Lourdes: wszystkie mozaiki Rupnika zakryte na przyjazd Leona XIV

Wszystkie mozaiki wykonane przez Marka Rupnika i jego pracownię na fasadzie bazyliki Matki Bożej Różańcowej w Lourdes zostaną zakryte na przyjazd Leona XIV, oczekiwanego w sanktuarium wieczorem w sobotę 26 września 2026 roku. Zapowiedział to biskup Tarbes i Lourdes, wskazując, że środek ma charakter trwały: dzieła pozostaną zakryte po pielgrzymce, a nie zostaną odsłonięte po odjeździe papieża. « Wszystkie dzieła na fasadzie zostaną zakryte, a następnie ozdobione w związku z podróżą apostolską Leona XIV » — oświadczył.

Mozaiki te ułożono w 2008 roku, na sto pięćdziesiątą rocznicę objawień. Ich autor, słoweński kapłan i mozaikarz, były jezuita, jest oskarżany przez wiele kobiet, w większości zakonnic, o nadużycia seksualne, duchowe i psychiczne popełniane od lat dziewięćdziesiątych; proces kanoniczny pozostaje otwarty w Rzymie. Wydalony ostatecznie z Towarzystwa Jezusowego w lipcu 2023 roku i objęty zakazem wszelkiej publicznej działalności artystycznej, jest dziś kapłanem diecezji Koper w Słowenii. Zakrycie wpisuje się w działania podjęte już w 2023 roku: latem 2024 mozaiki przestają być uwydatniane grą świateł wieczornej procesji maryjnej; 31 marca 2025 te na drzwiach wejściowych zostają zasłonięte płytami; teraz chodzi o całą fasadę.

Decyzję przedstawiono jako duszpasterską, a nie jako uznanie winy, którą rozstrzygnie jedynie proces kanoniczny; nie pociąga ona za sobą ani zniszczenia, ani natychmiastowego usunięcia dzieł. Po pielgrzymce zostanie podjęta nowa refleksja, a obecna komisja poszerzona o artystów i teologów, aby rozstrzygnąć o losie fasady. « Osoby doświadczone i zranione, potrzebujące pociechy i zadośćuczynienia, muszą zachować pierwsze miejsce w Lourdes » — przypomniał biskup.

Czego uczy tradycja

Pan nie ma słów twardszych niż o zgorszeniu danym maluczkim. « Kto by zaś zgorszył jednego z tych małych, którzy we mnie wierzą, lepiej by mu było, aby zawieszono kamień młyński u szyi jego i zatopiono go w głębokościach morskich », i dalej: « Biada światu dla zgorszenia, albowiem muszą przyjść zgorszenia; wszelako biada temu człowiekowi, przez którego zgorszenie przychodzi ». Katechizm Soboru Trydenckiego, wykładając piąte przykazanie, zalicza zgorszenie do sposobów zabijania — nie ciała, lecz duszy bliźniego — i uczy, że okazję do upadku należy usunąć spośród wiernych. Dom Boży, do którego słaby i zraniony przychodzi szukać pociechy, nie może stawiać przed nimi znaku, który ich gorszy.

Środek

Zakryć te dzieła znaczy usunąć okazję do zgorszenia, i w tym punkcie tradycja nie odmawia słuszności. Gest nie orzeka nic o człowieku: oskarżenie pozostaje oskarżeniem, proces kanoniczny nie rozstrzygnął, a my nie uprzedzamy jego wyroku. Nie potępia też sztuki jako takiej. Usuwa z miejsca pociechy to, co w oczach ofiar przemocy je zaciemnia. Zapowiedziana trwałość jest decyzją biskupa w powierzonym mu urzędzie nad tym sanktuarium; ostateczny los fasady pozostaje otwarty, powierzony komisji, która jeszcze nie orzekła. Podajemy to jako takie, nie ogłaszając rzeczy za zamkniętą.

Dla wiernych

Lourdes jest miejscem, gdzie Matka Boża wzywa strapionych, by przyszli czerpać łaskę i zadośćuczynienie. To, by nic ich od tego nie odwodziło, należy do sprawiedliwości i miłości, a nie do mody. Wierny zachowa dwie rzeczy razem, nie myląc ich: świętość należną domowi Bożemu, która każe usuwać zeń wszelkie zgorszenie, oraz powściągliwość, która pozostawia Kościołowi, przez jego proces, osąd winy człowieka. Nie cieszymy się z grobu; cieszymy się, że przeszkodę usunięto sprzed zranionych.

Źródła. Katechizm Soboru Trydenckiego (1566), o piątym przykazaniu, o zgorszeniu; Ewangelia wg św. Mateusza XVIII, 6-7 (Biblia Wujka).