Leon XIV gromadzi Kościół wokół rodziny, dziesięć lat po Amoris laetitia

Od środy 7 do 14 października 2026 roku, w Auli Pawła VI w Watykanie, odbywa się przy drzwiach zamkniętych tygodniowe spotkanie poświęcone rodzinie, życiu rodzin dzisiaj i powołaniu do małżeństwa. Bierze w nim udział stu osiemdziesięciu siedmiu uczestników: zwierzchnicy piętnastu katolickich Kościołów wschodnich, przedstawiciele stu piętnastu konferencji episkopatów świata (stu jedenastu przewodniczących i czterech delegatów), dwudziestu dwóch osobistych gości papieża, około trzydziestu kardynałów oraz małżeństwa przybyłe między innymi z Ghany, Brazylii, Filipin i Francji.

Spotkanie, zapowiedziane przez Leona XIV 19 marca, przyjmuje za tekst podstawowy adhortację apostolską Amoris laetitia, ogłoszoną dziesięć lat wcześniej o rodzinie. Dykasteria ds. Świeckich, Rodziny i Życia oraz Sekretariat Generalny Synodu rozesłały przygotowawcze „ramy tematyczne", skierowane do zwierzchników Kościołów wschodnich i do przewodniczących konferencji episkopatów. W swoim przesłaniu Leon XIV wyraził pragnienie „synodalnego rozeznania" co do kroków, jakie należy podjąć, by głosić Ewangelię dzisiejszym rodzinom. W przededniu obrad skierował list wzywający młodych do szukania katolickiego małżeństwa.

Czego Kościół zawsze nauczał o małżeństwie

Małżeństwo nie jest instytucją, której granice ludzie wyznaczaliby wedle upodobania epok. Jest sakramentem ustanowionym przez Naszego Pana, a jego pierwszym twórcą jest sam Bóg. „A tak już nie są dwoje, ale jedno ciało. Co więc Bóg złączył, człowiek niech nie rozłącza" (św. Mateusz, XIX, 6). Z tego słowa Kościół czerpie swą niezmienną naukę: związek ochrzczonych jest jeden i jest nierozerwalny.

Sobór Trydencki, na swej dwudziestej czwartej sesji, określił małżeństwo jako jeden z siedmiu sakramentów i ustalił jego właściwości; Katechizm Soboru Trydenckiego wykłada jego cele i świętość, skierowane ku zrodzeniu i wychowaniu potomstwa, ku wzajemnej pomocy małżonków i ku lekarstwu na pożądliwość. Leon XIII, w encyklice Arcanum divinae sapientiae, przypomniał, że prawo małżeństwa nie zależy ani od państwa, ani od zmiennych obyczajów, lecz od Boga. Pius XI, w Casti connubii, potępił wszelką naukę, która chciałaby nagiąć to prawo do słabości wieku. W tym punkcie nie ma nic do rozeznawania: prawda jest ustalona.

Miara

Że Kościół pochyla się nad konkretnym życiem rodzin, że szuka słów, by głosić im Ewangelię — to od zawsze jego obowiązek. Wzywanie młodych do małżeństwa chrześcijańskiego, jak czyni to list skierowany w przededniu spotkania, w pełni zgadza się z wywyższeniem, jakie tradycja zawsze oddawała temu sakramentowi, i mówimy to bez ogródek.

Lecz tekst przyjęty za podstawę tych obrad stał się, od swego ogłoszenia, przedmiotem poważnego sporu, dotyczącego w szczególności dyscypliny sakramentów. I to tutaj musi się utrzymać rozróżnienie: „rozeznanie" może dotyczyć środków głoszenia; nie może dotyczyć samego prawa. Nierozerwalność węzła i warunki godnego przyjęcia Eucharystii nie są kwestiami otwartymi, które otwierano by na nowo co dziesięć lat. Zostały rozstrzygnięte, i to przez władzę, która się nie rewiduje.

Obrady toczą się przy drzwiach zamkniętych; nie przesądzamy ich wniosków i wystrzegamy się przypisywania zgromadzeniu tego, czego żaden akt nie postanowił. Przypominamy jedynie miarę: to, co odejdzie od przyjętej nauki, będzie w tej samej mierze odstępstwem, jakakolwiek byłaby intencja, która je natchnęła. Dla wiernego reguła jest dawna i prosta: trzymać się tego, w co zawsze wierzono. Żadne zgromadzenie, choćby najliczniejsze i najbardziej uroczyste, nie otrzymało władzy, by rozwiązać to, co Bóg złączył.

Źródła. Ewangelia według św. Mateusza, XIX, 6 (Wulgata, Biblia Wujka); Sobór Trydencki, sesja XXIV (1563), o sakramencie małżeństwa; Katechizm Soboru Trydenckiego (1566), o sakramencie małżeństwa; Leon XIII, encyklika Arcanum divinae sapientiae (1880); Pius XI, encyklika Casti connubii (1930).