Kim była Maria Magdalena?

Maria Magdalena była grzesznicą, która stała się świętą: niewiastą, z której Pan Jezus wyrzucił siedmiu czartów, pokutnicą, która łzami obmyła Jego stopy, wierną uczennicą stojącą pod Krzyżem i pierwszym człowiekiem, któremu ukazał się Zmartwychwstały. Tradycja katolicka czci ją jako wzór skruchy i gorącej miłości — kobietę, której odpuszczono wiele, ponieważ wielce umiłowała (por. Łk 7, 47). Jej wspomnienie obchodzimy 22 lipca.

W dawnej, przedsoborowej nauce Kościoła łacińskiego trzy postacie z Ewangelii — grzesznica z domu Szymona faryzeusza, Maria z Betanii (siostra Marty i Łazarza) oraz Maria Magdalena uwolniona od siedmiu czartów — zostały utożsamione w jedną świętą. Tak czytała ją liturgia rzymska, tak mówili o niej Ojcowie i tak modlił się lud przez stulecia. My zachowujemy to czcigodne, tradycyjne rozumienie i z niego opowiadamy jej życie.

Maria Magdalena w Ewangelii: świadectwo Pisma

Imię „Magdalena" pochodzi od miasta Magdala nad Jeziorem Galilejskim. Święty Łukasz wymienia ją wśród niewiast, które usługiwały Panu: „Maria, którą zowią Magdaleną, z której wyszło było siedmiu czartów" (Łk 8, 2). To uwolnienie z mocy złego ducha jest początkiem jej drogi — nie magią ani tajemnicą, lecz mocą Bożą, która wyzwala duszę z niewoli grzechu.

Najpełniejszy obraz jej skruchy daje scena u faryzeusza Szymona. „A oto niewiasta, która była w mieście grzesznicą, skoro dowiedziała się, że siedzi u stołu w domu faryzeusza, przyniosła słoik alabastrowy olejku; i stanąwszy z tyłu u nóg jego, poczęła łzami polewać nogi jego, a włosami głowy swojej wycierała, i całowała nogi jego, i olejkiem namaszczała" (Łk 7, 37–38). Faryzeusz zgorszył się w sercu, lecz Pan przyjął jej łzy i wypowiedział słowa, które na zawsze przylgnęły do tej świętej: „Odpuszcza się jej wiele grzechów, gdyż wielce umiłowała" (Łk 7, 47), a potem do niej samej: „Wiara twoja cię zbawiła, idź w pokoju" (Łk 7, 50).

To jest klucz do jej postaci: nie wielkość grzechu, lecz wielkość miłości i pokuty. Maria Magdalena jest patronką żałujących za grzechy, ponieważ pokazuje, że żaden upadek nie jest ostatnim słowem dla duszy, która wraca do Pana ze łzami.

Wierna pod Krzyżem

Gdy uczniowie pierzchli, ona została. Święty Jan zapisał, kto trwał przy konającym Zbawicielu: „A stały obok krzyża Jezusowego matka jego i siostra matki jego, Maria Kleofasowa, i Maria Magdalena" (J 19, 25). Ta, której odpuszczono, nie opuściła swego Pana w godzinie hańby i cierpienia. Stała pod Krzyżem obok Najświętszej Maryi Panny — i ta wierność w ciemności stała się przygotowaniem do radości poranka wielkanocnego.

Pierwszy świadek Zmartwychwstania u pustego grobu

To Marii Magdalenie przypadł najwspanialszy zaszczyt: ujrzała pierwsza pusty grób i pierwsza spotkała Zmartwychwstałego. Święty Jan opowiada tę scenę z przejmującą prostotą. Maria stała u grobu, płacząc, sądząc, że ciało jej Pana zabrano. „Rzecze do niej Jezus: Niewiasto, czemu płaczesz? Kogo szukasz? Ona sądząc, że to ogrodnik, rzecze mu: Panie, jeśli go ty wziąłeś, powiedz mi, gdzieś go położył, a ja go wezmę" (J 20, 15).

I wtedy padło jedno słowo, które otworzyło jej oczy: „Rzecze do niej Jezus: Mario! Ona obróciwszy się, rzecze mu: Rabboni (co znaczy: Mistrzu)" (J 20, 16). Pan posłał ją z orędziem do Apostołów: „Ale idź do braci moich, a powiedz im: Wstępuję do Ojca mojego i Ojca waszego" (J 20, 17). Dlatego Tradycja nazywa ją apostołką apostołów — tą, która zaniosła samym Apostołom dobrą nowinę. Święty Marek potwierdza ten przywilej: „A wstawszy rano w pierwszy dzień po szabacie, ukazał się najpierw Marii Magdalenie, z której był wyrzucił siedmiu czartów" (Mk 16, 9).

Czego patronką jest św. Maria Magdalena?

Tradycyjna pobożność widzi w niej orędowniczkę przede wszystkim grzeszników i pokutników. Jest wzywana jako:

• patronka pokutujących i żałujących za grzechy — bo sama uzyskała przebaczenie u stóp Pana;
• patronka nawróconych i tych, którzy walczą o czystość serca;
• patronka życia oddanego Bogu i kontemplacji — przez utożsamienie z Marią z Betanii, która „obrała najlepszą cząstkę", siedząc u stóp Pana;
• patronka fryzjerów, perfumiarzy i wytwórców wonności — przez alabastrowy słoik olejku, którym namaściła Zbawiciela.

Jej imię nosi wiele kościołów i miast; w sztuce ukazywana jest najczęściej z naczyniem na olejek, z rozpuszczonymi włosami i z księgą lub czaszką jako znakiem pokuty i rozważania rzeczy ostatecznych. Obraz św. Marii Magdaleny pokutującej był przez wieki jednym z najczęstszych przedstawień świętych w pobożności katolickiej.

Sprostujmy współczesne mity

Wokół Marii Magdaleny narosło w naszych czasach wiele zmyśleń, które trzeba uczciwie odrzucić. Pismo Święte i Tradycja nie mówią nigdzie, że była ona żoną Pana Jezusa ani że miała z Nim potomstwo — są to fantazje literackie i sensacje pozbawione jakiejkolwiek podstawy w Objawieniu. Nie była też „kapłanką" ani przywódczynią rywalizującą z Apostołami; takie obrazy pochodzą z apokryfów gnostyckich, które Kościół odrzucił jako sprzeczne z wiarą.

Ewangelia ukazuje ją wyraźnie inaczej: jako pokutnicę i wierną uczennicę, która kocha Pana czystą miłością i jest Mu posłuszna. Jej wielkość nie polega na żadnej rzekomej tajemnicy, lecz na skrusze, wierności i pierwszym świadectwie o Zmartwychwstaniu. Czcimy ją tak, jak czcił ją Kościół od najdawniejszych wieków — i tak też powinna być przedstawiana.

Modlitwa do św. Marii Magdaleny

Wzywając jej wstawiennictwa, prosimy o łaskę szczerej pokuty. Oto modlitwa zaczerpnięta z dawnej liturgii jej wspomnienia (kolekta na 22 lipca):

Niech nas wspomaga, prosimy Cię, Panie, wstawiennictwo świętej Marii Magdaleny: za jej przyczyną, która skłoniła Cię, jednorodzony Synu Boży, abyś ją łaskawie wysłuchał, racz i nam, prosząc, dobrotliwie udzielić przebaczenia. Który żyjesz i królujesz na wieki wieków. Amen.

Można też prosić ją własnymi słowami, naśladując jej łzy u stóp Zbawiciela:

Święta Mario Magdaleno, któraś wiele umiłowała i wiele Ci odpuszczono, uproś mi prawdziwy żal za grzechy i wierność Panu aż pod Krzyż. Amen.

Jej święto jest dobrą sposobnością, by przystąpić do spowiedzi i wzbudzić szczery akt skruchy. Rozważając jej drogę, możemy także przejść drogę krzyżową, na której ona sama trwała pod Krzyżem, oraz rozpamiętywać tajemnice chwalebne różańca, poczynając od Zmartwychwstania, którego była pierwszym świadkiem. Pomocą w przygotowaniu serca będzie też dawny rachunek sumienia i rozważanie siedmiu grzechów głównych.

Często zadawane pytania

Kim była Maria Magdalena?

Była niewiastą z Magdali, z której Pan Jezus wyrzucił siedmiu czartów (Łk 8, 2). W tradycyjnej nauce katolickiej utożsamiana z grzesznicą, która łzami obmyła stopy Pana (Łk 7), oraz z Marią z Betanii. Trwała pod Krzyżem (J 19, 25) i jako pierwsza ujrzała Zmartwychwstałego (J 20, 16).

Czy Maria Magdalena była żoną Jezusa?

Nie. Ani Pismo Święte, ani Tradycja Kościoła nigdy tego nie nauczają. To zmyślenie współczesnych powieści i dawnych apokryfów gnostyckich, sprzeczne z wiarą katolicką. Ewangelia ukazuje ją jako pokutnicę i wierną uczennicę.

Dlaczego nazywa się ją „apostołką apostołów"?

Ponieważ Zmartwychwstały Pan posłał ją, by oznajmiła Apostołom, że żyje: „idź do braci moich, a powiedz im" (J 20, 17). Zaniosła więc dobrą nowinę o Zmartwychwstaniu samym Apostołom, zanim oni ją ujrzeli.

Czego patronką jest św. Maria Magdalena?

Jest przede wszystkim patronką pokutników i żałujących za grzechy, a także nawróconych, osób oddanych kontemplacji oraz — przez alabastrowy słoik olejku — fryzjerów i wytwórców wonności.

Kiedy obchodzimy wspomnienie św. Marii Magdaleny?

W tradycyjnym kalendarzu rzymskim jej święto przypada 22 lipca.

---

Źródła. Pismo Święte w przekładzie ks. Jakuba Wujka (Ewangelia św. Łukasza 7–8, św. Jana 19–20, św. Marka 16); Mszał Rzymski — formularz na święto św. Marii Magdaleny (22 lipca); tradycyjne żywoty świętych (Piotr Skarga, Żywoty świętych).

Aplikacja Iter Fidei zawiera modlitwy, Liturgię Godzin i kalendarz, po łacinie i po polsku, z audio. Pobierz tutaj.