Ewangelia według św. Łukasza, rozdział 19

1 Et ingressus perambulabat Jericho.

1 A wszedłszy, przechodził przez Jerycho.

2 Et ecce vir nomine Zachæus : et hic princeps erat publicanorum, et ipse dives :

2 I oto mąż imieniem Zacheusz; a był on przełożony nad celnikami, i był bogaty.

3 et quærebat videre Jesum, quis esset : et non poterat præ turba, quia statura pusillus erat.

3 I starał się zobaczyć Jezusa, który to jest, a nie mógł z powodu rzeszy, bo był małego wzrostu.

4 Et præcurrens ascendit in arborem sycomorum ut videret eum : quia inde erat transiturus.

4 I pobiegłszy naprzód, wszedł na drzewo płonnej figi, aby go ujrzeć; bo tamtędy miał iść.

5 Et cum venisset ad locum, suspiciens Jesus vidit illum, et dixit ad eum : Zachæe, festinans descende : quia hodie in domo tua oportet me manere.

5 A gdy Jezus przyszedł na miejsce, spojrzawszy w górę, ujrzał go, i rzekł do niego: Zacheuszu, zejdź prędko; albowiem dziś potrzeba mi zamieszkać w domu twoim.

6 Et festinans descendit, et excepit illum gaudens.

6 I zeszedł prędko, i przyjął go z radością.

7 Et cum viderent omnes, murmurabant, dicentes quod ad hominem peccatorem divertisset.

7 A widząc to, szemrali wszyscy, mówiąc, że wszedł w gościnę do człowieka grzesznego.

8 Stans autem Zachæus, dixit ad Dominum : Ecce dimidium bonorum meorum, Domine, do pauperibus : et si quid aliquem defraudavi, reddo quadruplum.

8 Zacheusz zaś stanąwszy, rzekł do Pana: Oto, Panie, połowę dóbr moich daję ubogim; a jeśli kogo w czym oszukałem, zwracam mu w czwórnasób.

9 Ait Jesus ad eum : Quia hodie salus domui huic facta est : eo quod et ipse filius sit Abrahæ.

9 Rzekł Jezus do niego: Iż dzisiaj zbawienie stało się temu domowi, dlatego że i on jest synem Abrahamowym.

10 Venit enim Filius hominis quærere, et salvum facere quod perierat.

10 Przyszedł bowiem Syn Człowieczy szukać i zbawić to, co było zginęło.

11 Hæc illis audientibus adjiciens, dixit parabolam, eo quod esset prope Jerusalem : et quia existimarent quod confestim regnum Dei manifestaretur.

11 Gdy oni tego słuchali, powiedział jeszcze jedną przypowieść, dlatego że był blisko Jeruzalem, i dlatego że mniemali, jakoby wnet miało się objawić królestwo Boże.

12 Dixit ergo : Homo quidam nobilis abiit in regionem longinquam accipere sibi regnum, et reverti.

12 Rzekł więc: Pewien człowiek szlachetnego rodu wybrał się w daleką krainę, aby otrzymać dla siebie królestwo i powrócić.

13 Vocatis autem decem servis suis, dedit eis decem mnas, et ait ad illos : Negotiamini dum venio.

13 I zwoławszy dziesięciu sług swoich, dał im dziesięć grzywien, i rzekł do nich: Handlujcie, aż powrócę.

14 Cives autem ejus oderant eum : et miserunt legationem post illum, dicentes : Nolumus hunc regnare super nos.

14 A obywatele jego mieli go w nienawiści, i wyprawili za nim poselstwo, mówiąc: Nie chcemy, aby ten królował nad nami.

15 Et factum est ut rediret accepto regno : et jussit vocari servos, quibus dedit pecuniam, ut sciret quantum quisque negotiatus esset.

15 I stało się, że powrócił, otrzymawszy królestwo, i kazał wezwać sługi, którym dał był pieniądze, aby dowiedzieć się, co każdy z nich zarobił.

16 Venit autem primus dicens : Domine, mna tua decem mnas acquisivit.

16 I przyszedł pierwszy, mówiąc: Panie, grzywna twoja dziesięć grzywien przysporzyła.

17 Et ait illi : Euge bone serve, quia in modico fuisti fidelis, eris potestatem habens super decem civitates.

17 I rzekł mu: Dobrze, sługo dobry, ponieważ w małym byłeś wierny, będziesz miał władzę nad dziesięciu miastami.

18 Et alter venit, dicens : Domine, mna tua fecit quinque mnas.

18 Przyszedł i drugi, mówiąc: Panie, grzywna twoja pięć grzywien uczyniła.

19 Et huic ait : Et tu esto super quinque civitates.

19 Rzekł i temu: I ty bądź nad pięciu miastami.

20 Et alter venit, dicens : Domine, ecce mna tua, quam habui repositam in sudario :

20 A trzeci przyszedł, mówiąc: Panie, oto grzywna twoja, którą miałem zachowaną w chustce,

21 timui enim te, quia homo austerus es : tollis quod non posuisti, et metis quod non seminasti.

21 bom się bał ciebie, że jesteś człowiek srogi: bierzesz, czegoś nie położył, a żniesz, czegoś nie posiał.

22 Dicit ei : De ore tuo te judico, serve nequam. Sciebas quod ego homo austerus sum, tollens quod non posui, et metens quod non seminavi :

22 Rzekł mu: Z ust twoich sądzę cię, zły sługo! Wiedziałeś, że ja jestem człowiek srogi, który bierze, czego nie położył, i żnie, czego nie posiał.

23 et quare non dedisti pecuniam meam ad mensam, ut ego veniens cum usuris utique exegissem illam ?

23 A dlaczego nie dałeś pieniędzy moich do banku, abym ja wróciwszy przecież z zyskiem je odebrał?

24 Et astantibus dixit : Auferte ab illo mnam, et date illi qui decem mnas habet.

24 I rzekł tam stojącym: Weźcie od niego grzywnę, a dajcie temu, który ma dziesięć grzywien.

25 Et dixerunt ei : Domine, habet decem mnas.

25 I rzekli mu: Panie, ma dziesięć grzywien!

26 Dico autem vobis, quia omni habenti dabitur, et abundabit : ab eo autem qui non habet, et quod habet auferetur ab eo.

26 A powiadam wam, że każdemu, który ma, będzie dane, i obfitować będzie, a temu, który nie ma, i to co ma, odjęte mu będzie.

27 Verumtamen inimicos meos illos, qui noluerunt me regnare super se, adducite huc : et interficite ante me.

27 Nieprzyjaciół zaś moich, tych, którzy nie chcieli, abym królował nad nimi, przywiedźcie tu, i zabijcie przede mną.

28 Et his dictis, præcedebat ascendens Jerosolymam.

28 A to rzekłszy, poszedł naprzód, idąc do Jeruzalem.

29 Et factum est, cum appropinquasset ad Bethphage et Bethaniam, ad montem qui vocatur Oliveti, misit duos discipulos suos,

29 I stało się, gdy się przybliżył do Betfage i Betanii, u góry, którą zwą Oliwną, posłał dwóch uczniów swoich,

30 dicens : Ite in castellum quod contra est : in quod introëuntes, invenietis pullum asinæ alligatum, cui nemo umquam hominum sedit : solvite illum, et adducite.

30 mówiąc: Idźcie do miasteczka, które jest przed wami; a wchodząc do niego, znajdziecie oślę uwiązane, na którym jeszcze nikt z ludzi nie siedział; odwiążcie je i przyprowadźcie.

31 Et si quis vos interrogaverit : Quare solvitis ? sic dicetis ei : Quia Dominus operam ejus desiderat.

31 A jeśliby was kto spytał: Czemu odwiązujecie, tak mu powiecie: Że Pan potrzebuje posługi jego.

32 Abierunt autem qui missi erant : et invenerunt, sicut dixit illis, stantem pullum.

32 I odeszli ci, którzy byli posłani, i znaleźli oślę stojące, jak im powiedział.

33 Solventibus autem illis pullum, dixerunt domini ejus ad illos : Quid solvitis pullum ?

33 Gdy zaś oni odwiązywali oślę, rzekli do nich właściciele jego: Czemu odwiązujecie oślę?

34 At illi dixerunt : Quia Dominus eum necessarium habet.

34 A oni odpowiedzieli: Że go Panu potrzeba.

35 Et duxerunt illum ad Jesum. Et jactantes vestimenta sua supra pullum, imposuerunt Jesum.

35 I przyprowadzili je do Jezusa, i zarzuciwszy szaty swoje na oślę, posadzili Jezusa.

36 Eunte autem illo, substernebant vestimenta sua in via :

36 A gdy jechał, słali szaty swoje na drodze.

37 et cum appropinquaret jam ad descensum montis Oliveti, cœperunt omnes turbæ discipulorum gaudentes laudare Deum voce magna super omnibus, quas viderant, virtutibus,

37 A gdy się już tam przybliżał, gdzie schodzi się w dół z góry Oliwnej, poczęły wszystkie rzesze uczniów, radując się, chwalić Boga głosem wielkim za wszystkie cuda, które widzieli,

38 dicentes : Benedictus, qui venit rex in nomine Domini : pax in cælo, et gloria in excelsis.

38 mówiąc: „Błogosławiony, który przychodzi król w imię Pańskie; pokój na niebie, a chwała na wysokości.”

39 Et quidam pharisæorum de turbis dixerunt ad illum : Magister, increpa discipulos tuos.

39 Niektórzy zaś faryzeusze spośród rzeszy, rzekli do niego: Nauczycielu, skarć uczniów swoich!

40 Quibus ipse ait : Dico vobis, quia si hi tacuerint, lapides clamabunt.

40 A on im rzekł: Powiadam wam, że jeśliby ci milczeli, kamienie wołać będą.

41 Et ut appropinquavit, videns civitatem flevit super illam, dicens :

41 Skoro się przybliżył, ujrzawszy miasto, zapłakał nad nim, mówiąc:

42 Quia si cognovisses et tu, et quidem in hac die tua, quæ ad pacem tibi : nunc autem abscondita sunt ab oculis tuis.

42 O gdybyś i ty poznało, i to w ten dzień twój, co jest ku pokojowi twemu, a teraz zakryte jest przed oczyma twymi!

43 Quia venient dies in te : et circumdabunt te inimici tui vallo, et circumdabunt te : et coangustabunt te undique :

43 Albowiem przyjdą na cię dni, i otoczą cię nieprzyjaciele twoi wałem, i oblegną cię, i ścisną cię zewsząd;

44 et ad terram prosternent te, et filios tuos, qui in te sunt, et non relinquent in te lapidem super lapidem : eo quod non cognoveris tempus visitationis tuæ.

44 i na ziemię cię powalą i synów twoich, którzy w tobie są, i nie zostawią w tobie kamienia na kamieniu; dlatego żeś nie poznało czasu nawiedzenia twego.

45 Et ingressus in templum, cœpit ejicere vendentes in illo, et ementes,

45 I wszedłszy do świątyni, począł wypędzać sprzedających w niej i kupujących,

46 dicens illis : Scriptum est : Quia domus mea domus orationis est : vos autem fecistis illam speluncam latronum.

46 mówiąc im: Napisano: że dom mój jest domem modlitwy, a wyście go uczynili jaskinią zbójców.

47 Et erat docens quotidie in templo. Principes autem sacerdotum, et scribæ, et principes plebis quærebant illum perdere :

47 I uczył każdego dnia w świątyni. A przedniejsi kapłani i doktorowie i starsi ludu starali się go zgubić;

48 et non inveniebant quid facerent illi. Omnis enim populus suspensus erat, audiens illum.

48 ale nie znajdowali, co by mu uczynić; bo wszystek lud bardzo pilnie go słuchał.