Nowenna do św. Filomeny

Nowenna do św. Filomeny to dziewięciodniowa modlitwa do dziewicy i męczennicy z pierwszych wieków Kościoła, którą Grzegorz XVI nazwał „Cudotwórczynią", a św. Jan Maria Vianney obrał za swą niebiańską opiekunkę. Wznoszą ją najczęściej ci, którzy proszą o łaski w sprawach po ludzku trudnych i beznadziejnych — o zdrowie, o czystość serca, o ratunek w utrapieniach duszy i ciała, także w potrzebach materialnych. Odmawia się ją zwyczajowo od 2 do 10 sierpnia, aby zakończyć w wigilię jej dawnego święta, przypadającego 11 sierpnia, choć wolno ją podjąć w każdej porze roku i w każdej pilnej intencji.

Pełny tekst nowenny do św. Filomeny

Poniżej podajemy pełny, tradycyjny tekst nowenny w tej postaci, w jakiej przekazują ją dawne polskie modlitewniki. Każdego z dziewięciu dni odmawiamy najpierw modlitwę codzienną i modlitwę przygotowawczą, następnie rozważanie i modlitwę przypadającą na dany dzień, a na końcu Ojcze nasz, Zdrowaś Maryjo i Chwała Ojcu.

Modlitwa codzienna (na każdy dzień nowenny)

O czysta dziewico i niepokonana męczennico Jezusa Chrystusa, święta Filomeno! Z pełnym oddaniem klękam przed Bogiem i przed tobą, którą wybrałem za swą pośredniczkę i miłującą patronkę, abym mógł być zaszczycony twym wstawiennictwem u twego Boskiego Oblubieńca Jezusa Chrystusa i Maryi, Jego Najświętszej Matki. Wiem, że oboje niczego Ci nie odmawiają, i proszę cię z całym głębokim odczuciem mego serca, abyś spojrzała na mnie jako na jedno z twych dzieci i wzięła mnie w obronę przed mymi nieprzyjaciółmi. Zachowaj mi łaskę, abym do końca mego życia zachował swą duszę czystą od wszelkiej skazy i ozdabiał ją każdą cnotą. W szczególności chcę przyjąć z pełnym oddaniem memu Bogu wszystkie cierpienia, których zesłanie na mnie na tym świecie uważa za dobre dla oczyszczenia przez to mej duszy i dania jej okazji do uzyskania pokuty za wiele grzechów. Przyciągnięty twą wspaniałą łaskawością, proszę cię ze względu na twe wielkie i doskonałe zasługi o wybłaganie dla mnie upragnionej łaski (tu należy wymienić swe życzenie), której pokornie od ciebie oczekuję, jeśli jest ona zgodna z wolą Bożą i z pożytkiem dla mego zbawienia wiecznego. Proszę cię również o wyjednanie dla mnie pomnożenia wiary, nadziei, miłości i żalu za moje grzechy.

Święta Filomeno, módl się za mną u Jezusa i Maryi! Amen.

Ojcze nasz… Zdrowaś Maryjo… Chwała Ojcu…

Modlitwa przygotowawcza

Przyjdź, Duchu Święty, wypełnij serca Twych wiernych i rozpal w nich ogień Twej Miłości.

Prosimy Cię, o Panie, uprzedź nas Swymi zstąpieniami we wszystkich naszych poczynaniach, aby wszelka nasza modlitwa i czynność zaczynała się zawsze od Ciebie, i tak jak przez Ciebie rozpoczęta, przez Ciebie też była skończona. Amen.

Boże, wysłuchaj mej prośby o pomoc!
Panie! Pośpiesz mi z pomocą. Chwała Ojcu…

Dzień pierwszy

Św. Filomena żyła wśród niebezpieczeństw i pokus tego świata. Jestem w podobnej sytuacji. Ale co za różnica między nią a mną! Ona nie była niewolnikiem tego świata, a ja jestem być może od dawna spętany więzami zasad tego świata, nieczystych i śmiesznych obyczajów. Czy nie jestem związany grzeszną skłonnością, którą gani Ewangelia? Czy nie staram się przypodobać światu i być przez niego chwalonym?

Rozważaj to, jak św. Filomena, będąc w centrum świata i nie zważając na prześladowania, zachowała dziewictwo. Zachowała tę piękną lilię czystości nienaruszoną aż do swej śmierci. Zastanów się nad sobą, jak ty uchybiłeś tej cnocie, która nas czyni równymi aniołom. Ukorz się przed Bogiem, rozważając dziewiczą czystość św. Filomeny, która była wystawiona na niebezpieczeństwa świata i jego pokusy.

Modlitwa.

Dostojna dziewico i wierna uczennico Ewangelii, niepokonana męczennico Jezusa Chrystusa, jesteś ozdobiona tak wieloma łaskami i tak wielką czystością i wśród niewiernego i zepsutego świata wzbogacona o tak żywą wiarę i tak nieustraszoną odwagę! Święta Filomeno, która dla twego Niebiańskiego Oblubieńca zachowałaś aż do ostatniego tchnienia niezachwianą wiarę i nienaruszoną czystość w czasach, gdy Rzym był pogański i niemoralny, i ofiarowałaś swe życie w najstraszliwszych mękach; proszę cię za twe szlachetne zasługi, uzyskaj dla mnie u Tronu Miłosierdzia łaskę wytrwania w wierze, łaskę czystości duszy i ciała i łaskę szczęśliwej śmierci w łasce Jezusa Chrystusa. Amen.

Ojcze nasz… Zdrowaś Maryjo… Chwała Ojcu…

Dzień drugi

Rozważaj to, jak św. Filomena dlatego nie przestaje być dziewicą, bo potrafiła poskromić nieuporządkowane żądania ciała, przestrzegając skromności Jezusa Chrystusa wszystkimi swymi zmysłami i ciągle wystrzegając się niebezpiecznych okazji. Jaki by nie był twój stan, czy naśladujesz św. Filomenę co do jej czystości? Jakie są przyczyny twych pokus, twych słabości, twych powrotów do grzechu? Staraj się unikać ich jak tylko to możliwe. Unikaj wszystkiego, co jest szkodliwe dla twej duszy i ciała, i przykładaj się starannie do osiągnięcia cnotliwości.

Modlitwa.

Dostojna dziewico i wierna uczennico Ewangelii, niepokonana męczennico Jezusa Chrystusa, jesteś ozdobiona tak wieloma łaskami i tak wielką czystością i wśród niewiernego i zepsutego świata wzbogacona o tak żywą wiarę i tak nieustraszoną odwagę! Święta Filomeno, która dla twego Niebiańskiego Oblubieńca zachowałaś aż do ostatniego tchnienia niezachwianą wiarę i nienaruszoną czystość w czasach, gdy Rzym był pogański i niemoralny, i ofiarowałaś swe życie w najstraszliwszych mękach; proszę cię za twe szlachetne zasługi, uzyskaj dla mnie u Tronu Miłosierdzia łaskę wytrwania w wierze, łaskę czystości duszy i ciała i łaskę szczęśliwej śmierci w łasce Jezusa Chrystusa. Amen.

Ojcze nasz… Zdrowaś Maryjo… Chwała Ojcu…

Dzień trzeci

Rozważaj to, jak św. Filomena krzepnie i wzrasta w miłości do czystości przez modlitwę, która jest nigdy nie wysychającym Źródłem życia duchowego, przez Sakramenty święte, w których dusza obmywana jest Krwią Jezusa Chrystusa i karmiona Jego Ciałem, które jest przede wszystkim siłą czystości chrześcijańskiej. Czy nie masz również tych samych środków co św. Filomena, aby się uświęcić? Jaki robisz użytek z sakramentów?

Modlitwa.

O dzielna męczennico i najwierniejsza oblubienico Jezusa Chrystusa! Po to, aby bez skazy zachować dla twego Boga skarb czystości i wiary, znosiłaś to, że wrzucono cię z kotwicą na szyi w fale Tybru, od których zachował cię twój Boski Oblubieniec. Błagam cię żarliwie o twe wstawiennictwo, abym wśród goryczy, niepokojów i zmartwień, które stale wiszą nad mą głową, posiadał siłę i był zachowany od nieszczęścia grzechu i śmierci wiecznej mej duszy i abym nie popadł w pokusę. Amen.

Ojcze nasz… Zdrowaś Maryjo… Chwała Ojcu…

Dzień czwarty

Rozważaj to, jak św. Filomena była katowana. Musiała wiele przecierpieć aż do swej śmierci. W swych mękach wykazała niezachwianą cierpliwość. Czy cierpienie i cierpliwość są u ciebie nierozerwalnie połączone ze sobą? A przecież rzadko musisz cierpieć, być może musisz mało cierpieć i wcale nie musiałeś umierać. Skąd bierze się tak wielka słabość? Czy nie chcesz zastosować przeciw temu środka zaradczego? Jaki środek weźmiesz na to? Cierp z cierpliwością i oddaniem bóle i przeciwności, które Pan na ciebie zsyła.

Modlitwa.

O dzielna męczennico i najwierniejsza oblubienico Jezusa Chrystusa! Po to, aby bez skazy zachować dla twego Boga skarb czystości i wiary, znosiłaś to, że wrzucono cię z kotwicą na szyi w fale Tybru, od których zachował cię twój Boski Oblubieniec. Błagam cię żarliwie o twe wstawiennictwo, abym wśród goryczy, niepokojów i zmartwień, które stale wiszą nad mą głową, posiadał siłę i był zachowany od nieszczęścia grzechu i śmierci wiecznej mej duszy i abym nie popadł w pokusę. Amen.

Ojcze nasz… Zdrowaś Maryjo… Chwała Ojcu…

Dzień piąty

Rozważaj to, jak św. Filomena znosi swe męki dla Jezusa Chrystusa. Chciano zabrać jej wiarę, chciano zmusić ją do zaparcia się swego ślubowania wiary, złożonego przy chrzcie. Czego chce od ciebie przy tylu okazjach diabeł, świat, ciało i twe własne serce, jak nie podobnych niewierności i zniewag wobec Boga? Czy twa próżna bojaźń i słabość nigdy nie skłania cię do zaniedbania twych obowiązków stanu, do zaparcia się swej wiary? O Boże, co za haniebne tchórzostwo! Nabierz wreszcie znów odwagi, odnieś zwycięstwo nad bojaźnią przed ludźmi i mów do siebie często: «Lepiej jest podobać się Bogu niż ludziom».

Modlitwa.

Umiłowana oblubienico i nieustraszona męczennico Jezusa Chrystusa! Po to, aby zachować twą czystość, twa bohaterska wiara pozwoliła ci znieść wytrwale haniebny rodzaj śmierci na ulicach pogańskiego Rzymu. Co więcej, dla chwały dziewictwa i nauki Ewangelii wyrzekłaś się przyjemności cielesnych, uciech i przepychu świata. Wyrzekłaś się nawet życia swego dziewiczego ciała — znosiłaś również biczowanie rzemieniami skórzanymi, zaopatrzonymi w żelazne pierścienie, i pod gradem morderczych ciosów zostałaś pokryta ranami i stałaś się zupełnie podobna do Zbawiciela, który cię tak głęboko miłował. Przyznaję, że jestem grzesznym stworzeniem. Zaklinam cię, święta Filomeno, uzyskaj dla mnie siłę, konieczną do tego, abym żył wolny od brudu grzechu i abym umarł jak ty, wytrwały w wierze świętego Kościoła katolickiego, nawet gdyby miało mnie to kosztować cierpienia, pogardę i życie. Amen.

Ojcze nasz… Zdrowaś Maryjo… Chwała Ojcu…

Dzień szósty

Rozważaj to, jak św. Filomena w swej śmierci dla Jezusa Chrystusa musiała obrócić w czyn słowo Zbawiciela: «Kto nie ma w nienawiści swego ojca i matki i swego własnego życia z miłości do mnie, nie może być moim uczniem». Nie zawahała się, ofiarowała wszystko, nie bacząc na to, co ciało i krew mogłyby mieć przeciw temu. Czy w mniej trudnych sprawach okazujemy się godnymi naszego Zbawiciela? Jeśli kiedykolwiek zdarza się wybór między Bogiem a stworzeniem, między miłością do Boga a względami ludzkimi, komu dajemy pierwszeństwo? Starajmy się podobać tylko Bogu, a stworzeniom jedynie ze względu na Boga — niech będą daleko od nas nieuporządkowane skłonności.

Modlitwa.

Umiłowana oblubienico i nieustraszona męczennico Jezusa Chrystusa! Po to, aby zachować twą czystość, twa bohaterska wiara pozwoliła ci znieść wytrwale haniebny rodzaj śmierci na ulicach pogańskiego Rzymu. Co więcej, dla chwały dziewictwa i nauki Ewangelii wyrzekłaś się przyjemności cielesnych, uciech i przepychu świata. Wyrzekłaś się nawet życia swego dziewiczego ciała — znosiłaś również biczowanie rzemieniami skórzanymi, zaopatrzonymi w żelazne pierścienie, i pod gradem morderczych ciosów zostałaś pokryta ranami i stałaś się zupełnie podobna do Zbawiciela, który cię tak głęboko miłował. Przyznaję, że jestem grzesznym stworzeniem. Zaklinam cię, święta Filomeno, uzyskaj dla mnie siłę, konieczną do tego, abym żył wolny od brudu grzechu i abym kiedyś umarł jak ty, wytrwały w wierze świętego Kościoła katolickiego, nawet gdyby miało mnie to kosztować cierpienia, pogardę i życie. Amen.

Ojcze nasz… Zdrowaś Maryjo… Chwała Ojcu…

Dzień siódmy

Rozważaj to, jak św. Filomena musiała znosić hańbę, uszczypliwe szyderstwa, obelgi, zniewagi i maltretowanie przez swych prześladowców, przez swych siepaczy i przez większość widzów, obecnych podczas jej męczeństwa. Nie była przez to mniej odważna, mniej radosna w publicznym wyznawaniu swej wiary. Jeśli świat cię znieważa, wypiera się ciebie i cię prześladuje, czy masz dość odwagi, aby znosić cierpliwie gorycz takiego złego traktowania? Ach, na czym polegają pokusy i prześladowania tego świata? Nie bój się niczego, idź swoją drogą — ona prowadzi do wiecznej szczęśliwości. Nie daj niepokoić swego serca, gdy mówi się do ciebie słowa ostre, obraźliwe, grubiańskie lub obelżywe.

Modlitwa.

Odważna dziewico, która tak czujnie broniłaś swego dziewictwa — przez nadprzyrodzoną radość i niepokonaną siłę, którą udowodniłaś, gdy trzykrotnie poświęciłaś swe dziewicze ciało, aby wytrwać w nauce Jezusa Chrystusa. Ty, która zdobyłaś tyleż palm zwycięstwa i koron zwycięstwa, co otrzymałaś ran dla twego Niebiańskiego Oblubieńca, módl się za mną, który tak mało przestrzegam Prawa Bożego. Uzyskaj dla mnie siłę, konieczną do tego, abym osiągnął swe wieczne zbawienie, abym ze świętym oddaniem znosił bóle i męki tego życia i oparł się wszystkim atakom piekła. Amen.

Ojcze nasz… Zdrowaś Maryjo… Chwała Ojcu…

Dzień ósmy

Rozważaj to, jak św. Filomena z miłości do Jezusa Chrystusa wyrzeka się wszystkiego, aby wejść do radości życia wiecznego. «Tak, jestem pewna», powiedziała w swym sercu, «że Odwieczny Sędzia za te przemijające dobra, które z miłości do Niego poświęcam, nada mi koronę sprawiedliwości i chwały, którą mi obiecał». Patrz na nią teraz w Niebie ze świętymi. Czy to są też myśli, którymi się chętnie zajmuję, gdy stoję przed wyborem poniesienia jakiejś ofiary? Jakie wrażenie wywierają one w mym sercu? «Ach», mówili święci, «aby otrzymać wszystko, straćmy wszystko». A co ja mówię? Złóżmy szybko i radośnie wszystkie ofiary, które związane są z naszą powinnością.

Modlitwa.

Odważna dziewico, która tak czujnie broniłaś swego dziewictwa — przez nadprzyrodzoną radość i niepokonaną siłę, którą udowodniłaś, gdy trzykrotnie poświęciłaś swe dziewicze ciało, aby wytrwać w nauce Jezusa Chrystusa. Ty, która zdobyłaś tyleż palm zwycięstwa i koron zwycięstwa, co otrzymałaś ran dla twego Niebiańskiego Oblubieńca, módl się za mną, który tak mało przestrzegam Prawa Bożego. Uzyskaj dla mnie siłę, konieczną do tego, abym osiągnął swe wieczne zbawienie, abym ze świętym oddaniem znosił bóle i męki tego życia i oparł się wszystkim atakom piekła. Amen.

Ojcze nasz… Zdrowaś Maryjo… Chwała Ojcu…

Dzień dziewiąty

Rozważaj to, jak św. Filomena wszystko poświęciła dla Jezusa Chrystusa i już na tym świecie stokrotnie otrzymała z powrotem. Jaka moc i jaka sława nie przypadła jej w udziale! Jak duża jest liczba pielgrzymów, którzy zwiedzają jej liczne sanktuaria! Jak wiele świąt zostało ustanowionych ku jej czci, co za cześć jej nie oddano, z jaką gorliwością nie usiłuje się zdobyć jej relikwii! Tak Bóg spełnia Swe obietnice. Och, obyśmy również spełnili w podobny sposób nasze przyrzeczenia! Bądźmyż wierni Bogu, aby też On był taki wobec nas.

Nie kończ tej nowenny, nie uczyniwszy kilku czynów miłosierdzia ku czci św. Filomeny. Dobra spowiedź i gorliwa Komunia św. to skuteczne środki, aby uzyskać łaski Boże za wstawiennictwem św. Filomeny.

Modlitwa końcowa. Chwalebna męczennico i oblubienico Jezusa Chrystusa! Bóg, który ci sprawił nieśmiertelną koronę chwały, nie był zadowolony z twych gwałtownych cierpień, które znosiłaś. Nie chciał, abyś od nich zmarła. Aby twe cierpienia przy tak wielu ranach i boleściach pomnożyć, przedłużył ci twe życie jako środek na zwiększenie twego zwycięstwa i twej nieśmiertelnej chwały, i w ten sposób uczynił cię w oczach duchów niebieskich wspanialszą, a wśród chwalebnych męczenników dostojniejszą. Za dopustem Bożym zostałaś ponownie zakuta w kajdany i zaprowadzona przed sąd tyrana. Twa anielska czystość, twa święta wiara została wystawiona na nowe próby, a twoi nieludzcy nieprzyjaciele, zwątpiwszy w pokonanie bohaterskiej wytrwałości twego serca, skazali cię na ścięcie. Była to ostatnia męka, która ukoronowała twe zasługi i wprowadziła cię chwalebnie triumfującą do Królestwa twego Boskiego Oblubieńca.

Proszę cię na zakończenie tej nowenny, abyś rzuciła na mnie spojrzenie miłości. Racz pokazać mi przez dowód dobroci, że me modlitwy i poświęcenia są ci miłe. Uzyskaj dla mnie łaski, których pragnę dla mego zbawienia, i wszystkie te, których potrzebuję, aby być zachowanym od śmierci wiecznej. Amen.

Ojcze nasz… Zdrowaś Maryjo… Chwała Ojcu…

Święta Filomeno, módl się za nami!
Zachowaj nas od wszelkiego grzechu i obdarz nas anielską czystością!

Oracja (modlitwa liturgiczna, z dawnego mszału)

Deus, omnium largitor bonorum, qui in famula tua Philumena cum Virginitatis flore martyrii palmam consecrasti; mentes nostras ejus intercessione Tibi charitate conjuge, ut amotis periculis præmia consequamur æterna. Per Christum Dominum nostrum. Amen.

Boże, dawco wszelkiego dobra, który w służebnicy Twojej Filomenie złączyłeś z kwiatem dziewictwa palmę męczeństwa; przez jej wstawiennictwo złącz serca nasze z Tobą w miłości, abyśmy uwolnieni od niebezpieczeństw dostąpili nagrody wiecznej. Przez Chrystusa, Pana naszego. Amen.

Warianty nowenny, których szukają wierni

Wokół tej nowenny narosło kilka utrwalonych zwyczajów. Podajemy je, aby każdy odnalazł tę formę, której szuka.

• Nowenna do św. Filomeny od 2 sierpnia (do 10 lub 11 sierpnia). To najdawniejszy zwyczaj: dziewięć dni odliczamy tak, aby zakończyć nowennę w wigilię jej święta lub w sam dzień 11 sierpnia. Odmawiamy wtedy powyższy pełny tekst — modlitwę codzienną i kolejne dni od pierwszego do dziewiątego.
• Nowenna do św. Filomeny w sprawach beznadziejnych. Nie jest to osobny tekst, lecz ta sama nowenna odmawiana w intencji spraw po ludzku przegranych. W modlitwie codziennej, w miejscu oznaczonym (tu należy wymienić swe życzenie), wymieniamy naszą trudną prośbę — o pojednanie, o wyjście z długów, o cud zdrowia.
• Nowenna do św. Filomeny w sprawach finansowych. Wielu proszących wznosi tę nowennę o chleb powszedni, o pracę i o wyjście z niedostatku. Tekst pozostaje ten sam; wystarczy w miejscu życzenia przedstawić potrzebę materialną, dodając słowa „jeśli jest to zgodne z wolą Bożą i z pożytkiem dla mego zbawienia wiecznego".
• Krótka nowenna do św. Filomeny. Kto nie może odmówić całości, niech przez dziewięć dni powtarza samą modlitwę codzienną („O czysta dziewico i niepokonana męczennico…") wraz z Ojcze nasz, Zdrowaś Maryjo i Chwała Ojcu. To dopuszczalna, uproszczona forma dla chorych i zapracowanych.
• Nowenna do św. Filomeny — tekst do druku i pdf. Aby modlić się wspólnie w rodzinie, warto przepisać lub wydrukować pełny tekst z tej strony; wtedy każdy z domowników może odmawiać rozważanie i modlitwę danego dnia z osobnej kartki.

Jak odmawiać tę nowennę

Nowenna to dziewięć dni wytrwałej modlitwy, na wzór Apostołów i Maryi, którzy przez dziewięć dni trwali w Wieczerniku, oczekując Ducha Świętego. Jeśli chcesz dowiedzieć się więcej o samym nabożeństwie, zobacz nasz wpis czym jest nowenna.

Dzień rozpoczęcia. Najczęściej podejmuje się ją 2 sierpnia, aby zakończyć 10 lub 11 sierpnia, w dniu dawnego święta św. Filomeny. Można ją jednak rozpocząć każdego dnia roku — ważniejsza od daty jest wierność przez dziewięć dni z rzędu.

Dziewięć dni. Codziennie, najlepiej o stałej porze, odmawiamy: znak krzyża, modlitwę codzienną, modlitwę przygotowawczą, rozważanie i modlitwę przypadające na dany dzień, a na zakończenie Ojcze nasz, Zdrowaś Maryjo i Chwała Ojcu. Jeśli któregoś dnia nowenna zostanie przerwana, pobożny zwyczaj każe podjąć ją od nowa.

Święto. W dawnym kalendarzu wspomnienie św. Filomeny przypadało 11 sierpnia. W tym dniu wypada zakończyć nowennę udziałem we Mszy świętej, a nade wszystko dobrą spowiedzią i Komunią świętą — sama święta poucza nas w rozważaniu dziewiątego dnia, że to najskuteczniejsze środki, by wyprosić łaski przez jej wstawiennictwo. Dobrze też połączyć nowennę z jakimś uczynkiem miłosierdzia ku jej czci.

Kim była św. Filomena. Historia nabożeństwa

Dawne polskie modlitewniki przekazują dzieje św. Filomeny w duchu prostym i wzruszającym. Jej rodzice byli poganami; posiadali wielki majątek, lecz długo nie mieli potomstwa. Słyszeli, że nieraz chorzy, przyjąwszy chrzest, odzyskiwali zdrowie i otrzymywali inne łaski, postanowili więc wyuczyć się religii chrześcijańskiej, przyjąć chrzest i prosić Boga chrześcijan o dziecko. Bóg wysłuchał ich gorących modłów: urodziła się córka, którą nazwali Filomeną, to jest „umiłowaną". Wychowali ją po chrześcijańsku, a widząc jej wielką urodę, cnotę i bystry umysł, pragnęli dla niej znakomitego męża.

Z Grecji przenieśli się do Rzymu i tam zawiązali stosunki z dworem cesarskim. Piękność córki zwabiła do ich domu znakomitą młodzież, aż wreszcie sam cesarz Dioklecjan, poznawszy Filomenę, zapragnął pojąć ją za żonę. Rodzice uznali życzenie cesarza za najwyższy zaszczyt, o jakim nawet nie marzyli. Wiedzieli wprawdzie, że Dioklecjan jest zaciętym poganinem i z całej duszy nienawidzi chrześcijan, namawiali więc córkę, by dla honoru zostania cesarzową porzuciła religię Chrystusową. Ale Filomena stanowczo odpowiedziała rodzicom i swatom cesarskim, że religii chrześcijańskiej, jako prawdziwej i rozumnej, nie porzuci nawet za koronę cesarzową, gdyż już wcześniej ślubowała Bogu dozgonne dziewictwo.

Dowiedziawszy się o tym, Dioklecjan namową, pieszczotami, wreszcie groźbą chciał złamać postanowienie Filomeny. Gdy mu się to nie udało, kazał ją uwięzić, dręczyć głodem, wreszcie bić prętami aż do krwi. Gdy nazajutrz z ran cudownie została uleczona, cesarz rzekł, że stało się to za sprawą bogów, którzy chcą, aby cesarzowa była poganką. Święta jednak nie złożyła bożkom ofiary, kazał więc utopić ją w Tybrze z kotwicą u szyi. Gdy woda wyrzuciła związaną na brzeg, nazwał ją cesarz czarownicą i kazał uśmiercić strzałami; a skoro strzały zwracały się przeciw łucznikom, rozkazał ściąć jej głowę mieczem. Pochowano ją w katakumbach.

Grób jej odkryto dopiero w 1802 roku, a w nim kości i naczynie ze zeschłą krwią, jakby świeżo skrzepłą. Pewien kapłan z Mugnano pod Neapolem uprosił u papieża dla swej kaplicy relikwie św. Filomeny, i tam za jej przyczyną ludzie zaczęli wypraszać sobie liczne łaski. Gdy relikwie na pewien czas przeniesiono, cuda ustały — widocznie chciał Bóg, aby powróciły do Mugnano; gdy to uczyniono, znów zaczęły się tam dziać cuda.

Nabożeństwo do św. Filomeny rozkwitło w XIX wieku z niezwykłą siłą. Do jej wsławienia przyczyniło się głośne uzdrowienie Pauliny Jaricot, założycielki Żywego Różańca, której nagły powrót do zdrowia w Mugnano zdumiał samego papieża. Nade wszystko zaś rozsławił ją św. Jan Maria Vianney, proboszcz z Ars, który wzniósł ku jej czci kaplicę i wszystkie własne łaski przypisywał pokornie „swej małej świętej". Papieże Grzegorz XVI i Pius IX otoczyli ją czcią, zatwierdzając Mszę i oficjum na jej wspomnienie oraz ustanawiając ją patronką Dzieła Żywego Różańca i Dzieciństwa Chrystusowego. W jej postaci Kościół wielbi nie tyle znane koleje życia — bo tych, po ludzku, wiele nie wiemy — ile potęgę Bożą, która „w słabych rzeczach świata" jaśnieje najpełniej, oraz to zwycięstwo wiary, o którym mówi św. Jan: „A to jest zwycięstwo, które zwycięża świat: wiara nasza" (1 J 5, 4).

Więcej o samej świętej piszemy we wpisie św. Filomena.

Często zadawane pytania

Kiedy odmawia się nowennę do św. Filomeny?

Najdawniejszy zwyczaj każe rozpocząć ją 2 sierpnia i zakończyć 10 lub 11 sierpnia, to jest w wigilię albo w sam dzień jej dawnego święta. Nowennę można jednak podjąć w dowolnej porze roku, ilekroć przynagla nas pilna intencja.

Kiedy jest święto św. Filomeny?

W tradycyjnym kalendarzu jej wspomnienie obchodzono 11 sierpnia. Ten dzień pozostaje głównym dniem czci świętej i naturalnym zwieńczeniem nowenny.

Jak wygląda krótka nowenna do św. Filomeny?

Kto nie może odmówić pełnego tekstu, niech przez dziewięć dni powtarza samą modlitwę codzienną „O czysta dziewico i niepokonana męczennico…", dodając Ojcze nasz, Zdrowaś Maryjo i Chwała Ojcu. To dopuszczalna, skrócona forma, zwłaszcza dla chorych i bardzo zapracowanych.

Czy można odmawiać nowennę do św. Filomeny w sprawach finansowych?

Tak. Święta Filomena słynie jako orędowniczka w sprawach po ludzku beznadziejnych, także w potrzebach materialnych. W miejscu oznaczonym w modlitwie codziennej wymieniamy naszą prośbę o pracę, chleb czy wyjście z długów, zawsze dodając: „jeśli jest to zgodne z wolą Bożą i z pożytkiem dla mego zbawienia".

W jakich sprawach pomaga św. Filomena?

Tradycja wzywa ją zwłaszcza w sprawach trudnych i beznadziejnych, w chorobie, w obronie czystości oraz jako patronkę dzieci, młodzieży i młodych małżeństw. Bywa też przyzywana wraz ze świętym Judą Tadeuszem i innymi patronami od spraw beznadziejnych.

Czy nowennę można odmawiać za kogoś innego?

Można i należy. Wolno prosić św. Filomenę o łaskę zdrowia, nawrócenia czy uzdrowienia dla drugiej osoby — dla dziecka, małżonka, chorego przyjaciela. Wstawiennictwo świętych obejmuje całą wspólnotę Kościoła, żywych i zmarłych.

Dlaczego św. Jan Vianney tak czcił św. Filomenę?

Proboszcz z Ars uważał ją za swą niebiańską opiekunkę i wszystkie łaski otrzymywane w Ars przypisywał jej wstawiennictwu, a nie sobie. Wzniósł ku jej czci kaplicę i zachęcał do niej pielgrzymów, dając Kościołowi wzór ufnej, pokornej pobożności do „małej świętej".

Co zrobić, gdy przerwę nowennę?

Jeśli któregoś dnia opuścimy modlitwę, pobożny zwyczaj każe rozpocząć nowennę od nowa, aby zachować dziewięć dni z rzędu. Nie jest to jednak twarde prawo — Bóg patrzy przede wszystkim na wytrwałość i szczerość serca.

Nowennę do św. Filomeny wraz z żywotami świętych i modlitwami na każdy dzień znajdziesz w aplikacji Iter Fidei, byś mógł modlić się nią wiernie, gdziekolwiek jesteś. Pobierz tutaj.

Źródła. Pismo Święte (Biblia w przekładzie ks. Jakuba Wujka); tradycyjny żywot św. Filomeny i tekst nowenny wraz z oracją Deus, omnium largitor bonorum z dawnych polskich modlitewników i mszału rzymskiego; akta papieskie Grzegorza XVI i Piusa IX dotyczące kultu św. Filomeny.