Nowenna do św. Rity od spraw beznadziejnych

Wielu z nas, gdy stajemy wobec spraw po ludzku przegranych, sięga po nowennę do św. Rity. Imię tej augustianki z włoskiego miasteczka Cascia od wieków wzywano w sytuacjach, w których wszystkie ziemskie środki zawiodły, i dlatego nazwano ją patronką spraw trudnych i beznadziejnych. W tym artykule wyjaśnimy, czym jest nowenna do świętej Rity, podamy układ dziewięciu dni oraz samą modlitwę, a na końcu przypomnimy krótko jej życie. Czynimy to w duchu dawnej, sprawdzonej pobożności Kościoła, nie dodając niczego, czego sama wiara nie potwierdza.

Czym jest nowenna do św. Rity

Nowenna to dziewięć dni modlitwy w jednej intencji. Liczba ta nie jest przypadkowa. Sięga ona dni, które Apostołowie wraz z Najświętszą Maryją Panną spędzili na modlitwie po Wniebowstąpieniu Pańskim, oczekując zesłania Ducha Świętego. Odmawiać nowennę znaczy więc trwać wytrwale, jak oni trwali, i prosić z ufnością, nie żądając natychmiastowego wysłuchania.

Nowenna do rity jest modlitwą wstawienniczą. Nie zwracamy się do świętej tak, jakby to ona sama udzielała łask. Prosimy ją, aby wstawiała się za nami u Boga, podobnie jak prosimy bliską osobę, by modliła się w naszej sprawie. Łaski udziela jedynie Bóg; święci zaś, którzy żyją w Jego chwale, wypraszają je dla nas swoim orędownictwem. To rozróżnienie jest istotne i strzeże naszej modlitwy przed wszelkim przesądem.

Warto też powiedzieć rzecz uczciwą. Sama św. Rita należy do dawnej tradycji Kościoła i była czczona na długo przed naszymi czasami. Natomiast wiele szczegółowych „nowenn", krążących dziś w postaci broszurek z obietnicami nieomylnego skutku, to kompilacje stosunkowo nowe. Trzymajmy się więc tego, co pewne: wytrwałej, pokornej prośby zanoszonej do Boga przez ręce świętej, bez liczenia na automatyzm czy magiczną skuteczność.

Jak odmawiać nowennę do świętej Rity

Nowennę odmawia się przez dziewięć kolejnych dni, najlepiej o tej samej porze. Wielu odprawia ją w dniach poprzedzających wspomnienie św. Rity, które w dawnym kalendarzu przypada 22 maja, lecz można ją podjąć w każdym czasie, gdy ciśnie nas troska.

Każdego dnia zachowujemy ten sam prosty porządek:

Na początku czynimy znak krzyża i wzbudzamy intencję, w której pragniemy się modlić.

Następnie odmawiamy modlitwę do św. Rity, podaną niżej.

Potem dołączamy: jedno Ojcze nasz, jedno Zdrowaś Maryjo i jedno Chwała Ojcu, ofiarując je w naszej intencji.

Na zakończenie dobrze jest pozostać chwilę w ciszy, powierzając Bogu całą sprawę i zgadzając się z góry na to, co On uzna za najlepsze.

Niektórzy przypisują poszczególnym dniom rozważanie kolejnych cnót świętej: jej cierpliwości w trudnym małżeństwie, jej przebaczenia, jej wierności w wdowieństwie, jej posłuszeństwa w klasztorze. Można tak czynić, lecz nie jest to konieczne. Istotą nowenny pozostaje wytrwałość i ufność, nie zaś sztywny schemat.

Nowenna do św. Rity dzień po dniu

Wielu pyta o przebieg nowenny rozpisany na każdy z dziewięciu dni. Podajemy więc prosty rozkład, który pomaga prowadzić modlitwę od dnia pierwszego do dziewiątego. Każdego dnia po znaku krzyża i wzbudzeniu intencji odmawiamy modlitwę do św. Rity podaną niżej, dołączamy Ojcze nasz, Zdrowaś Maryjo i Chwała Ojcu, a rozważanie obieramy wedle poniższego porządku. Schemat ten nie jest obowiązkowy — służy jedynie skupieniu.

• Dzień 1 — Pragnienie świętości. Rozważamy, jak młoda Rita pragnęła oddać się Bogu, a przyjęła inną drogę, niż sama wybrała. Prosimy o zgodę na wolę Bożą.
• Dzień 2 — Cierpliwość. Rozważamy lata jej trudnego małżeństwa znoszone w cichości. Prosimy o cierpliwość w naszej własnej próbie.
• Dzień 3 — Modlitwa o nawrócenie bliskich. Rita wymodliła odmianę serca porywczego męża. Prosimy za osoby, których nawrócenia pragniemy.
• Dzień 4 — Przebaczenie. Po śmierci męża przebaczyła zabójcom. Prosimy o łaskę przebaczenia tym, którzy nas skrzywdzili.
• Dzień 5 — Powierzenie dzieci Bogu. Prosiła, by jej synowie nie szukali zemsty. Powierzamy Bogu nasze rodziny.
• Dzień 6 — Wytrwałość w prośbie. Wiele lat pukała do bram klasztoru, nim ją przyjęto. Prosimy o wytrwanie, gdy odpowiedź się opóźnia.
• Dzień 7 — Posłuszeństwo. W klasztorze augustianek żyła w pokorze reguły. Prosimy o uległość względem Boga w rzeczach małych i wielkich.
• Dzień 8 — Udział w Krzyżu. Rozważamy ranę od ciernia, którą tradycja jej przypisuje. Prosimy o łaskę łączenia naszych cierpień z męką Chrystusa.
• Dzień 9 — Ufność do końca. Zmarła w pokoju, ufając Bogu. Dziękujemy i oddajemy całą sprawę w Jego ręce, zgadzając się z góry na Jego wolę.

Jeśli ktoś szuka dokładnie wyznaczonych rozważań na „dzień 1", „dzień 2" aż po „dzień 9", powyższy układ wystarczy w zupełności. Nie należy przywiązywać się do żadnej z licznych broszurkowych wersji jako jedynie ważnej; treść rozważań może się różnić, sama zaś modlitwa pozostaje ta sama.

Trzydniowa nowenna do św. Rity

Niekiedy potrzeba modlitwy jest tak nagła, że trudno czekać pełnych dziewięciu dni. Wówczas niektórzy odprawiają tak zwaną trzydniową nowennę do św. Rity, czyli triduum — trzy kolejne dni wytrwałej prośby. Ściśle rzecz biorąc nowenna oznacza dziewięć dni, więc nazwa „nowenna trzydniowa" jest skrótem przyjętym w pobożności ludowej; właściwsze byłoby słowo triduum. Nazwa jednak nie zmienia istoty: chodzi o to samo wytrwałe, ufne trwanie przy Bogu, tyle że przez trzy dni.

Trzydniową modlitwę odprawiamy dokładnie tak samo jak dziewięciodniową — codziennie znak krzyża, intencja, modlitwa do św. Rity, Ojcze nasz, Zdrowaś Maryjo i Chwała Ojcu — tyle że przez trzy dni z rzędu. Można potem, gdy sprawa nadal cięży, podjąć pełną nowennę dziewięciodniową. Krótszy czas modlitwy nie czyni jej mniej godną wysłuchania; Bóg patrzy na serce, nie na liczbę dni.

Krótka nowenna do świętej Rity

Dla tych, którzy szukają krótkiej nowenny do świętej Rity na każdy dzień, podajemy formę zwięzłą, możliwą do odmówienia w kilka chwil. Jest ona pomocna w pracy, w drodze czy przy łóżku chorego, gdy nie sposób zachować dłuższego porządku. Przez dziewięć dni wystarczy odmówić:

Święta Rito, patronko spraw beznadziejnych, wstawiaj się za mną u Boga w mojej intencji i wyjednaj mi serce poddane Jego woli. Amen.

a po niej jedno Chwała Ojcu. Tak skrócona modlitwa zachowuje wszystko, co istotne: wezwanie świętej, oddanie sprawy Bogu i zgodę na Jego wolę. Forma krótka nie jest „gorsza" od dłuższej — liczy się wierność przez dziewięć dni, nie objętość słów.

Nowenna do św. Rity w sprawach trudnych

Najczęściej sięga się po tę nowennę w sprawach trudnych i po ludzku beznadziejnych: w chorobie, w kłopotach małżeńskich i rodzinnych, w sprawach zawodowych czy materialnych, które wymknęły się z rąk. Św. Rita bywa wzywana właśnie dlatego, że sama doświadczyła położeń, z których po ludzku nie było wyjścia — trudnego małżeństwa, śmierci najbliższych, długiego oczekiwania pod bramą klasztoru.

Modląc się w sprawie trudnej, czyńmy to jednak zawsze z zastrzeżeniem „jeśli taka jest wola Boża". Nie prosimy świętej, by wymusiła na niebie nasz własny scenariusz, lecz by uprosiła nam to, co naprawdę dobre, oraz siłę do przyjęcia tego, co Bóg ześle. Tak rozumiana modlitwa w sprawach trudnych nigdy nie zawodzi: choćby nie przyniosła oczekiwanego rozwiązania, przynosi pokój i wewnętrzne umocnienie, a często też światło, by trudność zrozumieć inaczej.

Modlitwa do św. Rity

Poniższą modlitwę można odmawiać każdego z dziewięciu dni:

Święta Rito, patronko spraw trudnych i po ludzku beznadziejnych, ty doświadczyłaś goryczy, jaką niesie życie, a przecież w każdej próbie trwałaś przy Bogu. Wejrzyj na mnie, który(a) stoję bezradny(a) wobec mojej sprawy. Uproś mi u Pana, jeśli taka jest Jego święta wola, łaskę, o którą proszę, a nade wszystko wyjednaj mi serce poddane Bogu, cierpliwość w cierpieniu i niezachwianą ufność. Przez Chrystusa, Pana naszego. Amen.

Modlitwę tę zamykamy słowami uwielbienia:

Chwała Ojcu i Synowi, i Duchowi Świętemu, jak była na początku, teraz i zawsze, i na wieki wieków. Amen.

Spraw beznadziejnych nie ma u Boga

Określenie „patronka spraw beznadziejnych" łatwo zrozumieć opacznie. Dla człowieka wiary nie istnieją sprawy ostatecznie beznadziejne, bo nadzieja nasza nie spoczywa w ludzkich możliwościach, lecz w Bogu. Anioł powiedział Maryi przy zwiastowaniu: „Gdyż u Boga nie będzie niemożliwe żadne słowo" (Łk 1, 37). A sam Pan stwierdził: „U ludzi to niemożliwe, ale u Boga wszystko jest możliwe" (Mt 19, 26).

Gdy więc wzywamy św. Rity „od spraw beznadziejnych", nie wyznajemy rozpaczy, lecz przeciwnie. Zanosimy do Boga te sprawy, które wydają się przegrane w oczach świata, ufając, że Jego moc sięga dalej niż nasze rachuby. Z tej samej pobudki Kościół wzywa w trudnych położeniach również świętego Judę Tadeusza, drugiego patrona spraw beznadziejnych. Pan zaprasza nas wprost: „Pójdźcie do mnie wszyscy, którzy pracujecie i jesteście obciążeni, a Ja was ochłodzę" (Mt 11, 28). I przez Apostoła wzywa: „wszelką troskę waszą na niego składajcie, gdyż on ma pieczę o was" (1 P 5, 7).

Nowenna do św. Rity jest właśnie takim składaniem troski. Nie jest zaklęciem, które wymusza na niebie określony wynik. Jest pokornym wytrwaniem przy Bogu, do którego święta nas prowadzi własnym przykładem. Jeśli prosimy o rzecz dobrą i zgodną z wolą Bożą, możemy spodziewać się wysłuchania. Jeśli zaś Bóg da nam coś innego, niż prosiliśmy, da nam to, co lepsze, choćbyśmy mieli pojąć to dopiero później. „Wszystko mogę w tym, który mię umacnia" (Flp 4, 13) — pisał święty Paweł, i to umocnienie jest pierwszym owocem każdej szczerej nowenny.

Krótkie życie św. Rity z Cascii

Rita urodziła się w drugiej połowie XIV wieku w Roccaporena, w pobliżu Cascii w Umbrii. Pragnęła życia zakonnego, lecz wedle ówczesnego obyczaju została wydana za mąż za człowieka porywczego i gwałtownego. Przez wiele lat znosiła jego usposobienie z cierpliwością i łagodnością, modląc się o jego nawrócenie, którego z czasem doczekała. Gdy mąż zginął w zwadzie, Rita przebaczyła zabójcom i prosiła Boga, by nie pozwolił jej synom szukać krwawej zemsty.

Po śmierci synów, owdowiała i samotna, została przyjęta do klasztoru augustianek w Cascii, choć droga ku temu nie była łatwa. Tam, w ukryciu reguły świętego Augustyna, przeżyła resztę dni w pokucie, posłuszeństwie i modlitwie. Tradycja przekazuje, że otrzymała udział w cierpieniu Chrystusa pod postacią rany na czole, jakby od jednego z cierni Jego korony. Zmarła sędziwa, otoczona czcią okolicznego ludu.

Kościół wyniósł ją do chwały ołtarzy; jej kanonizacja dokonała się w roku 1900, na długo przed reformami, które tu zawsze odróżniamy od dawnej tradycji. Czcimy więc św. Ritę jako świętą starego kalendarza, wzór cierpliwości w przeciwnościach, wierności w stanie małżeńskim i wdowim oraz przebaczenia nieprzyjaciołom. To właśnie te cnoty, a nie obietnice spektakularnych cudów, czynią ją tak bliską wszystkim, którzy dźwigają ciężary po ludzku nie do udźwignięcia.

Często zadawane pytania

Co to jest nowenna?

Nowenna to dziewięć dni modlitwy w jednej intencji, odprawianej zwykle o tej samej porze. Wzorem dla niej są dni, które Apostołowie wraz z Maryją spędzili na modlitwie przed zesłaniem Ducha Świętego. Istotą nowenny jest wytrwałość i ufność, nie zaś sama liczba.

Ile trwa nowenna?

Nowenna trwa dziewięć kolejnych dni. Najlepiej odmawiać ją bez przerw, lecz jeśli któryś dzień zostanie pominięty, nie unieważnia to całej modlitwy — można ją po prostu kontynuować dalej, prosząc Boga o wytrwałość.

Kiedy odmawiać nowennę do św. Rity?

Można ją podjąć w każdym czasie, gdy ciśnie nas troska. Wielu odprawia ją w dziewięciu dniach poprzedzających wspomnienie św. Rity, które w dawnym kalendarzu przypada 22 maja. Żadna pora nie jest jednak „za późna" dla szczerej prośby.

Czy nowennę można odmówić w trzy dni?

Tak, w nagłej potrzebie można odmówić trzydniowe triduum do św. Rity, czyli prośbę przez trzy kolejne dni. Ściśle biorąc nowenna oznacza dziewięć dni, więc „nowenna trzydniowa" to skrót przyjęty w pobożności ludowej. Krótszy czas nie czyni modlitwy mniej godną wysłuchania — Bóg patrzy na serce, nie na liczbę dni.

Czym jest „nowenna do św. Rity Adonai"?

To po prostu wersja nowenny rozpowszechniana przez katolickie wydawnictwo i portal Adonai; samo słowo Adonai jest jednym z biblijnych imion Boga (Pan). Różne wydawnictwa publikują własne układy nowenny do św. Rity, które różnią się brzmieniem rozważań, lecz nie istotą. Żadna wersja nie jest „skuteczniejsza" od innej; trzymajmy się tej, która pomaga nam modlić się szczerze i wytrwale.

Czy nowenna do św. Rity działa, gdy sprawa jest beznadziejna?

Dla człowieka wiary nie ma spraw ostatecznie beznadziejnych, bo nadzieja nasza spoczywa w Bogu, dla którego nie ma nic niemożliwego (por. Łk 1, 37; Mt 19, 26). Nowenna nie jest jednak zaklęciem wymuszającym określony wynik. Jeśli prosimy o rzecz dobrą i zgodną z wolą Bożą, możemy spodziewać się wysłuchania; jeśli Bóg da nam coś innego, da nam to, co lepsze. Wystrzegajmy się traktowania modlitwy jak magii.

Jak się modlić z Iter Fidei

Nowenna do świętej Rity uczy nas tego, co stanowi serce całej chrześcijańskiej modlitwy: cierpliwego trwania przy Bogu wtedy właśnie, gdy po ludzku brakuje już nadziei. Jeśli pragniesz pogłębić tę modlitwę, sięgnij do dawnych, sprawdzonych form pobożności Kościoła. Możesz nauczyć się jak odmawiać różaniec i poznać jego tajemnice, odmówić Pod Twoją obronę, najstarszą znaną modlitwę do Maryi, czy wzbudzić akt skruchy. Pomocą będzie też litania loretańska oraz Chwała Ojcu, którym zamykamy każdy dzień nowenny.

Wśród innych nowenn wstawienniczych warto poznać nowennę do świętego Charbela, maronickiego pustelnika, oraz nowenny maryjne: do Matki Bożej Nieustającej Pomocy i do Matki Bożej Rozwiązującej Węzły. Cześć świętej Rity wyraża też osobna Litania do świętej Rity, którą można odmawiać każdego dnia nowenny.

Jeśli szukasz krótszej formy na co dzień, sięgnij po samą modlitwę do świętej Rity, a w chwilach próby — po modlitwę w trudnej sytuacji. W sprawach po ludzku beznadziejnych pomocne jest też wstawiennictwo świętego Judy Tadeusza.

Zobacz także patron od spraw beznadziejnych.

Aplikacja Iter Fidei zawiera modlitwy, psalmy i nowenny, po łacinie i po polsku, z audio. Pobierz tutaj.

Źródła. Pismo Święte w przekładzie ks. Jakuba Wujka (Łk 1, 37; Mt 11, 28; Mt 19, 26; Flp 4, 13; 1 P 5, 7). Tradycyjne brewiarzowe i hagiograficzne przekazy o życiu św. Rity z Cascii (kanonizowanej w 1900 r.). Modlitwy i układ nowenny zredagowano własnymi słowami w oparciu o dawną praktykę pobożności Kościoła sprzed reform.