Litania do św. Rity od spraw beznadziejnych

Gdy stajemy wobec spraw po ludzku przegranych, wielu z nas sięga po litanię do św. Rity. Imię tej augustianki z włoskiego miasteczka Cascia od wieków wzywano w sytuacjach, w których wszystkie ziemskie środki zawiodły — i dlatego nazwano ją patronką spraw trudnych i beznadziejnych. Litania jest modlitwą długą i cierpliwą, zbudowaną z szeregu wezwań, na które odpowiadamy stale tymi samymi słowami. Taki właśnie kształt modlitwy odpowiada sercu, które nie ma już sił na wiele słów, a pragnie tylko wytrwale prosić.

Poniżej podajemy tekst tej litanii w formie zredagowanej według dawnej, sprawdzonej pobożności Kościoła, wyjaśniamy znaczenie jej wezwań i przypominamy krótko życie świętej. Czynimy to uczciwie, nie dodając niczego, czego sama wiara nie potwierdza.

Czym jest litania do świętej Rity

Litania to modlitwa złożona z wezwań i odpowiedzi. Kapłan lub prowadzący wypowiada kolejne tytuły lub prośby, a wspólnota odpowiada niezmiennie: „módl się za nami" albo „zmiłuj się nad nami". Ten powtarzalny rytm nie jest ubóstwem modlitwy, lecz jej siłą. Powtarzanie uspokaja serce, gromadzi uwagę i pozwala trwać w prośbie dłużej, niż zdołałyby nas ponieść własne słowa.

Litania do rity jest modlitwą wstawienniczą. Nie zwracamy się do świętej tak, jakby to ona sama udzielała łask. Prosimy ją, aby wstawiała się za nami u Boga, podobnie jak prosimy bliską osobę, by modliła się w naszej sprawie. Łaski udziela jedynie Bóg; święci zaś, którzy żyją w Jego chwale, wypraszają je dla nas swoim orędownictwem. To rozróżnienie jest istotne i strzeże naszej modlitwy przed wszelkim przesądem.

Powiedzmy też rzecz uczciwą. Sama św. Rita należy do dawnej tradycji Kościoła i była czczona na długo przed naszymi czasami. Natomiast litanie ku jej czci, krążące w postaci broszurek, są w większości pobożnościowymi kompilacjami stosunkowo nowymi i nie należą do tradycyjnych, oficjalnych litanii liturgicznych Kościoła, jakimi są litania loretańska czy litania do Najświętszego Imienia Jezus. Można je odmawiać prywatnie, lecz warto wiedzieć, czym są: modlitwą prywatną, nie częścią liturgii. Trzymajmy się więc tego, co pewne — wytrwałej, pokornej prośby zanoszonej do Boga przez ręce świętej.

Litania do św. Rity — tekst tradycyjny

Poniższy tekst podajemy w formie redagowanej według dawnej praktyki pobożności. Po każdym wezwaniu odpowiadamy słowami podanymi pogrubieniem.

Kyrie, elejson. Chryste, elejson. Kyrie, elejson.
Chryste, usłysz nas. Chryste, wysłuchaj nas.

Ojcze z nieba, Boże, zmiłuj się nad nami.
Synu, Odkupicielu świata, Boże, zmiłuj się nad nami.
Duchu Święty, Boże, zmiłuj się nad nami.
Święta Trójco, Jedyny Boże, zmiłuj się nad nami.

Święta Maryjo, módl się za nami.
Święta Rito, wierna służebnico Boża, módl się za nami.
Święta Rito, wzorze cierpliwości, módl się za nami.
Święta Rito, posłuszna woli Bożej, módl się za nami.
Święta Rito, cierpliwa w przeciwnościach, módl się za nami.
Święta Rito, łagodna wobec porywczości, módl się za nami.
Święta Rito, modląca się o nawrócenie męża, módl się za nami.
Święta Rito, przebaczająca nieprzyjaciołom, módl się za nami.
Święta Rito, wierna w wdowieństwie, módl się za nami.
Święta Rito, oblubienico Chrystusa cierpiącego, módl się za nami.
Święta Rito, naznaczona cierniem z korony Pana, módl się za nami.
Święta Rito, miłośniczko ukrycia i pokuty, módl się za nami.
Święta Rito, pociecho strapionych, módl się za nami.
Święta Rito, ucieczko w sprawach trudnych, módl się za nami.
Święta Rito, nadziejo w sprawach beznadziejnych, módl się za nami.
Święta Rito, orędowniczko u Boga, módl się za nami.

Baranku Boży, który gładzisz grzechy świata, przepuść nam, Panie.
Baranku Boży, który gładzisz grzechy świata, wysłuchaj nas, Panie.
Baranku Boży, który gładzisz grzechy świata, zmiłuj się nad nami.

Módl się za nami, święta Rito, abyśmy się stali godnymi obietnic Chrystusowych.

Litanię zamykamy modlitwą:

Boże, który raczyłeś obdarzyć świętą Ritę takim udziałem w miłości ku nieprzyjaciołom, że nosiła w sercu i na ciele znamię Twej miłości i męki, spraw przez jej zasługi i wstawiennictwo, abyśmy miłując nieprzyjaciół naszych, rozważali boleści Twej męki i otrzymali owoce Twego miłosierdzia. Który żyjesz i królujesz na wieki wieków. Amen.

Znaczenie wezwań litanii

Wezwania litanii nie są zbiorem przypadkowych pochwał. Każde z nich odsyła do konkretnego rysu życia świętej i do prawdy wiary, którą to życie ucieleśniło.

„Wzorze cierpliwości" i „cierpliwa w przeciwnościach" — to streszczenie całego losu Rity, która przez wiele lat znosiła trudne małżeństwo, nie tracąc łagodności. Pismo wzywa nas wprost: „Pójdźcie do mnie wszyscy, którzy pracujecie i jesteście obciążeni, a Ja was ochłodzę" (Mt 11, 28).

„Przebaczająca nieprzyjaciołom" — to być może najtrudniejszy rys jej świętości. Gdy zginął jej mąż, Rita przebaczyła zabójcom i prosiła Boga, by jej synowie nie szukali zemsty. Spełniła w ten sposób twarde słowo Pana: „Miłujcie nieprzyjaciół waszych (...) a módlcie się za prześladujących was" (Mt 5, 44).

„Nadziejo w sprawach beznadziejnych" — tego wezwania nie wolno rozumieć jako wyznania rozpaczy. Przeciwnie. Dla człowieka wiary nie istnieją sprawy ostatecznie beznadziejne, bo nadzieja nasza nie spoczywa w ludzkich możliwościach, lecz w Bogu. Anioł powiedział Maryi: „Gdyż u Boga nie będzie niemożliwe żadne słowo" (Łk 1, 37), a sam Pan stwierdził: „U ludzi to niemożliwe, ale u Boga wszystko jest możliwe" (Mt 19, 26).

Gdy więc wzywamy św. Rity „od spraw beznadziejnych", zanosimy do Boga te sprawy, które wydają się przegrane w oczach świata, ufając, że Jego moc sięga dalej niż nasze rachuby. „Objaw Panu drogę twoją i miej nadzieję w nim, a on uczyni" (Ps 36, 5) — i ta ufność jest pierwszym owocem każdej szczerej litanii.

Litania do św. Rity w sprawach trudnych i beznadziejnych

Najczęściej sięgamy po tę litanię w sprawach trudnych i beznadziejnych — gdy choroba się przedłuża, gdy w rodzinie panuje rozłam nie do pogodzenia, gdy modlimy się o nawrócenie kogoś bliskiego albo gdy po ludzku nie widać już żadnego wyjścia. Właśnie dlatego św. Ritę nazwano patronką spraw trudnych i orędowniczką wtedy, gdy wszystko zawodzi.

Trzeba jednak dobrze zrozumieć te słowa. „Sprawa beznadziejna" w ustach człowieka wiary nie znaczy, że nadziei już nie ma; znaczy tylko, że wyczerpały się środki ludzkie. Pozostaje wtedy ten, którego nie wyczerpie nic — Bóg. „U ludzi to niemożliwe, ale u Boga wszystko jest możliwe" (Mt 19, 26). Wzywając św. Rity w takiej chwili, nie wymuszamy na niebie rozwiązania po naszej myśli, lecz oddajemy całą sprawę Bogu przez ręce świętej, prosząc o łaskę albo o jej wynik, albo — jeśli taka jest wola Boża — o siłę, by go cierpliwie unieść. To pierwsza nauka tej litanii: gdy wszystko zawodzi, nie zawodzi nadzieja położona w Bogu.

Litania do św. Rity śpiewana

Wielu szuka litanii do św. Rity śpiewanej — w wersji, którą wykonuje schola lub którą można odmawiać śpiewem we wspólnocie. Śpiew jest dawną i piękną formą modlitwy: „kto śpiewa, dwa razy się modli", powtarzano za świętym Augustynem, którego regułą żyła sama Rita. Tekst śpiewany jest ten sam, co podany wyżej; zmienia się jedynie sposób wykonania. Wezwania prowadzący intonuje, a wspólnota odpowiada na jednej, prostej melodii — najczęściej tej samej, na którą śpiewa się litanię loretańską.

Jeśli nie znasz melodii, nie jest to żadna przeszkoda. Litanię można owocnie odmawiać także zwyczajnie, słowem mówionym. Forma śpiewana jest pięknym dopełnieniem modlitwy wspólnotowej, nie zaś warunkiem jej skuteczności.

Litania do św. Rity mówiona

Najprostsza i zawsze dostępna forma to litania mówiona — odmawiana spokojnie, słowo po słowie, samemu lub w rodzinie. Tak właśnie podajemy tekst powyżej: prowadzący wypowiada wezwanie, pozostali odpowiadają „módl się za nami". Gdy modlimy się w pojedynkę, czytamy zarówno wezwanie, jak i odpowiedź. Tej formy nie trzeba niczego uczyć ani umieć śpiewać; wystarczy tekst i serce gotowe trwać w prośbie.

Litania do św. Rity na YouTube i w nagraniach

W internecie krąży wiele nagrań tej litanii — śpiewanych i mówionych, w tym popularne wykonania publikowane w serwisie YouTube czy przez wydawnictwa pobożnościowe (krąży na przykład wersja Adonai). Nagrania bywają pomocne, gdy chcemy modlić się razem z głosem prowadzącego albo nauczyć się melodii. Zachowajmy przy tym jedną rzecz: nagranie jest narzędziem, nie samą modlitwą. Wartość litanii nie tkwi w konkretnym wykonaniu ani w liczbie odsłon, lecz w szczerości serca, które się modli. Dlatego podajemy tu pełny tekst — by można było modlić się nim w każdej chwili, także bez dostępu do nagrania.

Litania do św. Rity przez 9 dni — nowenna

Pytanie o litanię do św. Rity „9 dni" dotyczy w istocie nowenny — modlitwy odmawianej przez dziewięć kolejnych dni. Wielu łączy litanię właśnie z taką dziewięciodniową modlitwą, najczęściej w dniach poprzedzających wspomnienie świętej (w dawnym kalendarzu 22 maja). Liczba dziewięć nie ma w sobie nic magicznego — odsyła do dziewięciu dni, przez które Apostołowie trwali na modlitwie z Maryją, oczekując Ducha Świętego. Powtarzanie litanii przez dziewięć dni jest więc ćwiczeniem wytrwałości, a nie sposobem „wymuszenia" łaski. Pełny porządek takiej modlitwy podajemy w osobnym wpisie o nowennie do św. Rity.

Krótkie życie św. Rity z Cascii

Rita urodziła się w drugiej połowie XIV wieku w Roccaporena, w pobliżu Cascii w Umbrii. Pragnęła życia zakonnego, lecz wedle ówczesnego obyczaju została wydana za mąż za człowieka porywczego i gwałtownego. Przez wiele lat znosiła jego usposobienie z cierpliwością, modląc się o jego nawrócenie, którego z czasem doczekała. Gdy mąż zginął w zwadzie, Rita przebaczyła zabójcom i prosiła Boga, by nie pozwolił jej synom szukać krwawej zemsty.

Po śmierci synów, owdowiała i samotna, została przyjęta do klasztoru augustianek w Cascii, choć droga ku temu nie była łatwa. Tam, w ukryciu reguły świętego Augustyna, przeżyła resztę dni w pokucie, posłuszeństwie i modlitwie. Tradycja przekazuje, że otrzymała udział w cierpieniu Chrystusa pod postacią rany na czole, jakby od jednego z cierni Jego korony. Zmarła sędziwa, otoczona czcią okolicznego ludu.

Kościół wyniósł ją do chwały ołtarzy; jej kanonizacja dokonała się w roku 1900, na długo przed reformami, które tu zawsze odróżniamy od dawnej tradycji. Czcimy więc św. Ritę jako świętą starego kalendarza — wzór cierpliwości w przeciwnościach, wierności w stanie małżeńskim i wdowim oraz przebaczenia nieprzyjaciołom. To właśnie te cnoty, a nie obietnice spektakularnych cudów, czynią ją tak bliską wszystkim, którzy dźwigają ciężary po ludzku nie do udźwignięcia.

Warto przy tym zachować trzeźwość. W naszych czasach popularność zyskali także święci współcześni, jak Ojciec Pio czy św. Szarbel, a wokół nich nowe nabożeństwa i obietnice. Nie odrzucamy ich — przedstawiamy jedynie rzecz uczciwie: są to święci nowsi, kanonizowani już po reformach, a wiele związanych z nimi modlitw to formy stosunkowo świeże. Św. Rita natomiast jest świętą dawnego kalendarza, i to do tej dawnej, sprawdzonej tradycji odsyłamy w pierwszej kolejności.

Często zadawane pytania

Co to jest litania?

Litania to modlitwa złożona z krótkich wezwań i stałych odpowiedzi, takich jak „módl się za nami" czy „zmiłuj się nad nami". Jej powtarzalny rytm pomaga skupić serce i wytrwać w prośbie. Oficjalne litanie liturgiczne Kościoła, jak litania loretańska, mają tekst zatwierdzony; litania do św. Rity należy do modlitw pobożnościowych, prywatnych.

Kiedy odmawiać litanię do św. Rity?

Można ją odmawiać w każdym czasie, gdy ciśnie nas troska. Wielu łączy ją z dziewięcioma dniami poprzedzającymi wspomnienie świętej, które w dawnym kalendarzu przypada 22 maja, odmawiając ją w ramach nowenny do św. Rity. Żadna pora nie jest jednak „za późna" dla szczerej prośby.

Czy litania do św. Rity jest zatwierdzona przez Kościół?

Sama św. Rita jest świętą kanonizowaną w 1900 roku, a jej kult jest w pełni uznany. Sama litania ku jej czci nie jest jednak jedną z tradycyjnych, oficjalnych litanii liturgicznych Kościoła; to modlitwa pobożnościowa, którą odmawia się prywatnie. Dlatego krążą różne jej wersje, a my podajemy tekst zredagowany według dawnej tradycji.

Czy św. Rita naprawdę spełnia każdą prośbę?

Litania nie jest zaklęciem wymuszającym na niebie określony wynik. Jeśli prosimy o rzecz dobrą i zgodną z wolą Bożą, możemy spodziewać się wysłuchania; jeśli Bóg da nam coś innego, da nam to, co lepsze. „Wiemy zaś, że miłującym Boga wszystko dopomaga do dobrego" (Rz 8, 28).

Czy litanię do św. Rity lepiej śpiewać, czy odmawiać?

Obie formy są dobre. Litanię można odmawiać słowem mówionym — najprościej, samemu lub w rodzinie — albo śpiewać we wspólnocie, najczęściej na tę samą prostą melodię co litania loretańska. Forma śpiewana pięknie dopełnia modlitwę wspólnotową, ale nie jest warunkiem jej skuteczności. Liczy się wytrwałość i szczerość serca, nie sposób wykonania.

Co znaczy „litania, gdy wszystko zawodzi"?

To popularne określenie św. Rity jako orędowniczki w chwilach, gdy wyczerpały się wszystkie ludzkie środki. Nie oznacza ono rozpaczy ani magii. Dla wierzącego nie istnieją sprawy ostatecznie beznadziejne, bo „u Boga wszystko jest możliwe" (Mt 19, 26). Wzywając świętej, oddajemy Bogu sprawę po ludzku przegraną, ufając, że Jego moc sięga dalej niż nasze rachuby.

Ile dni odmawia się litanię do św. Rity?

Litanię można odmawiać codziennie, bez ograniczenia czasu. Pytanie o „9 dni" dotyczy nowenny — dziewięciodniowej modlitwy, którą wielu odmawia przed wspomnieniem świętej (22 maja w dawnym kalendarzu). Liczba dziewięć nie ma w sobie nic magicznego; to ćwiczenie wytrwałości, wzorowane na dziewięciu dniach modlitwy Apostołów z Maryją przed Zesłaniem Ducha Świętego.

Jak się modlić z Iter Fidei

Litania do świętej Rity uczy nas cierpliwego trwania przy Bogu wtedy właśnie, gdy po ludzku brakuje już nadziei. Jeśli pragniesz pogłębić tę modlitwę, połącz ją z nowenną do św. Rity oraz z innymi dawnymi formami pobożności. Możesz odmówić litanię loretańską, litanię do wszystkich świętych czy litanię do św. Józefa, patrona dobrej śmierci, a litanię do Rity zamknąć słowami Chwała Ojcu.

Zobacz też: modlitwa do sw rity.

Warto sięgnąć też po modlitwa za chorych.

Warto sięgnąć też po modlitwa w trudnej sytuacji.

Aplikacja Iter Fidei zawiera litanie, modlitwy i nowenny, po łacinie i po polsku, z audio. Pobierz tutaj.

Źródła. Pismo Święte w przekładzie ks. Jakuba Wujka (Łk 1, 37; Mt 5, 44; Mt 11, 28; Mt 19, 26; Ps 36, 5; Rz 8, 28). Tekst litanii i modlitwy zredagowano własnymi słowami w oparciu o tradycyjne, pobożnościowe litanie ku czci św. Rity z Cascii (kanonizowanej w 1900 r.) oraz dawne przekazy hagiograficzne i brewiarzowe o jej życiu. Zaznaczamy uczciwie, że litania do św. Rity jest modlitwą prywatną, nie zaś tradycyjną, oficjalną litanią liturgiczną Kościoła.