Nowenna do św. Franciszka z Asyżu

Nowenna do św. Franciszka z Asyżu to dziewięć dni modlitwy zanoszonej za wstawiennictwem Serafickiego Ojca — założyciela trzech zakonów franciszkańskich, człowieka naznaczonego świętymi stygmatami Pana naszego Jezusa Chrystusa. Odmawiamy ją zwykle od 25 września do 3 października, jako przygotowanie do jego uroczystości, która przypada 4 października. Zwracamy się do niego jako do wzoru ewangelicznego ubóstwa i pokory, patrona zwierząt i całego stworzenia, orędownika w prośbie o nawrócenie serca, o pokój i o łaskę dobrej śmierci.

Modlitwa na każdy dzień nowenny

Nowennę rozpoczynamy znakiem krzyża, a następnie przez wszystkie dziewięć dni odmawiamy tę samą modlitwę wstępną:

W imię Ojca i Syna, i Ducha Świętego. Amen.

Wszechmogący, wieczny Boże, któryś przez Jednorodzonego Syna Twojego oświecił dusze nasze światłem świętej Ewangelii i wprowadził nas na drogę życia, daj nam pokornie prosimy, abyśmy za zasługami i przykładem świętego Ojca Franciszka wzgardzili tym, co ziemskie, a zawsze rozmiłowani byli w rzeczach niebieskich. Przez Chrystusa, Pana naszego. Amen.

Po tej modlitwie odczytujemy rozważanie i modlitwę przypisaną do danego dnia, a na koniec — wspólną dla wszystkich dni modlitwę na zakończenie, którą podajemy niżej. Kto pragnie, może każdego dnia dołączyć jedno Ojcze nasz, Zdrowaś Maryjo i Chwała Ojcu w intencji, którą poleca opiece Świętego.

Pełny tekst nowenny — dziewięć dni

Dzień pierwszy — O pokorze św. Franciszka

Święty Franciszek, choć syn zamożnego kupca, uczynił się najmniejszym ze wszystkich i nazwał swych braci Braćmi Mniejszymi. Uznawał siebie za największego grzesznika i pragnął, aby nim gardzono.

Zbawicielu mój, w Twojej szkole święty Franciszek nauczył się głębokiej pokory i przez nią doszedł do niezwykłej doskonałości. A ja, nędzny grzesznik, nie umiem przezwyciężyć swojej pychy. Przez zasługi Serafickiego Ojca daj mi poznać własną nicość i pokochać życie ukryte, abym za jego wstawiennictwem otrzymał łaskę, o którą Cię proszę. Amen.

Dzień drugi — O ubóstwie św. Franciszka

Franciszek zaślubił Panią Biedę, wyrzekł się przed biskupem nawet własnej szaty i niczego nie chciał nazywać swoim, aby wszystko posiadać w Bogu.

Panie Jezu, który sam stałeś się ubogim dla naszego zbawienia, spraw za przyczyną świętego Franciszka, abym nie przywiązywał serca do rzeczy przemijających, lecz szukał najpierw królestwa Bożego. Naucz mnie ubóstwa ducha, które czyni człowieka bogatym w niebie. Amen.

Dzień trzeci — O pokucie i umartwieniu

Seraficki Ojciec surowo obchodził się z własnym ciałem, które nazywał bratem osłem, czuwał, pościł i pokutował za grzechy świata.

Boże, który wzywasz grzeszników do pokuty, daj mi za przykładem świętego Franciszka szczery żal za grzechy i ducha umartwienia. Niech nie oszczędzam siebie tam, gdzie idzie o Twoją chwałę i zbawienie mojej duszy. Amen.

Dzień czwarty — O cierpliwości w cierpieniu

Wśród chorób, oschłości i doświadczeń Franciszek zachował pokój i błogosławił Boga, ucząc się widzieć w cierpieniu udział w Krzyżu Chrystusa.

Panie, Ty przez Krzyż odkupiłeś świat. Udziel mi cierpliwości świętego Franciszka, abym choroby, przeciwności i krzywdy przyjmował z poddaniem Twojej woli i łączył je z Twoją Męką. Niech żadne utrapienie nie odłączy mnie od Twojej miłości. Amen.

Dzień piąty — O miłości Boga

Miłość ku Bogu tak rozpaliła Franciszka, że nazwano go Serafickim; jego serce trawił ogień, który wypłynął w świętych stygmatach.

Boże, miłości nieskończona, który rozpaliłeś serce świętego Franciszka płomieniem miłości ku Tobie, zapal i moje oziębłe serce. Spraw, abym Cię miłował nade wszystko i we wszystkim szukał tylko Ciebie. Amen.

Dzień szósty — O miłości bliźniego

Franciszek całował trędowatych, opatrywał chorych i w każdym człowieku widział brata; nikim nie gardził, wszystkich pragnął przyprowadzić do Boga.

Panie Jezu, który powiedziałeś, że cośmy uczynili najmniejszym, Tobie samemu uczyniliśmy, daj mi za przykładem świętego Franciszka miłować bliźnich prawdziwą miłością — cierpliwą, ofiarną i miłosierną, zwłaszcza wobec ubogich i cierpiących. Amen.

Dzień siódmy — O pobożności i gorliwości o dusze

Franciszek płonął gorliwością o zbawienie dusz; przemierzał kraje i dotarł aż do sułtana, aby głosić Ewangelię, gotów na męczeństwo.

Boże, który chcesz, aby wszyscy ludzie byli zbawieni, obudź we mnie za wstawiennictwem świętego Franciszka gorliwość o Twoją chwałę i o zbawienie dusz. Niech modlitwą i przykładem przyczyniam się do nawrócenia grzeszników. Amen.

Dzień ósmy — O świętych stygmatach

Na górze Alwerni, około święta Podwyższenia Krzyża, Chrystus w postaci Serafina wycisnął na ciele Franciszka rany swojej Męki. Był on pierwszym w Kościele, którego uczczono liturgicznym świętem stygmatów.

Panie Jezu Chryste, który znamionami swojej Męki naznaczyłeś ciało świętego Franciszka, wyryj w moim sercu pamięć Twoich świętych ran. Spraw, abym rozważał Twoją bolesną Mękę i nosił w duszy jej owoce. Amen.

Dzień dziewiąty — O błogosławionej śmierci

Franciszek, przeczuwając bliski koniec, kazał się położyć nago na gołej ziemi, witał śmierć jako siostrę i skonał, śpiewając psalmy, dnia 3 października 1226 roku.

Boże, który świętemu Franciszkowi dałeś umrzeć w Twoim pokoju i w objęciu Krzyża, udziel mi za jego wstawiennictwem łaski dobrej i świętej śmierci — abym opatrzony świętymi Sakramentami odszedł z tego świata w Twojej łasce i miłości. Amen.

Modlitwa na zakończenie

Po rozważaniu każdego dnia odmawiamy tę tradycyjną modlitwę wraz z wezwaniami:

Święty Ojcze Franciszku, naznaczony świętymi ranami Chrystusa, uproś u Dawcy tego drogocennego daru, aby raczył oczyścić nas i odnowić w swoich świętych ranach.

K. Naznaczyłeś, Panie, sługę Twego Franciszka znamionami odkupienia naszego.
W. Módl się za nami, święty Ojcze Franciszku, abyśmy się stali godnymi obietnic Chrystusowych.

Módlmy się. Panie Jezu Chryste, który — gdy świat oziębł w miłości — dla rozpalenia serc naszych ogniem Twojej miłości odnowiłeś na ciele najświętszego Ojca Franciszka święte znamiona Twojej Męki, racz za jego zasługami i wstawiennictwem nieustannie zapalać nas i uzbrajać do dźwigania krzyża oraz do godnego czynienia owoców pokuty. Który żyjesz i królujesz na wieki wieków. Amen.

Warianty nowenny, których szukają wierni

Wokół tego nabożeństwa krąży wiele zapytań i form. Zbieramy je tutaj, aby każdy odnalazł to, czego szuka.

• Nowenna do św. Franciszka z Asyżu — tekst i pełny tekst na dziewięć dni: znajduje się w całości wyżej, wraz z modlitwą na każdy dzień, rozważaniami i modlitwą na zakończenie.
• Nowenna do św. Franciszka — franciszkanie (wersja klasztorna): odmawiana w kościołach franciszkańskich, kapucyńskich i bernardyńskich od 25 września; w istocie pokrywa się z tekstem podanym wyżej, niekiedy poszerzonym o Litanię do św. Franciszka.
• Nowenna do świętego Franciszka, patrona zwierząt: to samo dziewięciodniowe nabożeństwo; w intencji ochrony stworzenia dołączamy prośbę, by Bóg strzegł zwierząt i całej przyrody, które Franciszek nazywał braćmi i siostrami.
• Nowenna do św. Franciszka — pdf / do druku: cały tekst z tej strony można wygodnie wydrukować lub zapisać do pliku, aby odmawiać go w domu czy we wspólnocie.
• Nowenna „września" / kiedy zacząć: klasyczny termin to 25 września – 3 października; można ją jednak odprawić w każdej potrzebie, licząc dziewięć kolejnych dni.

Jak odmawiać tę nowennę

Nowenna to modlitwa dziewięciu dni, na wzór dziewięciu dni, przez które Apostołowie wraz z Najświętszą Maryją Panną trwali na modlitwie w Wieczerniku, oczekując Ducha Świętego. Jeśli więcej chcesz wiedzieć o samej naturze tego nabożeństwa, sięgnij do naszego wprowadzenia: czym jest nowenna.

1. Dzień rozpoczęcia. Tradycyjnie zaczynamy 25 września, aby zakończyć 3 października — w wigilię uroczystości św. Franciszka. Można ją jednak podjąć w dowolnym czasie, gdy przynosimy Bogu jakąś ważną intencję.
2. Dziewięć dni. Każdego dnia odmawiamy: modlitwę na każdy dzień, rozważanie i modlitwę danego dnia oraz modlitwę na zakończenie. Dobrze jest dołączyć różaniec lub choćby jedną jego tajemnicę.
3. Uroczystość 4 października. Wieńczymy nowennę udziałem we Mszy Świętej, a jeśli można — przystąpieniem do spowiedzi i Komunii Świętej. W tym dniu Kościół w wielu miejscach błogosławi także zwierzęta, pamiętając o miłości Serafickiego Ojca do wszelkiego stworzenia.

Kim był św. Franciszek z Asyżu — historia nabożeństwa

Franciszek urodził się w Asyżu około roku 1181 lub 1182, jako syn zamożnego kupca sukiennego Piotra Bernardone i jego żony Piki. Na chrzcie otrzymał imię Jan, lecz ojciec, rozmiłowany we Francji, nazwał go Franciszkiem. Młodość spędził wśród zabaw i marzeń o rycerskiej sławie; hojny i wesoły, wiódł prym pośród rówieśników. Wyruszywszy na wojnę między Asyżem a Perugią, dostał się do niewoli, a po powrocie dłuższa choroba obudziła w nim pierwsze pragnienie życia głębszego.

Łaska Boża prowadziła go stopniowo. Pewnego dnia, spotkawszy trędowatego, zsiadł z konia i ucałował jego rękę — i to, co dotąd napełniało go wstrętem, obróciło się w słodycz duszy. Gdy modlił się w opuszczonym kościółku św. Damiana, usłyszał głos z krucyfiksu: „Franciszku, idź i napraw mój dom, który — jak widzisz — chyli się ku ruinie". Wziąwszy te słowa najpierw dosłownie, zaczął odbudowywać podupadłe świątynie, aż pojął, że Pan mówił o Kościele. Przed biskupem Asyżu wyrzekł się majątku ojca, zwracając mu nawet szaty, i odtąd należał tylko do Ojca niebieskiego.

Około roku 1209, usłyszawszy podczas Mszy Ewangelię o rozesłaniu uczniów, poznał swoje powołanie: żyć w zupełnym ubóstwie i głosić pokutę. Wnet przyłączyli się do niego pierwsi towarzysze — Bernard z Quintavalle, Piotr Katani, brat Idzi. Regułę zatwierdził ustnie papież Innocenty III, dając początek Zakonowi Braci Mniejszych. W roku 1212 za sprawą świętej Klary powstał drugi zakon — ubogich pań, zwanych klaryskami; później zaś Trzeci Zakon dla ludzi świeckich pragnących żyć duchem Ewangelii w świecie.

Gorliwość o dusze zawiodła Franciszka aż do Egiptu, gdzie w czasie wyprawy krzyżowej stanął przed sułtanem Malek-al-Kamilem, głosząc mu Chrystusa i gotów na męczeństwo. W Boże Narodzenie roku 1223 w Greccio urządził pierwszą żłóbkową scenę Betlejem, ucząc lud nabożeństwa do Bożego Narodzenia i do Dzieciątka Jezus. Miłował całe stworzenie: przemawiał do ptaków, ułagodził wilka z Gubbio, a w niezrównanej Pieśni słonecznej wielbił Boga przez brata słońce i siostrę wodę.

Najwyższą pieczęć swej świętości otrzymał w roku 1224. Gdy pościł i modlił się na górze Alwerni, około święta Podwyższenia Krzyża, ujrzał Serafina o sześciu skrzydłach, a między nimi postać Ukrzyżowanego. Po tym widzeniu na jego dłoniach, stopach i boku ukazały się rany Chrystusa — święte stygmaty. Był, jak świadczą najstarsze żywoty, pierwszym tak naznaczonym i jedynym, którego znamiona Męki Kościół czci osobnym świętem. Kto pragnie zgłębić tę tajemnicę, niech rozważa Krzyż Święty i Najświętsze Serce Pana Jezusa, z których wypłynął ów ogień miłości.

Wycieńczony pokutą i chorobami, niemal ślepy, Franciszek dokonał życia w Porcjunkuli pod Asyżem. Kazał się położyć nago na ziemi, witał śmierć jako siostrę i wśród śpiewu psalmów oddał Bogu ducha wieczorem 3 października 1226 roku, mając około czterdziestu pięciu lat. Już dwa lata później, w roku 1228, papież Grzegorz IX wpisał go w poczet świętych. Nabożeństwo dziewięciu dni przed jego uroczystością wyrosło w rodzinie franciszkańskiej jako naturalne przygotowanie serca do święta Serafickiego Ojca i trwa w klasztorach oraz parafiach aż po nasze czasy.

Często zadawane pytania

Ile dni trwa nowenna do św. Franciszka?

Trwa dziewięć dni — stąd sama nazwa „nowenna", od łacińskiego novem, czyli dziewięć. Odmawiamy ją zwykle od 25 września do 3 października, kończąc w wigilię uroczystości Świętego.

Kiedy odmawia się nowennę do św. Franciszka?

Klasycznie we wrześniu i na początku października, jako dziewięciodniowe przygotowanie do wspomnienia 4 października. W potrzebie można ją jednak podjąć w każdym czasie, licząc dziewięć kolejnych dni.

Kiedy jest święto św. Franciszka z Asyżu?

Kościół obchodzi jego uroczystość 4 października. Osobno, 17 września, czci pamiątkę wyciśnięcia świętych stygmatów na jego ciele.

Dlaczego św. Franciszek jest patronem zwierząt?

Ponieważ w każdym stworzeniu widział ślad Stwórcy i nazywał je braćmi i siostrami — bratem słońcem, siostrą wodą, bratem wilkiem. Przemawiał do ptaków i uczył szacunku dla całej przyrody, dlatego w dniu jego święta w wielu miejscach błogosławi się zwierzęta.

Czym są stygmaty św. Franciszka?

To rany odpowiadające ranom ukrzyżowanego Chrystusa — na dłoniach, stopach i boku — które w cudowny sposób ukazały się na ciele Franciszka na górze Alwerni w roku 1224, po widzeniu ukrzyżowanego Serafina. Był pierwszym świętym tak naznaczonym.

Ile dni trwa nowenna do św. Franciszka Ksawerego i czym się różni?

To całkiem inne nabożeństwo. Nowenna łaski do św. Franciszka Ksawerego — apostoła Indii — również trwa dziewięć dni, lecz odmawia się ją od 4 do 12 grudnia, wokół jego święta 3 grudnia. Nowenna, którą podajemy na tej stronie, dotyczy św. Franciszka z Asyżu i przypada we wrześniu.

Czy to ta sama nowenna, co do Franciszka i Hiacynty z Fatimy?

Nie. Franciszek i Hiacynta Marto to pastuszkowie, którym w Fatimie objawiła się Matka Boża; ich wspomnienie przypada 20 lutego. Nowenna z tej strony jest skierowana do św. Franciszka z Asyżu, Serafickiego Ojca i założyciela franciszkanów, zmarłego w roku 1226 — to zupełnie inny święty.

Czy nowennę można odmawiać samemu w domu?

Tak. Choć pięknie jest łączyć się z nią we wspólnocie klasztornej czy parafialnej, każdy wierny może odmawiać ją prywatnie, w rodzinie lub samotnie, przynosząc Bogu swoją intencję za wstawiennictwem Serafickiego Ojca.

Noś tę nowennę zawsze przy sobie i módl się nią z całym skarbcem tradycji Kościoła w aplikacji Iter Fidei. Pobierz tutaj.

Źródła. Pismo Święte w przekładzie ks. Jakuba Wujka; Alban Butler, Żywoty świętych (wspomnienie z 4 października oraz pamiątka stygmatów z 17 września); tradycyjne modlitewniki franciszkańskie i zatwierdzone teksty nowenny do św. Franciszka Serafickiego; kolekta z Mszału Rzymskiego na święto Wyciśnięcia Świętych Stygmatów.