Litania do św. Jana Pawła II

Karol Wojtyła — święty Jan Paweł II — należy do naszych czasów. Urodził się w 1920 roku, zmarł w 2005, a Kościół ogłosił go świętym w 2014 roku. Z tego względu od razu zaznaczamy uczciwie: litania do św. Jana Pawła II jest nabożeństwem współczesnym. Nie sięga dawnej tradycji, jak wiele modlitw, które tu zwykle przekazujemy; powstała dopiero po jego beatyfikacji i kanonizacji. Przedstawiamy ją rzetelnie — wraz z życiem papieża-Polaka — pamiętając, że to świętość bardzo nam bliska w czasie.

Poniżej podajemy tekst tej litanii w formie używanej w polskich sanktuariach i kościołach, wyjaśniamy znaczenie jej wezwań oraz przypominamy drogę życiową człowieka, który z Wadowic doszedł na Stolicę Piotrową.

Czym jest litania do Jana Pawła II i skąd pochodzi

Litania, jak każda litania świętych, to długi szereg wezwań, na które wierni odpowiadają słowami "módl się za nami". Po wstępnym błaganiu do Trójcy Przenajświętszej następują tytuły opisujące świętego — tu Jana Pawła II — a całość zamyka modlitwa końcowa.

W odróżnieniu jednak od Litanii Loretańskiej czy litanii do świętego Józefa, które Kościół zatwierdził dla całego świata dawno temu, litania do Jana Pawła II nie ma jednego, powszechnie obowiązującego tekstu. Powstało kilka jej wersji, układanych w Polsce po roku 2005, a zwłaszcza po beatyfikacji w 2011 i kanonizacji w 2014. Bywają one zatwierdzane do prywatnego lub miejscowego użytku przez biskupów. Dlatego mówiąc o tej litanii, mówimy o pobożności nowej i żywej, a nie o starożytnej formule. Tę szczerość jesteśmy winni naszym Czytelnikom.

Tekst litanii do świętego Jana Pawła II

Poniżej jedna z rozpowszechnionych w Polsce wersji. Wezwania, na które odpowiadamy "módl się za nami", przytaczamy w skrócie reprezentatywnym, nie wyczerpującym.

Kyrie, elejson. Chryste, elejson. Kyrie, elejson.
Chryste, usłysz nas. Chryste, wysłuchaj nas.

Ojcze z nieba, Boże, zmiłuj się nad nami.
Synu, Odkupicielu świata, Boże, zmiłuj się nad nami.
Duchu Święty, Boże, zmiłuj się nad nami.
Święta Trójco, Jedyny Boże, zmiłuj się nad nami.

Święta Maryjo, módl się za nami.
Święty Janie Pawle, módl się za nami.
Zatopiony w Bogu, módl się za nami.
Miłujący Eucharystię,
Rozmodlony czcicielu Maryi,
Posłuszny natchnieniom Ducha Świętego,
Wierny sługo Chrystusa,
Następco świętego Piotra,
Pasterzu całego Kościoła,
Niestrudzony pielgrzymie,
Głosicielu prawdy o człowieku,
Obrońco życia od poczęcia do naturalnej śmierci,
Nauczycielu wiary,
Orędowniku jedności chrześcijan,
Przyjacielu ludzi młodych,
Wzorze cierpienia ofiarowanego Bogu,
Apostole miłosierdzia Bożego,
Czcicielu świętych,
Synu polskiej ziemi,
Mężu modlitwy i pokoju, módl się za nami.

Baranku Boży, który gładzisz grzechy świata, przepuść nam, Panie.
Baranku Boży, który gładzisz grzechy świata, wysłuchaj nas, Panie.
Baranku Boży, który gładzisz grzechy świata, zmiłuj się nad nami.

W. Módl się za nami, święty Janie Pawle.
O. Abyśmy się stali godnymi obietnic Chrystusowych.

Módlmy się. Miłosierny Boże, przyjmij nasze dziękczynienie za dar apostolskiego życia i posłannictwa świętego Jana Pawła II. Spraw, abyśmy za jego wstawiennictwem i przykładem wzrastali w miłości do Ciebie i odważnie głosili Chrystusa. Przez Chrystusa, Pana naszego. Amen.

Znaczenie wezwań

Tytuły litanii nie są pochlebstwem. Każdy z nich wskazuje na coś, co rzeczywiście znaczyło życie tego papieża, i — co ważniejsze — odsyła do Ewangelii.

Następco świętego Piotra, Pasterzu całego Kościoła. Tu litania dotyka samego serca urzędu papieskiego. Zmartwychwstały Pan powiedział do Piotra: "Paś baranki moje" (J 21, 15), a wcześniej nazwał siebie samego: "Jam jest pasterz dobry" (J 10, 11). Każdy następca Piotra ma być sługą tego jednego Dobrego Pasterza, Chrystusa.

Niestrudzony pielgrzymie. Jan Paweł II odbył dziesiątki podróży po wszystkich kontynentach. Wezwanie to przypomina nakaz, który Pan zostawił Apostołom: "Idąc tedy, nauczajcie wszystkie narody" (Mt 28, 19).

Obrońco życia od poczęcia do naturalnej śmierci. To jedno z najczęściej powtarzanych haseł jego nauczania. Stoi za nim cała tradycja Kościoła broniąca każdego życia ludzkiego jako daru Bożego.

Wzorze cierpienia ofiarowanego Bogu. Ostatnie lata papieża, naznaczone chorobą, stały się dla wielu lekcją — w duchu słów Chrystusa: "Większej nad tę miłość nikt nie ma, żeby kto życie swe oddał za przyjaciół swoich" (J 15, 13).

Apostole miłosierdzia Bożego. Wojtyła pochodził z tej samej krakowskiej ziemi co święta siostra Faustyna, i to on rozszerzył na cały Kościół nabożeństwo do Bożego Miłosierdzia. Więcej o nim piszemy przy koronce do Bożego Miłosierdzia.

Litania do Ojca Świętego Jana Pawła II — dlaczego tak ją nazywamy

Wielu wiernych szuka tej modlitwy pod nazwą litania do Ojca Świętego Jana Pawła II. To ten sam tekst — zwrot "Ojciec Święty" jest po prostu tradycyjnym, czcigodnym tytułem, jakim Polacy zawsze nazywali papieża. Po polsku mówiliśmy o nim najczęściej właśnie "nasz Ojciec Święty", i ta serdeczna nazwa przylgnęła także do litanii.

Warto jednak pamiętać o pewnym odcieniu. Tytuł "Ojciec Święty" przysługuje papieżowi jako urzędującemu pasterzowi Kościoła. Jan Paweł II nie jest już papieżem panującym — jest świętym w niebie. Dlatego w samym tekście litanii wzywamy go słowami "Święty Janie Pawle, módl się za nami", a nie "Ojcze Święty, módl się za nami". Nazwa potoczna może brzmieć "litania do Ojca Świętego", lecz w modlitwie zwracamy się do niego jako do świętego, prosząc o wstawiennictwo — tak jak do każdego świętego w niebie.

Krótka litania do Jana Pawła II — wersja skrócona

Pełna litania bywa długa, dlatego w użytku prywatnym spotyka się jej krótszą formę: zachowuje się wstęp (Kyrie, wezwania do Trójcy Świętej i Najświętszej Maryi Panny), wybiera kilka najważniejszych tytułów świętego, po czym przechodzi od razu do Baranka Bożego i modlitwy końcowej. Przykładowy zestaw skróconych wezwań:

Święty Janie Pawle, módl się za nami.
Następco świętego Piotra, módl się za nami.
Niestrudzony pielgrzymie, módl się za nami.
Obrońco życia, módl się za nami.
Apostole miłosierdzia Bożego, módl się za nami.
Synu polskiej ziemi, módl się za nami.

Skrócenie litanii nie jest jej "okrojeniem" — od dawna w pobożności prywatnej wolno dobrać te wezwania, które najbardziej poruszają nasze serce. Ważne, by zachować ramę: błaganie do Boga na początku i prośbę o łaskę na końcu, bo to do Boga ostatecznie kierujemy modlitwę.

Życie Karola Wojtyły — krótko i rzetelnie

Karol Józef Wojtyła urodził się 18 maja 1920 roku w Wadowicach. Wcześnie stracił matkę, brata i ojca. W czasie okupacji niemieckiej pracował fizycznie w kamieniołomach i fabryce, a do kapłaństwa przygotowywał się potajemnie, w konspiracyjnym seminarium krakowskim. Święcenia kapłańskie przyjął w 1946 roku.

Jako kapłan i wykładowca zajmował się filozofią i duszpasterstwem młodzieży. W 1958 roku został biskupem, a w 1964 arcybiskupem krakowskim; w 1967 mianowano go kardynałem. Brał czynny udział w Soborze Watykańskim II (1962–1965).

16 października 1978 roku kardynał Wojtyła został wybrany papieżem i przyjął imię Jan Paweł II — pierwszy w dziejach papież z Polski. Jego pontyfikat trwał blisko 27 lat, do śmierci 2 kwietnia 2005 roku. Przeżył zamach na swoje życie w 1981 roku. Papież Benedykt XVI ogłosił go błogosławionym w 2011 roku, a papież Franciszek — świętym, dnia 27 kwietnia 2014 roku. Jego wspomnienie liturgiczne przypada 22 października.

To życiorys świętego naszych czasów — i dlatego trzeba o nim mówić bez przesady i bez legend, trzymając się faktów, tak jak ich uczy sam Kościół, gdy ogłasza kogoś świętym.

Jak odmawiać tę litanię

Litanię możemy odmawiać prywatnie lub we wspólnocie, szczególnie 22 października, we wspomnienie świętego Jana Pawła II, a także 16 października, w rocznicę jego wyboru. Gdy modlimy się sami, czytamy wezwanie i odpowiedź; we wspólnocie prowadzący wypowiada tytuł, a wszyscy odpowiadają "módl się za nami". Pamiętajmy przy tym, że wzywając świętego, prosimy o jego wstawiennictwo u Boga — modlimy się przez niego, a nie do niego jak do Boga. Tę zasadę wyjaśniamy szerzej przy litanii do Wszystkich Świętych.

Często zadawane pytania

Kiedy powstała litania do Jana Pawła II?

Litania ta jest nabożeństwem współczesnym. Jej wersje układano w Polsce po śmierci papieża w 2005 roku, a zwłaszcza po beatyfikacji (2011) i kanonizacji (2014). Nie istnieje jeden powszechnie obowiązujący tekst — bywają one zatwierdzane do prywatnego lub miejscowego użytku.

Kiedy Jan Paweł II został ogłoszony świętym?

Papież Franciszek kanonizował Jana Pawła II 27 kwietnia 2014 roku, razem ze świętym Janem XXIII. Wcześniej, w 2011 roku, papież Benedykt XVI ogłosił go błogosławionym.

Kiedy obchodzimy wspomnienie świętego Jana Pawła II?

Jego liturgiczne wspomnienie przypada 22 października — to data, w której w 1978 roku rozpoczął posługę jako papież. Tego dnia szczególnie godzi się odmawiać tę litanię. Przed samym wspomnieniem wielu wiernych odprawia też nowennę do świętego Jana Pawła II — dziewięć dni modlitwy za jego wstawiennictwem.

Dlaczego mówicie, że to nabożeństwo "współczesne"?

Ponieważ Iter Fidei zwykle przekazuje modlitwy o korzeniach sięgających dawnej tradycji. Tu jest inaczej: zarówno święty, jak i litania należą do naszych czasów. Mówimy o tym wprost, aby nie mylić tej pobożności z dawnymi, starożytnymi formułami Kościoła.

Czym ta litania różni się od Litanii Loretańskiej?

Układ jest podobny — wstęp do Trójcy Świętej, szereg wezwań i modlitwa końcowa. Litania Loretańska wysławia Matkę Bożą i jest zatwierdzona dla całego Kościoła od wieków; litania do Jana Pawła II czci świętego z naszych czasów i ma charakter nabożeństwa nowego, lokalnie zatwierdzanego.

Czy "litania do Ojca Świętego Jana Pawła II" to inna modlitwa?

Nie — to ten sam tekst. "Ojciec Święty" jest tradycyjnym polskim tytułem papieża i z przyzwyczajenia przylgnął do litanii. W samej modlitwie zwracamy się jednak do niego jako do świętego ("Święty Janie Pawle, módl się za nami"), bo dziś jest świętym w niebie, a nie urzędującym papieżem.

Czy istnieje krótka, skrócona wersja litanii?

Tak. W pobożności prywatnej wolno odmówić formę skróconą: zachowujemy wstęp do Trójcy Świętej i Najświętszej Maryi Panny, wybieramy kilka najważniejszych tytułów świętego, a potem przechodzimy do Baranka Bożego i modlitwy końcowej. Zawsze jednak trzymamy ramę modlitwy: błaganie do Boga na początku i na końcu.

Czy odmawiając tę litanię, modlimy się do Jana Pawła II czy przez niego?

Modlimy się przez niego. Wzywając świętego, prosimy o jego wstawiennictwo u Boga — czci należnej samemu Bogu nie oddajemy nikomu ze stworzeń. Jana Pawła II prosimy, by jako nasz rodak i pasterz wstawiał się za nami u Chrystusa, Dobrego Pasterza.

Wzywając świętego Jana Pawła II, nie oddajemy mu czci należnej samemu Bogu — prosimy go, by jako nasz rodak i pasterz wstawiał się za nami u Chrystusa, Dobrego Pasterza. Czyńmy to z wdzięcznością za jego życie i z trzeźwą świadomością, że to świętość bardzo nam bliska w czasie.

Zobacz także powiązane modlitwy w naszym serwisie: Litania Loretańska, Litania do Wszystkich Świętych, koronka do Bożego Miłosierdzia oraz jak odmawiać różaniec.

Aplikacja Iter Fidei zawiera litanie, modlitwy i nowenny, po łacinie i po polsku, z audio. Pobierz tutaj.

Źródła. Tekst litanii: jedna z rozpowszechnionych w Polsce wersji litanii do świętego Jana Pawła II, ułożonej po jego kanonizacji (2014); brak jednego tekstu obowiązującego dla całego Kościoła — wersje zatwierdzane do użytku prywatnego lub miejscowego. Pismo Święte według przekładu ks. Jakuba Wujka: Ewangelia wg św. Jana 10, 11; 15, 13; 21, 15; Ewangelia wg św. Mateusza 28, 19. Daty z życia Karola Wojtyły (1920–2005), beatyfikacji (2011) i kanonizacji (27 kwietnia 2014) za oficjalnymi aktami Stolicy Apostolskiej.