Księga Rodzaju, rozdział 44

1 Præcepit autem Joseph dispensatori domus suæ, dicens : Imple saccos eorum frumento, quantum possunt capere : et pone pecuniam singulorum in summitate sacci.

1 A Józef rozkazał szafarzowi domu swego mówiąc: „Napełnij wory ich zbożem, ile wziąć mogą, i włóż pieniądze każdego na wierzch jego woru.

2 Scyphum autem meum argenteum, et pretium quod dedit tritici, pone in ore sacci junioris. Factumque est ita.

2 A kubek mój srebrny i pieniądze, które dał za pszenicę, włóż na wierzch woru najmłodszego.” I stało się tak.

3 Et orto mane, dimissi sunt cum asinis suis.

3 A gdy było rano, puszczono ich z ich osłami.

4 Jamque urbem exierant, et processerant paululum : tunc Joseph accersito dispensatore domus, Surge, inquit, et persequere viros : et apprehensis dicito : Quare reddidistis malum pro bono ?

4 I już byli z miasta wyjechali i nieco się oddalili, kiedy Józef, zawoławszy szafarza domu, rzekł: „Wstań i goń mężów, a pojmawszy ich mów: Czemuście oddali złem za dobre?

5 scyphus, quem furati estis, ipse est in quo bibit dominus meus, et in quo augurari solet : pessimam rem fecistis.

5 Kubek, któryście ukradli, jest ten, z którego pan mój pija i z którego zwykł wróżyć. Bardzoście złą rzecz uczynili.”

6 Fecit ille ut jusserat : et apprehensis per ordinem locutus est.

6 Uczynił on, jako był kazał. I pojmawszy ich, mówił do nich od słowa do słowa.

7 Qui responderunt : Quare sic loquitur dominus noster, ut servi tui tantum flagitii commiserint ?

7 Oni odpowiedzieli: „Czemu tak mówi pan nasz, żeby słudzy twoi mieli się takiej złości dopuścić?

8 pecuniam, quam invenimus in summitate saccorum, reportavimus ad te de terra Chanaan : et quomodo consequens est ut furati simus de domo domini tui aurum vel argentum ?

8 Pieniądze, któreśmy znaleźli na wierzchu worów, odnieśliśmy do ciebie z ziemi chananejskiej; a jakże za tym iść może, abyśmy ukraść mieli z domu pana twego złoto albo srebro?

9 apud quemcumque fuerit inventum servorum tuorum quod quæris, moriatur, et nos erimus servi domini nostri.

9 U któregokolwiek ze sług twoich znajdzie się to, czego szukasz, niech umrze, a my będziemy niewolnikami pana naszego.”

10 Qui dixit eis : Fiat juxta vestram sententiam : apud quemcumque fuerit inventum, ipse sit servus meus, vos autem eritis innoxii.

10 Rzekł im: „Niechaj będzie według wyroku waszego: u któregokolwiek się znajdzie, ten niech będzie niewolnikiem moim, a wy będziecie niewinnymi.”

11 Itaque festinato deponentes in terram saccos, aperuerunt singuli.

11 Złożywszy tedy prędko wory na ziemię, otworzył każdy swój.

12 Quos scrutatus, incipiens a majore usque ad minimum, invenit scyphum in sacco Benjamin.

12 A gdy je przeszukał począwszy od najstarszego aż do najmłodszego, znalazł kubek w worze Beniaminowym.

13 At illi, scissis vestibus, oneratisque rursum asinis, reversi sunt in oppidum.

13 A oni rozdarli szaty swe i włożywszy znowu ciężary na osły wrócili się do miasta.

14 Primusque Judas cum fratribus ingressus est ad Joseph (necdum enim de loco abierat) omnesque ante eum pariter in terram corruerunt.

14 I pierwszy Juda z braćmi wszedł do Józefa (bo jeszcze był nie odszedł z miejsca), i wszyscy przed nim upadli razem na ziemię.

15 Quibus ille ait : Cur sic agere voluistis ? an ignoratis quod non sit similis mei in augurandi scientia ?

15 A on im rzekł: „Czemuście tak chcieli uczynić? Czyż nie wiecie, że mi nie masz podobnego w nauce wieszczbiarskiej?”

16 Cui Judas : Quid respondebimus, inquit, domino meo ? vel quid loquemur, aut juste poterimus obtendere ? Deus invenit iniquitatem servorum tuorum : en omnes servi sumus domini mei, et nos, et apud quem inventus est scyphus.

16 Juda na to: „Cóż, rzecze, odpowiemy panu memu? albo co rzeczemy? albo czym się słusznie zastawimy? Bóg znalazł nieprawość sług twoich: otośmy wszyscy niewolnikami pana mego, i my, i ten, u którego znaleziono kubek.”

17 Respondit Joseph : Absit a me ut sic agam : qui furatus est scyphum, ipse sit servus meus : vos autem abite liberi ad patrem vestrum.

17 Odpowiedział Józef: „Boże mię uchowaj, abym tak miał czynić! Ten, który ukradł kubek, niech będzie niewolnikiem moim, a wy odjedźcie wolni do ojca waszego.”

18 Accedens autem propius Judas, confidenter ait : Oro, domine mi, loquatur servus tuus verbum in auribus tuis, et ne irascaris famulo tuo : tu es enim post Pharaonem

18 Juda przystąpiwszy bliżej rzekł śmiało: „Proszę, panie mój, niechaj przemówi niewolnik twój słowo w uszy twoje, a nie gniewaj się na sługę twego; tyś bowiem jest po Faraonie panem moim.

19 dominus meus. Interrogasti prius servos tuos : Habetis patrem aut fratrem ?

19 Pytałeś pierwej sług twoich: „Macie ojca albo brata?”

20 et nos respondimus tibi domino meo : Est nobis pater senex, et puer parvulus, qui in senectute illius natus est : cujus uterinus frater mortuus est : et ipsum solum habet mater sua, pater vero tenere diligit eum.

20 A myśmy odpowiedzieli tobie, panu memu: „Mamy ojca starego i chłopię małe, które się urodziło w starości jego; brat jego rodzony umarł i jego jednego ma matka jego, a ojciec go serdecznie miłuje.”

21 Dixistique servis tuis : Adducite eum ad me, et ponam oculos meos super illum.

21 I rzekłeś sługom twoim: „Przywiedźcie go do mnie, a wejrzą nań oczy moje.”

22 Suggessimus domino meo : Non potest puer relinquere patrem suum : si enim illum dimiserit, morietur.

22 Nadmieniliśmy panu memu: „Nie może chłopię opuścić ojca swego, bo jeśli go opuści, umrze.”

23 Et dixisti servis tuis : Nisi venerit frater vester minimus vobiscum, non videbitis amplius faciem meam.

23 I rzekłeś sługom twoim: „Jeśli nie przyjdzie brat wasz najmłodszy z wami, nie ujrzycie więcej oblicza mojego.”

24 Cum ergo ascendissemus ad famulum tuum patrem nostrum, narravimus ei omnia quæ locutus est dominus meus.

24 A tak, gdyśmy przyjechali do sługi twego, ojca naszego, powiedzieliśmy mu wszystko, co do nas pan mój mówił.

25 Et dixit pater noster : Revertimini, et emite nobis parum tritici.

25 I rzekł ojciec nasz: „Wróćcie się, a kupcie nam trochę pszenicy!”

26 Cui diximus : Ire non possumus : si frater noster minimus descenderit nobiscum, proficiscemur simul : alioquin illo absente, non audemus videre faciem viri.

26 Rzekliśmy mu: „Iść nie możemy! Jeśli brat nasz najmłodszy pojedzie z nami, pojedziemy razem; inaczej, bez niego nie śmiemy widzieć oblicza męża.”

27 Ad quæ ille respondit : Vos scitis quod duos genuerit mihi uxor mea.

27 Na to on odpowiedział: „Wy wiecie, iż mi dwu porodziła żona moja.

28 Egressus est unus, et dixistis : Bestia devoravit eum : et hucusque non comparet.

28 Wyszedł jeden z domu i powiedzieliście: Zwierz go pożarł; i dotychczas go nie widać.

29 Si tuleritis et istum, et aliquid ei in via contigerit, deducetis canos meos cum mœrore ad inferos.

29 Jeśli weźmiecie i tego, a stanie mu się co na drodze, doprowadzicie sędziwość moją z żałością do otchłani.

30 Igitur si intravero ad servum tuum patrem nostrum, et puer defuerit (cum anima illius ex hujus anima pendeat),

30 Przeto jeśli wnijdę do sługi twego, ojca naszego, a dziecięcia nie będzie, a od duszy tego zawisła dusza jego,

31 videritque eum non esse nobiscum, morietur, et deducent famuli tui canos ejus cum dolore ad inferos.

31 i ujrzy, że go nie masz z nami, umrze; i doprowadzą słudzy twoi sędziwość jego z żałością do otchłani.”

32 Ego proprie servus tuus sim qui in meam hunc recepi fidem, et spopondi dicens : Nisi reduxero eum, peccati reus ero in patrem meum omni tempore.

32 Ja właśnie niech będę niewolnikiem twoim, którym go wziął na wiarę moją i przysiągłem mówiąc: Jeśli ci go znowu nie przywiodę, będę winien grzechu przeciw ojcu memu po wszystek czas.

33 Manebo itaque servus tuus pro puero in ministerio domini mei, et puer ascendat cum fratribus suis.

33 Zostanę tedy sługą twoim za to dziecię na posłudze pana mego, a dziecię niech jedzie z braćmi swymi.

34 Non enim possum redire ad patrem meum, absente puero : ne calamitatis, quæ oppressura est patrem meum, testis assistam.

34 Nie mogę się bowiem wrócić do ojca mego bez dziecięcia, abym nie był świadkiem żałości, która uciśnie ojca mego.”