Leon XIV powierza bazylikę św. Piotra wykonawcy Traditionis custodes

10 października 2026 roku papież Leon XIV mianował abp. Vittoria Francesca Violę archiprezbiterem bazyliki św. Piotra, wikariuszem generalnym Jego Świątobliwości dla Państwa Watykańskiego oraz przewodniczącym Fabryki św. Piotra. Sześćdziesięciojednoletni franciszkanin, urodzony w Biella w 1965 roku, abp Viola był dotąd sekretarzem Dykasterii ds. Kultu Bożego i Dyscypliny Sakramentów. Mianowany na ten urząd w 2021 roku, krótko przed motu proprio Traditionis custodes ograniczającym mszę tradycyjną, był następnie jednym z wykonawców stosowania tych ograniczeń. Następuje po kardynale Mauro Gambettim, mianowanym 3 października arcybiskupem Chieti-Vasto.

Trzy urzędy związane z godnością archiprezbitera św. Piotra przypadały tradycyjnie kardynałowi; abp Viola jest natomiast arcybiskupem, podobnie jak przed swoją kreacją kardynalską Francesco Marchisano w 2002 roku i Angelo Comastri w 2005. Wyświęcony na kapłana w 1993 roku przez bp. Lukę Brandoliniego, bliskiego współpracownika abp. Annibale Bugniniego, architekta posoborowej reformy liturgicznej, miałby nosić biskupi pierścień Bugniniego i uzyskał doktorat w Instytucie Liturgicznym Sant'Anselmo. Tego samego dnia hiszpański biskup Aurelio García Macías został promowany na sekretarza tej samej dykasterii; mówił o «nowym etapie, który teraz się rozpoczyna, etapie przystosowania pewnych aspektów kultur, które mogą wejść do liturgicznego sprawowania rytu rzymskiego».

Msza rzymska — dziedzictwo, którego nikt nie może znieść

Msza tradycyjna nie jest jedną wrażliwością pośród innych: jest rytem rzymskim takim, jakim Kościół go przyjął i przekazał. Bullą Quo primum (1570) święty Pius V ustalił Mszał rzymski i nadał go na wieczność, postanawiając, że żaden kapłan nie będzie mógł nigdy zostać zmuszony do odstąpienia od niego. Sobór Trydencki w swojej XXII sesji naucza, że Msza jest ofiarą prawdziwą i właściwą, składaną za żywych i za umarłych, i obkłada anatemą każdego, kto temu przeczy. Ryt tak przyjęty, zagwarantowany i opieczętowany przez sobór nie jest dobrem pozostawionym uznaniu rzymskiego urzędu.

Miara

Człowieka sądzi się po czynach, nie po prognozach. Za kardynała Gambettiego środki z 2021 roku zakazały mszy prywatnych w górnej części bazyliki i zamknęły msze tradycyjne w kaplicy Klementyńskiej w Grotach Watykańskich, a przejezdni kapłani musieli koncelebrować; liczba mszy odprawianych każdego ranka miała spaść z około siedemdziesięciu pięciu do mniej niż dziesięciu. Jako sekretarz dykasterii abp Viola odrzucił prośbę arcybiskupa Melbourne o zezwolenie na celebracje według Mszału z 1962 roku, powołując się na posoborowe argumenty eklezjologiczne i żądając, by biskup diecezjalny dawał pierwszeństwo zreformowanemu rytowi Pawła VI. Takie są czyny; a zmierzone wieczystą gwarancją Quo primum są przeszkodą dla tego, co Kościół chciał mieć wolnym na zawsze.

Zasięg samej nominacji odczytuje się rozmaicie: dla jednych to zwykła zmiana pokoleniowa w Watykanie; dla innych uporządkowanie bazyliki po niespokojnej kadencji; dla jeszcze innych zła wiadomość dla wiernych przywiązanych do mszy wszechczasów. My bierzemy ją za to, czym jest: za sporną. Żaden czyn nie rozstrzygnął dziś tego, co nowy archiprezbiter uczyni jutro, i nie przypiszemy urzędowi wyroku, którego ten nie wydał. Tradycja sądzi czyny już dokonane, nie intencje, których się domyślamy.

Co wierny powinien zapamiętać

Msza rzymska nie trzyma się łaski kurii: trzyma się tego, co Kościół przyjął i zagwarantował na zawsze. To, że urzędy jednego człowieka się zmieniają, nie odejmuje nic z tego prawa. Wierny zachowuje to, co Kościół zawsze utrzymywał, bez hałasu i bez zerwania, i modli się za tych, którzy nim rządzą.

Źródła. Bulla Quo primum świętego Piusa V (1570), nadająca Mszał rzymski na wieczność. Sobór Trydencki, sesja XXII (1562), Nauka i kanony o Najświętszej Ofierze Mszy świętej, kanon 1. Dom Guéranger, Instytucje liturgiczne.