15 modlitw św. Brygidy: czym są i co z obietnicami

Piętnaście modlitw świętej Brygidy to zbiór rozważań o Męce Pańskiej, przypisywanych świętej Brygidzie Szwedzkiej (1303-1373). Każda z nich zatrzymuje się nad jednym momentem męki — pojmaniem, biczowaniem, ukoronowaniem cierniem, ranami, ostatnimi słowami z krzyża — i kończy prośbą o łaskę z niego płynącą. Odmawia się je przez rok, codziennie.

Ponieważ jednak wokół tych modlitw narosła sprawa obietnic, zaczynamy właśnie od niej: bez tego wyjaśnienia całą resztę czyta się źle.

Sprawa obietnic — powiedzmy wprost

Do piętnastu modlitw dołączana bywa lista obietnic — zwykle dwudziestu jeden — zapewniających temu, kto odmawia je przez rok, rzeczy nadzwyczajne: uwolnienie określonej liczby dusz z czyśćca, nawrócenie krewnych, pewność zbawienia, ostrzeżenie przed śmiercią.

Kościół tych obietnic nie zatwierdził. Święte Oficjum wypowiedziało się w tej sprawie dekretem z 28 stycznia 1954 roku, stwierdzając, że nadprzyrodzonego pochodzenia owych obietnic nie da się stwierdzić, i zakazując ich rozpowszechniania.

Rozróżnienie jest zatem czyste i warto je zapamiętać:

• Same modlitwy są pobożne, mówią o Męce Pańskiej i wolno je odmawiać;
• dołączane do nich obietnice są tekstem prywatnym, którego Kościół nie uznał, i nie należy ich szerzyć.

Dlaczego to takie ważne? Bo obietnica zmienia naturę modlitwy. Modlitwa odmawiana dla wyniku przestaje być rozmową z Bogiem, a staje się formułą — a przypisywanie skuteczności samym słowom, niezależnie od wiary i woli Bożej, Katechizm nazywa zabobonem, grzechem przeciw pierwszemu przykazaniu. Tak samo rzecz się ma z modlitwą świętej Gertrudy i jej „tysiącem dusz".

Znak ostrzegawczy jest zawsze ten sam: łańcuszek. Tekst, który grozi nieszczęściem za nieprzesłanie dalej albo obiecuje rzecz pewną za określoną liczbę odmówień, nie pochodzi od Boga.

Co zawiera piętnaście modlitw

Każda zaczyna się od zwrotu „O Jezu" i wspomina jedną scenę męki. Kolejno rozważa się między innymi:

• Ostatnią Wieczerzę i mowę pożegnalną;
• konanie w Ogrójcu i krwawy pot;
• pojmanie, opuszczenie przez uczniów, policzkowanie;
• biczowanie i cierniem ukoronowanie;
• drogę krzyżową i obnażenie z szat;
• przybicie do krzyża i wzniesienie go;
• siedem słów wypowiedzianych z krzyża;
• przebicie boku i wypływ krwi i wody;
• złożenie do grobu.

Po każdym rozważaniu odmawia się „Ojcze nasz" i „Zdrowaś Maryjo". Całość zajmuje kilkanaście minut i jest w istocie rozważaniem Męki w piętnastu odsłonach — czyli tym samym, czym są Droga Krzyżowa i Gorzkie żale, tylko w innej formie.

Jak je odmawiać dobrze

• Codziennie przez rok, jeśli ktoś podejmuje tę praktykę — ale bez licznika: nie odmawiamy ich, żeby coś uzyskać, lecz żeby towarzyszyć Panu w męce.
• Powoli. Piętnaście krótkich rozważań przelecianych w pięć minut nie jest rozważaniem.
• Wraz z sakramentami. Modlitwa o Męce, po której nie idzie się do spowiedzi, zostaje wzruszeniem.
• Zamiennie z innymi nabożeństwami pasyjnymi, jeśli ta forma nie odpowiada: koronka do Ran Pana Jezusa, Droga Krzyżowa, litania do Krwi Chrystusa mówią o tym samym.
• Nie przesyłać dalej żadnych list obietnic. Nie tylko dlatego, że Kościół tego zabronił, ale dlatego, że szkodzą one ludziom, którym podsuwają wiarę w formułę zamiast wiary w Boga.

Kim była święta Brygida Szwedzka

Urodzona w roku 1303 w znakomitym rodzie szwedzkim, była żoną i matką ośmiorga dzieci; jedna z jej córek — święta Katarzyna Szwedzka — także została świętą. Owdowiawszy, poświęciła się całkowicie Bogu, założyła zakon (brygidki), osiadła w Rzymie i przez lata zabiegała o powrót papieży z Awinionu. Zostawiła obszerne Objawienia, spisywane przez spowiedników. Zmarła w Rzymie w roku 1373, kanonizowana w 1391. Jej wspomnienie przypada 8 października.

Warto zauważyć, że jej życie samo w sobie mówi więcej niż wszelkie obietnice: żona, matka, wdowa, zakonnica — droga świętości przechodząca przez zwyczajne stany życia.

Często zadawane pytania

Czym jest 15 modlitw świętej Brygidy?

Zbiorem piętnastu krótkich rozważań o Męce Pańskiej, przypisywanych świętej Brygidzie Szwedzkiej. Po każdym odmawia się „Ojcze nasz" i „Zdrowaś Maryjo". Tradycja każe odmawiać je codziennie przez rok.

Czy obietnice związane z modlitwami św. Brygidy są prawdziwe?

Kościół ich nie zatwierdził. Święte Oficjum dekretem z 28 stycznia 1954 roku stwierdziło, że nadprzyrodzonego pochodzenia tych obietnic nie da się stwierdzić, i zakazało ich rozpowszechniania. Same modlitwy wolno odmawiać; obietnic nie należy szerzyć.

Czy wolno odmawiać 15 modlitw św. Brygidy?

Tak — są pobożne i mówią o Męce Pańskiej. Trzeba je tylko odmawiać bez licznika: nie po to, by coś uzyskać, lecz by towarzyszyć Panu w Jego męce.

Dlaczego obietnice przy modlitwie są niebezpieczne?

Bo zmieniają naturę modlitwy: odmawiana dla wyniku, przestaje być rozmową z Bogiem, a staje się formułą. Przypisywanie skuteczności samym słowom Katechizm nazywa zabobonem.

Kim była święta Brygida Szwedzka?

Szwedzką szlachcianką (1303-1373), żoną i matką ośmiorga dzieci, a po owdowieniu zakonnicą i założycielką brygidek. Osiadła w Rzymie, zabiegała o powrót papieży z Awinionu, zostawiła Objawienia. Wspomnienie 8 października.

Aplikacja Iter Fidei zawiera modlitwy, litanie i nowenny, po łacinie i po polsku, z audio. Pobierz tutaj.

Źródła. Dekret Świętego Oficjum z 28 stycznia 1954 r. w sprawie obietnic przypisywanych modlitwom św. Brygidy; Objawienia św. Brygidy Szwedzkiej; Katechizm św. Piusa X, o pierwszym przykazaniu i o zabobonie; Pismo Święte w przekładzie ks. Jakuba Wujka (Łk 23; J 19).