Nowenny
Nowenna do św. Marty
Nowenna do świętej Marty z Betanii, wspomożycielki w sprawach trudnych: pełny tekst modlitwy, dawna praktyka dziewięciu wtorków oraz życie gospodyni, która przyjęła Pana pod swój dach.

Nowennę do św. Marty odmawiamy wtedy, gdy stajemy wobec kłopotów po ludzku splątanych — trosk domowych, rodzinnych, materialnych i zawodowych — i szukamy wstawiennictwa tej, która przyjęła samego Pana pod swój dach w Betanii. Zwracają się do niej gospodynie, matki rodzin i wszyscy, których przygniata konkretna, uciążliwa sprawa; dawna pobożność uczyniła ją bowiem wspomożycielką w potrzebach codziennych i w utrapieniach, które zdają się nie mieć wyjścia. Jej wspomnienie przypada 29 lipca, a samą nowennę tradycja polska każe odprawiać przez dziewięć kolejnych wtorków, najlepiej przy zapalonej, poświęconej świecy.
W tym artykule podajemy pełny tekst nowenny, dawny sposób jej odmawiania przez dziewięć wtorków, rozważania na każdy dzień oraz krótkie życie św. Marty według dawnych źródeł Kościoła. Czynimy to w duchu sprawdzonej pobożności, nie dodając niczego, czego sama wiara nie potwierdza.
Czym jest nowenna do św. Marty
Nowenna to dziewięć dni modlitwy w jednej intencji. Liczba ta nie jest przypadkowa — sięga dziewięciu dni, które Apostołowie wraz z Najświętszą Maryją Panną spędzili na modlitwie w Wieczerniku po Wniebowstąpieniu Pańskim, oczekując zesłania Ducha Świętego. Odmawiać nowennę znaczy trwać wytrwale, tak jak oni trwali, i prosić z ufnością, nie żądając natychmiastowego wysłuchania. Jeśli chcesz poznać samą istotę tego nabożeństwa, wyjaśniamy ją osobno w tekście czym jest nowenna.
Nabożeństwo do św. Marty ma jednak swój własny, utrwalony kształt: odprawia się je nie przez dziewięć dni z rzędu, lecz przez dziewięć kolejnych wtorków. Stąd bierze się nazwa „nowenna dziewięciu wtorków do św. Marty". Wtorek jest dniem od dawna poświęconym tej świętej, a dziewięciotygodniowa wytrwałość ma być próbą i szkołą naszej ufności.
Pełny tekst nowenny do św. Marty
Poniżej podajemy modlitwę, którą tradycja polska powtarza przez wszystkie dziewięć wtorków. Trzyma się przy niej zapaloną, poświęconą świecę — znak wiary, z którą Marta wyszła na spotkanie Panu. W wyznaczonym miejscu wymienia się własną, konkretną intencję.
Modlitwa codzienna do św. Marty
Godna podziwu Święta Marto! Do Ciebie uciekam się w mej potrzebie i proszę Cię o pomoc w moich trudnościach; przede wszystkim zaś proszę o opiekę nade mną w czasie tej ciężkiej próby.
Obiecuję Ci rozpowszechniać wszędzie tę modlitwę jako podziękowanie za wysłuchanie mojej prośby.
Pociesz mnie w moich kłopotach i trudnościach, proszę Cię o to pokornie, mając na uwadze wielką radość, która napełniała Twoją duszę, kiedy w Betanii przyjmowałaś Zbawiciela świata.
Wstaw się za mną i za moją rodziną, tak abyśmy zachowali w naszych sercach Boga i byśmy w ten sposób stali się godnymi otrzymać pomoc w naszych potrzebach, szczególnie w tej potrzebie, która mnie teraz gnębi (tu wymienić prośbę).
Proszę Cię, Wspomożycielko we wszystkich koniecznościach, pomóż mi pokonać wszelkie trudności — Ty, która sama zwycięsko walczyłaś przeciw złemu duchowi.
Na zakończenie każdego wtorku:
Ojcze nasz… — Zdrowaś Maryjo… — Chwała Ojcu…
Święta Marto, módl się za nami (trzy razy).
Amen.
Same modlitwy zakończenia podajemy w pełnym brzmieniu w osobnych tekstach: Ojcze nasz, Zdrowaś Maryjo oraz Chwała Ojcu.
Rozważania na dziewięć wtorków
Tekst modlitwy pozostaje ten sam przez wszystkie dziewięć tygodni; aby jednak każdy wtorek nie był tylko powtórzeniem słów, dołączamy krótkie rozważanie oparte na tym, co Ewangelia mówi o św. Marcie. Odczytujemy je przed modlitwą codzienną i łączymy z nią własną intencję.
Wtorek pierwszy — dom otwarty dla Pana. „Jezus wszedł do jednej wsi. Tam pewna niewiasta, imieniem Marta, przyjęła Go do swego domu" (Łk 10, 38). Prosimy, aby i nasz dom stał się miejscem, do którego Pan chętnie wstępuje.
Wtorek drugi — troska o wiele rzeczy. Marta „krzątała się koło rozmaitych posług". Prosimy o to, byśmy pośród codziennego zabiegania nie zatracili tego, co jedno jest potrzebne.
Wtorek trzeci — szczera skarga zaniesiona Panu. Marta nie zataiła swego utrudzenia, lecz wprost przedstawiła je Chrystusowi. Prosimy o odwagę, by nasze troski składać w modlitwie bez ukrywania.
Wtorek czwarty — „jedno jest potrzebne". Pan łagodnie skierował Martę ku temu, co najważniejsze — ku zbawieniu duszy. Prosimy, aby nasza sprawa doczesna nie przesłoniła nam rzeczy wiecznych.
Wtorek piąty — wiara w godzinie śmierci brata. Gdy umarł Łazarz, Marta wyszła naprzeciw Panu ze słowami: „Panie, gdybyś tu był, nie umarłby był brat mój" (J 11, 21). Prosimy o wiarę, która nie załamuje się nawet wtedy, gdy jest już za późno wedle ludzkiej miary.
Wtorek szósty — wyznanie Bóstwa Chrystusa. „Tak, Panie, jam uwierzyła, żeś Ty jest Chrystus, Syn Boży" (J 11, 27). Prosimy o tę samą jasną, mocną wiarę, którą Marta wyznała.
Wtorek siódmy — Pan, który jest zmartwychwstaniem. „Jam jest zmartwychwstanie i życie" (J 11, 25). Prosimy, aby w naszej beznadziejnej po ludzku sprawie zajaśniała moc Tego, który wskrzesza umarłych.
Wtorek ósmy — służba przy stole Pańskim. W Betanii, na krótko przed Męką, „Marta usługiwała" (J 12, 2). Prosimy o łaskę wiernej, cichej służby bliźnim w naszym własnym domu.
Wtorek dziewiąty — dziękczynienie i wytrwanie. Kończąc nowennę, dziękujemy za wysłuchanie i przyrzekamy wytrwać w wierności, choćby wysłuchanie miało się jeszcze opóźnić. Prosimy o łaskę dobrej śmierci na wzór świętej gospodyni z Betanii.
Warianty nowenny do św. Marty
Wierni szukają tej modlitwy pod rozmaitymi nazwami. Porządkujemy je poniżej, aby każdy odnalazł to, czego potrzebuje.
Nowenna do św. Marty w sprawach trudnych i beznadziejnych. To najczęstsze zastosowanie tej modlitwy. Podany wyżej tekst („Godna podziwu Święta Marto…") jest właśnie modlitwą do św. Marty w sprawach trudnych — wzywamy w niej świętą jako „Wspomożycielkę we wszystkich koniecznościach". Gdy sprawa wydaje się po ludzku przegrana, można łączyć to nabożeństwo z wezwaniem innych orędowników; pomocne będą tu nowenna do św. Rity oraz rozważanie o patronach od spraw beznadziejnych.
Nowenna dziewięciu wtorków do św. Marty. To pełna, klasyczna forma: dziewięć kolejnych wtorków, świeca i ta sama modlitwa co tydzień, z rozważaniem na dany dzień.
Nowenna do św. Marty na konkretną intencję. W miejscu oznaczonym słowami „tu wymienić prośbę" wypowiadamy własną, jasno nazwaną potrzebę — o zgodę w rodzinie, o pracę, o dobrą sprawę domową. Jedna nowenna — jedna intencja.
Krótka nowenna do św. Marty (wersja skrócona). Kto nie może odprawić pełnych dziewięciu wtorków, niech odmówi samą modlitwę codzienną wraz z zakończeniem (Ojcze nasz, Zdrowaś Maryjo, Chwała Ojcu i trzykrotne wezwanie), dołączając swoją intencję. Sama treść pozostaje ta sama.
Nowenna do św. Marty — tekst do druku i pdf. Wielu szuka hasła „nowenna do św. Marty do druku" lub „tekst pdf", by mieć modlitwę pod ręką. Podany wyżej tekst można spisać lub wydrukować w całości; nie potrzeba do niego niczego więcej niż zapalona świeca i szczera intencja.
Nowenna do św. Marty i św. Filomeny. Niekiedy łączy się wezwanie św. Marty ze wstawiennictwem św. Filomeny, dawnej patronki spraw niemożliwych. To pobożny zwyczaj; można po modlitwie do św. Marty dodać osobne wezwanie do św. Filomeny, nie mieszając jednak obu tekstów w jedną modlitwę.
Jak odmawiać nowennę do św. Marty
Zachowajmy prostotę, jakiej uczy sama Ewangelia.
- Dzień rozpoczęcia. Nowennę zaczynamy w wtorek i kontynuujemy przez osiem następnych wtorków. Wielu rozpoczyna ją tak, by dziewiąty wtorek wypadł blisko wspomnienia św. Marty, czyli 29 lipca — nie jest to jednak warunek konieczny; można zacząć w dowolny wtorek roku.
- Świeca. Trzymamy zapaloną, poświęconą świecę — znak wiary, z którą Marta wyszła naprzeciw Panu. Nie jest to zabobon ani „warunek skuteczności", lecz dawny, wymowny gest pobożności.
- Jedna intencja. Przez wszystkie dziewięć wtorków modlimy się w tej samej sprawie, którą wymieniamy w wyznaczonym miejscu modlitwy.
- Porządek każdego wtorku. Rozważanie na dany dzień → modlitwa codzienna → Ojcze nasz, Zdrowaś Maryjo, Chwała Ojcu → trzykrotne „Święta Marto, módl się za nami".
- Święto 29 lipca. W dniu wspomnienia dobrze jest przystąpić do spowiedzi i Komunii świętej, a nowennę zakończyć dziękczynieniem — bo prawdziwym owocem każdej modlitwy jest zjednoczenie z Bogiem, nie zaś samo otrzymanie proszonej łaski.
Pamiętajmy, że nowenna nie jest formułą wymuszającą na Bogu spełnienie naszej woli. Jest wytrwałym pukaniem do drzwi Ojca, który sam wie najlepiej, co i kiedy nam dać. Jeśli szukasz wsparcia w chwili szczególnie ciężkiej, pomocna będzie także modlitwa w trudnej sytuacji.
Kim była św. Marta — życie gospodyni z Betanii
Marta była siostrą Marii — którą dawna tradycja utożsamia z Marią Magdaleną — oraz Łazarza, i mieszkała wraz z nimi w Betanii, miasteczku oddalonym o dwie mile od Jerozolimy, nieco za Górą Oliwną. Nasz Zbawiciel przebywał zwykle w Galilei, aż w trzecim roku swego publicznego nauczania zaczął częściej głosić w Judei; w tym czasie nawiedzał dom tych trojga uczniów, których — jak wyraźnie zaznacza św. Jan — „Jezus miłował: Martę i siostrę jej Marię, i Łazarza".
Marta zdaje się być najstarsza z rodzeństwa i to na niej spoczywała główna troska o dom. Gdy Jezus ich odwiedzał, jak podaje św. Łukasz, Marta z wielką gorliwością starała się Go ugościć i usłużyć Mu, sama krzątając się, by wszystko przygotować dla tak wielkiego Gościa. Maria tymczasem siedziała u stóp Zbawiciela, karmiąc duszę Jego niebieską nauką. Tak wielką miłością usługiwała Marta naszemu Panu, że — jak nie możemy wątpić — sądziła, iż gdyby cały świat zajął się posługą tak wielkiemu Gościowi, i to byłoby jeszcze za mało. Pragnęła, aby wszyscy ludzie rękami, nogami i sercem, wszystkimi władzami i zmysłami, z całej siły służyli swemu Stwórcy, który dla nas stał się bratem. Dlatego poprosiła Pana, by nakazał jej siostrze Marii pomóc w usługiwaniu.
Pan był wprawdzie rad z miłości i oddania, z jakim Marta Mu służyła, bardziej jednak pochwalił ciche skupienie, z jakim Maria zwracała się ku temu, co najważniejsze — ku wpatrzeniu duszy w Boga. „Marto, Marto — rzekł — troszczysz się i frasujesz około bardzo wiela, ale jednego potrzeba. Maria najlepszą cząstkę obrała…". W czynnej pracy dusza bywa często rozproszona; w niebieskim rozważaniu serce całe zajęte jest Bogiem i z Nim zjednoczone przez cześć i miłość. Dlatego Chrystus tak wysoko wynosi wybór Marii, dodając: „jednego potrzeba", to jest: wieczne zbawienie jest naszą jedyną troską (por. Łk 10, 38-42 oraz J 11 i 12, 1-2).
Nie znaczy to jednak, by służba Marty była małej wagi. Ewangelia ukazuje ją także w godzinie największej próby: gdy umarł jej brat Łazarz, to właśnie Marta wyszła naprzeciw Panu i wyznała jedną z najczystszych wiar w całej Ewangelii — „Tak, Panie, jam uwierzyła, żeś Ty jest Chrystus, Syn Boży, któryś na ten świat przyszedł". W odpowiedzi usłyszała słowa, które pociechą są dla każdego strapionego: „Jam jest zmartwychwstanie i życie". Dawna, prowansalska legenda — o której wspominamy przy św. Marii Magdalenie — mówi, że po Wniebowstąpieniu Pańskim Marta wraz z siostrą przybyła do Galii i głosiła wiarę w Tarasconie, gdzie jej domniemane relikwie odnaleziono w roku 1187 i złożono w tamtejszym sanktuarium. Do tych podań o pobycie św. Marty w Prowansji należy jednak podchodzić ostrożnie, jak i do samej legendy.
Kościół uczcił św. Martę jako patronkę gospodyń, kucharek, posługujących i wszystkich, którzy w cichej pracy domowej pełnią wolę Bożą. Jej wspomnienie obchodzimy 29 lipca. O jej siostrze piszemy osobno w tekście kim była Maria Magdalena.
Często zadawane pytania
Nowenna do św. Marty — czy pomogła? Co mówią świadectwa?
Wielu wiernych świadczy, że po odprawieniu tej nowenny ich trudna sprawa znalazła rozwiązanie, i stąd bierze się jej popularność oraz obietnica „rozpowszechniania tej modlitwy". Trzeba jednak trzymać dawnej, trzeźwej nauki Kościoła: prawdziwym owocem nowenny nie jest samo spełnienie prośby, lecz zawierzenie Bogu i wytrwanie w wierze. Bóg wysłuchuje zawsze, choć nie zawsze tak, jak my sobie życzymy — a niekiedy odmawia rzeczy mniejszej, by dać większą.
Kiedy zaczyna się nowennę do św. Marty?
Zawsze we wtorek, gdyż jest to dzień od dawna poświęcony tej świętej. Odprawia się ją przez dziewięć kolejnych wtorków. Można rozpocząć w dowolny wtorek roku, choć wielu tak liczy dni, by zakończyć nowennę blisko jej wspomnienia 29 lipca.
Dlaczego przy nowennie do św. Marty zapala się świecę?
Zapalona, poświęcona świeca jest znakiem wiary, z którą Marta wyszła naprzeciw Panu po śmierci brata. To dawny gest pobożności, a nie warunek „skuteczności" modlitwy. Sama świeca niczego nie sprawia — sprawia łaska Boża, o którą prosimy z ufnością.
W jakich sprawach odmawia się nowennę do św. Marty?
Przede wszystkim w sprawach trudnych: rodzinnych, domowych, materialnych i zawodowych — tam, gdzie codzienne życie splątało się w węzeł nie do rozwiązania po ludzku. Marta, gospodyni troszcząca się „około bardzo wiela", jest bliska każdemu, kto dźwiga ciężar spraw powszednich.
Czym różni się nowenna do św. Marty od nowenny dziewięciu wtorków?
To ta sama rzecz. „Nowenna dziewięciu wtorków" to po prostu pełna nazwa tego nabożeństwa, które — inaczej niż zwykłe nowenny odmawiane dziewięć dni z rzędu — rozciąga się na dziewięć kolejnych tygodni, zawsze we wtorek.
Czy można odmawiać nowennę do św. Marty i św. Filomeny razem?
Można. Św. Filomena była dawną patronką spraw niemożliwych i pobożny zwyczaj łączy niekiedy oba wezwania. Zachowajmy jednak porządek: najpierw modlitwa do św. Marty, potem osobne wezwanie do św. Filomeny — nie mieszając obu tekstów w jedno.
Ile trwa nowenna do św. Marty i czy trzeba ją odprawić w całości?
Pełna nowenna trwa dziewięć tygodni. Kto nie może jej dokończyć, niech nie popada w niepokój — dawni autorzy przypominają, że modlitwa bywa wysłuchana jeszcze przed dziewiątym wtorkiem. Liczy się wytrwałość serca, nie zaś lękliwe liczenie dni.
Aplikacja Iter Fidei prowadzi Cię przez tę i inne dawne nowenny dzień po dniu, z pełnym tekstem modlitw wedle ksiąg z 1962 roku. Pobierz tutaj.
Źródła. Pismo Święte (Ewangelia wg św. Łukasza 10, 38-42; wg św. Jana 11 i 12) w przekładzie ks. Jakuba Wujka; Butler, Żywoty Świętych (Lives of the Saints), 29 lipca — św. Marta, Dziewica; tradycyjne polskie modlitewniki i zatwierdzony tekst „Modlitwy do św. Marty w sprawach trudnych".