilka gotowych, krótkich tekstów modlitwy o pokój:

Książę Pokoju, daj pokój czasom naszym. Amen.

Boże, obdarz pokojem świat, który stworzyłeś i odkupiłeś. Przez Chrystusa, Pana naszego. Amen.

Królowo Pokoju, módl się za nami i wyjednaj nam zgodę między narodami. Amen.

Te krótkie modlitwy o pokój można powtarzać w ciągu dnia — w drodze, w pracy, na widok wiadomości o wojnie — czyniąc z nich nieustanne wołanie serca.

Czym jest pokój Chrystusowy

Pismo Święte odróżnia dwa rodzaje pokoju. Jest pokój, który „daje świat” — krucha cisza zawieszona na granicy, milczenie wynikające ze strachu lub zmęczenia. I jest pokój, który daje Chrystus: owoc pojednania z Bogiem, ład wewnętrzny człowieka, którego sumienie jest czyste, a wola poddana Bogu. Święty Augustyn nazwał go tranquillitas ordinis — spokojem porządku, harmonią, w której wszystko zajmuje należne mu miejsce: Bóg ponad wszystkim, dusza poddana Bogu, ciało poddane duszy.

Dlatego pokój zaczyna się nie od traktatów, lecz od nawrócenia. „To wam powiedziałem, abyście we mnie pokój mieli. Na świecie ucisk mieć będziecie; ale ufajcie, jam zwyciężył świat” (J 16, 33). Chrystus nie obiecuje życia bez ucisku — obiecuje pokój pośród ucisku, pokój, którego żadna wojna ani próba nie może odebrać duszy zjednoczonej z Nim.

Po Zmartwychwstaniu pierwszym słowem Pana do przelęknionych uczniów było właśnie to: „Pokój wam” (J 20, 19). I gdy ich posyłał na cały świat, znów powtórzył: „Pokój wam. Jako mię posłał Ojciec, i ja was posyłam” (J 20, 21). Apostołowie mieli nieść narodom nie tyle ideę pokoju, ile samą Osobę Tego, który jest naszym pokojem.

Modlitwa o pokój na świecie

Modlitwa o pokój na świecie jest dziełem miłosierdzia. Prosimy o ustanie wojen, o nawrócenie tych, którzy rozlewają krew, o opiekę nad bezbronnymi. Kościół od wieków wznosi tę prośbę szczególnie przez wstawiennictwo Najświętszej Maryi Panny, Królowej Pokoju.

Boże, od którego pochodzą święte pragnienia, prawe zamiary i sprawiedliwe czyny,
udziel sługom Twoim pokoju, jakiego świat dać nie może,
aby serca nasze były posłuszne Twoim przykazaniom,
a po oddaleniu lęku przed nieprzyjacielem
czasy nasze były spokojne pod Twoją opieką.
Najświętsza Maryjo, Królowo Pokoju, módl się za nami.
Przez Chrystusa, Pana naszego. Amen.

Psalmista wkłada nam w usta tę samą troskę o pokój świętego miasta, obraz całego ludu Bożego: „Proście o to, co jest ku pokojowi dla Jeruzalem (…). Niechaj będzie pokój w warowni twojej” (Ps 121, 6-7). Możemy też ofiarować w tej intencji różaniec — od stuleci uważany za szczególnie skuteczną modlitwę o pokój — oraz pamiętać o modlitwie za ojczyznę, bo pokój narodów rodzi się z pokoju i sprawiedliwości w każdym kraju.

Modlitwa o pokój na Ukrainie — tekst

Gdy wojna dotyka narodu sąsiedniego, modlitwa staje się aktem braterstwa i miłosierdzia. Modlitwa o pokój na Ukrainie nie jest sprawą polityki, lecz dziełem chrześcijańskiego współczucia: prosimy o ustanie rozlewu krwi, o opiekę nad bezbronnymi, o pociechę dla wdów i sierot, o wieczny odpoczynek dla poległych i o nawrócenie tych, którzy wywołują wojnę.

Boże, Ojcze miłosierdzia, Panie pokoju,
wejrzyj na cierpienie narodu ukraińskiego.
Powstrzymaj rękę tych, którzy sieją śmierć,
osłoń niewinnych, pociesz strapionych,
a poległym daj wieczny odpoczynek.
Skrusz serca zatwardziałe i przywróć zgodę między narodami,
abyśmy wszyscy żyli w pokoju, który Ty jeden dać możesz.
Najświętsza Maryjo, Królowo Pokoju, módl się za Ukrainą i za nami.
Przez Chrystusa, Pana naszego. Amen.

Do tej intencji najlepiej dołączyć różaniec: to właśnie różaniec wskazywała tradycja maryjna jako oręż w czasach wojny. Możemy też pamiętać o poległych, odmawiając za nich Requiem aeternam.

Modlitwa wiernych o pokój na Ukrainie

We Mszy świętej i w nabożeństwach wspólnotowych pokój wprasza się także w modlitwie wiernych (modlitwie powszechnej). Oto wezwania, które można włączyć do tej części liturgii lub odmówić wspólnie:

Za udręczony naród ukraiński i za wszystkie ofiary wojny: aby Pan otoczył ich swą opieką, a poległym dał życie wieczne — Ciebie prosimy, wysłuchaj nas, Panie.

Za rządzących narodami: aby porzucili drogę przemocy i szukali sprawiedliwego pokoju — Ciebie prosimy, wysłuchaj nas, Panie.

Za nas samych: abyśmy nie ustawali w modlitwie o pokój i nieśli pomoc cierpiącym — Ciebie prosimy, wysłuchaj nas, Panie.

Modlitwa o pokój w rodzinie

Pokój świata zaczyna się przy domowym stole. Rodzina, którą nazwano „Kościołem domowym”, jest pierwszą szkołą zgody, przebaczenia i cierpliwości. Gdzie panuje kłótnia, uraza i zatwardziałość, tam brakuje pokoju Chrystusowego.

Panie Jezu, Ty wzrastałeś w pokoju domu nazaretańskiego,
pod opieką Maryi i świętego Józefa.
Daj naszej rodzinie Twój pokój:
ucisz spory, zagój urazy, naucz nas przebaczać sobie nawzajem.
Niech pod naszym dachem panuje miłość cierpliwa i łagodna,
a Ty bądź pośród nas, jak byłeś pośród uczniów,
mówiąc: „Pokój wam”.
Święta Rodzino z Nazaretu, błogosław naszemu domowi. Amen.

W rodzinie pokój utrwala się przez codzienne małe wierności: wspólną modlitwę poranną i wieczorną, przeproszenie przed snem, błogosławieństwo dzieci. Tam, gdzie domownicy razem klękają przed Bogiem, łatwiej im pojednać się ze sobą.

„Modlitwa o pokój świętego Franciszka” — czy to naprawdę modlitwa świętego?

Wielu wiernych zna i kocha modlitwę zaczynającą się od słów „O Panie, uczyń mnie narzędziem Twojego pokoju”. Należy jednak powiedzieć rzetelnie: modlitwa ta nie pochodzi od świętego Franciszka z Asyżu. Po raz pierwszy pojawiła się ona dopiero w roku 1912 we francuskim piśmie religijnym, anonimowo, a z czasem przypisano ją Biedaczynie z Asyżu. Jest to więc tekst z XX wieku, piękny i godny, lecz nie autentyczne dzieło średniowiecznego świętego.

Wspominamy o tym nie po to, by tę modlitwę odrzucać, lecz aby zachować prawdę. Jej duch — pragnienie, by siać miłość tam, gdzie panuje nienawiść — jest najprawdziwiej chrześcijański i zgodny z Ewangelią. Pamiętajmy jednak, że bogatszym i pewniejszym źródłem są same słowa Pana i odwieczna modlitwa Kościoła.

Samego świętego Franciszka z Asyżu możemy natomiast czcić wprost — na przykład odprawiając nowennę do świętego Franciszka, która przez dziewięć dni prowadzi nas jego drogą ubóstwa, pokory i pokoju.

Modlitwa Jana Pawła II o pokój

Wielu Polaków szuka „modlitwy Jana Pawła II o pokój”. Trzeba tu uczciwie rozróżnić. Pod tym hasłem krążą rozmaite teksty z czasów po Soborze Watykańskim II; nie tworzą one jednej, ustalonej modlitwy, a niektóre wezwania bywają parafrazami lub kompilacjami. Z naszego stanowiska — Kościoła tradycji, czerpiącego przede wszystkim ze źródeł tradycyjnych — najpewniej jest opierać modlitwę o pokój na słowach samego Pana, na Psalmach i na odwiecznych kolektach mszalnych, które przytoczyliśmy wyżej.

To, co w wezwaniach o pokój z tamtych lat trwałe i zgodne z wiarą, sprowadza się do prostej prawdy ewangelicznej: prawdziwy pokój jest darem Bożym, owocem nawrócenia serc i sprawiedliwości między ludźmi. Tę samą prawdę głosi cała tradycja. Dlatego zamiast szukać niepewnego co do brzmienia tekstu, możemy z największym pożytkiem odmawiać sprawdzoną modlitwę Kościoła:

Boże, sprawco pokoju i miłośniku zgody,
Ciebie poznać znaczy żyć, Tobie służyć znaczy królować:
broń sług Twoich od wszelkich napaści,
abyśmy ufni w Twoją obronę
nie lękali się żadnego nieprzyjaciela.
Przez Chrystusa, Pana naszego. Amen.

Jest to starożytna kolekta Deus, auctor pacis et amator, znana w Kościele na długo przed naszymi czasami — pewne i wypróbowane wołanie o pokój.

Pokój serca a pokój świata

Nie zaprowadzimy pokoju na ziemi, jeśli wpierw nie przyjmiemy go w sobie. „A pokój boży, który przewyższa wszelki umysł, niechaj strzeże serc waszych i myśli waszych w Chrystusie Jezusie” (Flp 4, 7). Ten pokój rodzi się ze stanu łaski uświęcającej, z czystego sumienia, z poddania się woli Bożej. Dlatego najpewniejszą drogą do pokoju serca jest dobra spowiedź, godna Komunia święta i trwanie w przyjaźni z Bogiem.

Chrystus nazwał błogosławionymi tych, którzy ów pokój rozsiewają: „Błogosławieni pokój czyniący, albowiem nazwani będą synami Bożymi” (Mt 5, 9). Czynić pokój to nie tylko unikać sporów, lecz aktywnie jednać, przebaczać i nieść innym Boga, który jest jego źródłem.

Modlitwa o pokój serca i pokój ducha

Pokój serca i pokój ducha to dwa imiona tej samej łaski: wewnętrznego ukojenia duszy, która spoczęła w Bogu. Niepokój ducha — lęk, rozdarcie, niepewność — ustępuje tam, gdzie człowiek powierza się Bożej woli. Oto krótka modlitwa o pokój serca, którą możemy odmawiać w chwilach niepokoju:

Panie Jezu, Ty rzekłeś: „Pokój wam”.
Ucisz burzę w moim sercu,
uwolnij mnie od lęku i niepokoju,
i daj duszy mojej Twój pokój,
który przewyższa wszelki umysł.
Niech serce moje spocznie w Tobie,
bo Tyś jest moim pokojem. Amen.

Świętym lekarstwem na niepokój ducha pozostaje też powtarzane w ciszy wezwanie świętego Augustyna: „Stworzyłeś nas dla siebie, Panie, i niespokojne jest serce nasze, dopóki nie spocznie w Tobie”. Najpewniejszą zaś drogą do trwałego pokoju serca jest dobra spowiedź i godna Komunia święta, przez które dusza wraca do przyjaźni z Bogiem.

Modlitwa o pokój łączy się też z miłosierdziem wobec zmarłych: prosimy o pokój wieczny dla poległych w wojnach i o ukojenie dla wszystkich cierpiących w czyśćcu. Warto w tej intencji odmówić modlitwę za zmarłych — Requiem aeternam dona eis, Domine — „Wieczny odpoczynek racz im dać, Panie”.

Często zadawane pytania

Co to jest pokój Chrystusowy?

Pokój Chrystusowy to dar samego Boga, różny od pokoju, który daje świat. Nie jest jedynie brakiem wojny, lecz ładem wewnętrznym duszy pojednanej z Bogiem oraz harmonią między ludźmi. Pan obiecuje go nawet pośród ucisku: „Pokój zostawiam wam, pokój mój daję wam; nie jako świat daje” (J 14, 27).

Jak modlić się o pokój na świecie?

Możemy odmawiać modlitwę o pokój w intencji ustania wojen i nawrócenia serc, ofiarować w tej intencji różaniec oraz wzywać wstawiennictwa Najświętszej Maryi Panny, Królowej Pokoju. Pomocne są też słowa Psalmu 121 i mszalna prośba „Baranku Boży (…) obdarz nas pokojem”.

Jak modlić się o pokój na Ukrainie?

Możemy odmówić modlitwę o pokój na Ukrainie w intencji ustania wojny, opieki nad niewinnymi i wiecznego odpoczynku dla poległych, dołączając do niej różaniec i wstawiennictwo Maryi, Królowej Pokoju. We wspólnocie i w czasie Mszy dobrze jest włączyć tę intencję do modlitwy wiernych: „Za udręczony naród ukraiński… Ciebie prosimy, wysłuchaj nas, Panie”.

Czy istnieje jedna modlitwa Jana Pawła II o pokój?

Pod hasłem „modlitwa Jana Pawła II o pokój” krąży wiele różnych tekstów z czasów po Soborze Watykańskim II i nie tworzą one jednej, ustalonej modlitwy. Pewnym i wypróbowanym źródłem pozostają słowa Pana, Psalmy oraz odwieczne kolekty mszalne o pokój, takie jak Deus, auctor pacis et amator — „Boże, sprawco pokoju i miłośniku zgody”.

Jaka jest krótka modlitwa o pokój?

Krótką modlitwą o pokój może być prosta modlitwa strzelista: „Książę Pokoju, daj pokój czasom naszym. Amen” albo mszalne „Baranku Boży… obdarz nas pokojem”. Takie krótkie wezwania można powtarzać wiele razy w ciągu dnia.

Jak modlić się o pokój serca i pokój ducha?

Pokój serca i pokój ducha to ta sama łaska wewnętrznego ukojenia w Bogu. Prosimy o nią krótką modlitwą („Panie Jezu… daj duszy mojej Twój pokój”), poddając Bogu swój lęk i niepokój. Najpewniejszą drogą do trwałego pokoju serca są dobra spowiedź i godna Komunia święta.

Czy modlitwa o pokój świętego Franciszka jest naprawdę jego autorstwa?

Nie. Modlitwa „O Panie, uczyń mnie narzędziem Twojego pokoju” pochodzi z początku XX wieku (pierwszy zapis w roku 1912 we Francji) i została dopiero później przypisana świętemu Franciszkowi. Jej treść jest piękna i chrześcijańska, ale nie jest to autentyczny tekst świętego z Asyżu.

Jak zaprowadzić pokój w rodzinie?

Pokój w rodzinie utrwala się przez wspólną modlitwę, codzienne przebaczanie i wzajemną cierpliwość, na wzór Świętej Rodziny z Nazaretu. Pomaga modlitwa poranna i wieczorna odmawiana razem oraz nawyk przepraszania się przed snem.

Dlaczego pokój serca jest ważniejszy niż pokój zewnętrzny?

Ponieważ nie damy innym tego, czego sami nie mamy. Pokój zewnętrzny jest owocem pokoju wewnętrznego, a ten rodzi się z życia w łasce uświęcającej i poddania woli Bożej. „Pokój boży, który przewyższa wszelki umysł, niechaj strzeże serc waszych” (Flp 4, 7).

Aplikacja Iter Fidei zawiera modlitwy, psalmy i nabożeństwa, po łacinie i po polsku, z audio. Pobierz tutaj.

Źródła. Pismo Święte w przekładzie ks. Jakuba Wujka (Ewangelia wg św. Jana 14, 27; 16, 33; 20, 19-21; Ewangelia wg św. Mateusza 5, 9; List do Filipian 4, 7; Psalm 121); Mszał Rzymski (kolekty o pokój Deus, a quo sancta desideria oraz Deus, auctor pacis et amator; Agnus Dei); św. Augustyn, O Państwie Bożym (XIX, 13, tranquillitas ordinis) oraz Wyznania (I, 1, „niespokojne jest serce nasze”). Uwaga historyczna o tzw. modlitwie św. Franciszka: pierwszy zapis w piśmie La Clochette, 1912.