Święci
Św. Maksymilian Maria Kolbe: Męczennik z Auschwitz
Kim jest św. Maksymilian Maria Kolbe — franciszkanin, który w Auschwitz oddał życie za współwięźnia. Przedstawiamy rzetelnie jego życie, dzieło Rycerstwa Niepokalanej i modlitwę za jego wstawiennictwem. Uczciwie zaznaczamy, że to postać XX wieku, kanonizowana w 1982 roku.

Św. Maksymilian Maria Kolbe (1894–1941) to franciszkanin, który w niemieckim obozie Auschwitz dobrowolnie oddał życie za nieznanego sobie współwięźnia. Jest patronem trudnych czasów, więźniów, rodzin i wszystkich, którzy zmagają się z rozpaczą. Poniżej opowiadamy jego dzieje.
Na wstępie zaznaczamy uczciwie: ojciec Kolbe należy do XX wieku. Zginął w 1941 roku, a Kościół ogłosił go świętym w 1982 roku. Nie jest więc świętym starożytnym ani tradycyjnym, jak większość postaci, które tu zwykle przybliżamy. Przedstawiamy go rzetelnie, na podstawie udokumentowanych faktów, bez legendarnej przesady — bo jego świadectwo nie potrzebuje upiększeń.
Modlitwa za wstawiennictwem św. Maksymiliana Kolbego
Mszał i Brewiarz z 1962 roku nie zawierają ani Mszy, ani kolekty o ojcu Kolbem: beatyfikowano go w 1971 roku, a kanonizowano w 1982 roku. Nie podajemy więc modlitwy ułożonej współcześnie, która mogłaby uchodzić za liturgiczną. Kto chce prosić o jego wstawiennictwo, może odmówić Ojcze nasz, Zdrowaś Maryjo i Chwała Ojcu w wybranej intencji.
Kim był ojciec Maksymilian Kolbe
Urodził się 8 stycznia 1894 roku w Zduńskiej Woli, w zaborze rosyjskim, jako Rajmund Kolbe. Wcześnie wstąpił do zakonu franciszkanów konwentualnych, gdzie przyjął imię Maksymilian. Studiował w Rzymie, zdobywając doktoraty z filozofii i teologii, i tam też w 1918 roku przyjął święcenia kapłańskie.
Był człowiekiem niezwykłej energii apostolskiej. Założył wydawnictwa i klasztory, które stały się jednymi z największych ośrodków pobożności w ówczesnej Polsce. Mimo nawracającej gruźlicy, która osłabiała go przez całe życie, podjął także działalność misyjną w Japonii, zakładając klasztor pod Nagasaki. Wszystko, co czynił, zawierzał Matce Bożej Niepokalanej.
Rycerstwo Niepokalanej i Niepokalanów
Sercem dzieła ojca Kolbego było Rycerstwo Niepokalanej (łac. Militia Immaculatae), które założył w 1917 roku jeszcze jako kleryk w Rzymie. Był to ruch oddania się Najświętszej Maryi Pannie pod Jej tytułem Niepokalanego Poczęcia, mający na celu odnowę życia chrześcijańskiego i nawrócenie grzeszników przez wstawiennictwo Maryi.
W Polsce ojciec Kolbe rozwinął to dzieło na ogromną skalę. Wydawał poczytny miesięcznik „Rycerz Niepokalanej”, a pod Warszawą założył klasztor i ośrodek wydawniczy nazwany Niepokalanów — miasto poświęcone Niepokalanej. W przededniu wojny mieszkało tam blisko siedmiuset zakonników. Cała ta gorliwość wyrastała z jego maryjnego oddania: pragnął, by każda dusza należała całkowicie do Boga przez Maryję.
To maryjne oddanie jest starsze od samego ojca Kolbego. Kto trzyma się kalendarza z 1962 roku, znajdzie w nim święto Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny 8 grudnia, obchodzone jako święto I klasy, oraz 11 lutego święto Objawienia Niepokalanej w Lourdes (III klasy) — tę samą tajemnicę Niepokalanej, której poświęcił swoje Rycerstwo.
Auschwitz: oddał życie za współwięźnia
Po wybuchu wojny Niemcy aresztowali ojca Kolbego. W maju 1941 roku trafił do obozu Auschwitz jako więzień numer 16670. Pracował ponad siły, znosił bicie i głód, a mimo to umacniał współwięźniów, spowiadał ich i dzielił się skromnym pożywieniem.
Pod koniec lipca 1941 roku, po ucieczce jednego z więźniów, obozowy komendant skazał na śmierć głodową dziesięciu ludzi z tego samego bloku. Gdy jeden z wybranych, Franciszek Gajowniczek, zawołał z rozpaczą, że ma żonę i dzieci, ojciec Kolbe wystąpił z szeregu i poprosił, by pozwolono mu zająć jego miejsce. Niemcy się zgodzili.
Zamknięty w podziemnym bunkrze głodowym, ojciec Kolbe podtrzymywał na duchu skazanych, prowadząc ich w modlitwie i śpiewie. Po dwóch tygodniach pozostał przy życiu jako jeden z ostatnich. 14 sierpnia 1941 roku, w wigilię święta Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny, dobito go zastrzykiem trucizny. Franciszek Gajowniczek przeżył wojnę i był obecny na uroczystościach kanonizacyjnych swego wybawcy.
W tym czynie wypełniły się słowa Pana Jezusa z Ewangelii według świętego Jana:
Większej nad tę miłość nikt nie ma, żeby kto życie swe oddał za przyjaciół swoich. (Jn 15, 13)
A życie złożone w ofierze przyniosło owoc obfity, jak ziarno wrzucone w ziemię:
Jeśli ziarno pszeniczne wpadłszy w ziemię, nie obumrze, samo zostaje; lecz jeśli obumrze, wiele owocu przynosi. (Jn 12, 24)
Patron jakich spraw
Św. Maksymilian Kolbe wzywany jest jako patron:
- więźniów i wszystkich pozbawionych wolności;
- rodzin — w pamięci o ojcu rodziny, którego ocalił;
- dziennikarzy i wydawców — ze względu na jego apostolstwo prasy;
- trzeźwiejących oraz osób zmagających się z uzależnieniami;
- a szerzej — wszystkich, którzy w obliczu zła i rozpaczy szukają nadziei i męstwa.
W kalendarzu z 1962 roku go nie ma; od beatyfikacji w 1971 roku i kanonizacji w 1982 roku Kościół wspomina go w posoborowym kalendarzu 14 sierpnia, w dniu jego śmierci.
Świadectwo aktualne dla nas
Choć ojciec Kolbe jest postacią nam bliską w czasie, jego świętość zakorzeniona jest w odwiecznej tradycji Kościoła: w miłości aż do oddania życia, w gorliwości misyjnej i w synowskim zawierzeniu Maryi. Kanonizował go papież w 1982 roku, nazywając „męczennikiem miłości”. Dla nas, którzy karmimy się dawnymi źródłami pobożności, jego postać jest dowodem, że ta sama łaska, która formowała Ojców Pustyni i świętych dawnych wieków, działała i w mrokach XX wieku.
Jeśli chcesz głębiej poznać maryjne korzenie jego duchowości, sięgnij do naszych rozważań o modlitwie Pod Twoją obronę oraz o Zdrowaś Maryjo — to one karmiły jego oddanie Niepokalanej. Pomocą w naśladowaniu jego ducha ofiary może być również Akt skruchy i codzienny rachunek sumienia.
Klasztor, który założył, oraz Rycerstwo Niepokalanej wraz z aktem oddania się Niepokalanej opisujemy przy Niepokalanowie.
Często zadawane pytania
Czy można odprawić nowennę do św. Maksymiliana Kolbego?
Nowenna to dziewięciodniowa modlitwa zanoszona w określonej intencji, najczęściej za wstawiennictwem świętego lub do tajemnicy wiary. Wzoruje się ona na dziewięciu dniach, podczas których Apostołowie wraz z Maryją trwali na modlitwie w oczekiwaniu na Zesłanie Ducha Świętego. Można odprawić nowennę także za wstawiennictwem św. Maksymiliana Kolbego, prosząc go o męstwo i ducha ofiary.
Kiedy odprawić nowennę do św. Maksymiliana Kolbego?
Nowenna trwa dziewięć dni — stąd jej nazwa, od łacińskiego słowa novem, czyli „dziewięć”. Odmawia się ją zwykle przez dziewięć kolejnych dni, na przykład przed 14 sierpnia, dniem jego śmierci, pod którym — poza kalendarzem z 1962 roku — wspomina go kalendarz posoborowy.
Czy nowenna za wstawiennictwem ojca Kolbego zawsze zostaje wysłuchana?
Skuteczność modlitwy nie zależy od liczby dni ani od mechanicznego odliczania, lecz od wiary, pokory i zgodności z wolą Bożą. Nowenna „działa” o tyle, o ile otwiera nasze serce na łaskę. Bóg wysłuchuje próśb w czasie i w sposób, który zna najlepiej — czasem natychmiast, czasem przez cierpliwe trwanie. Świadectwo ojca Kolbego uczy nas właśnie takiego ufnego zawierzenia.
Źródła.
- Pismo Święte w przekładzie ks. Jakuba Wujka (Ewangelia według św. Jana 15, 13; 12, 24).
- Tradycja zakonu Franciszkanów Konwentualnych oraz udokumentowane dzieje obozu Auschwitz dotyczące więźnia nr 16670.
- Świadectwa współwięźniów oraz Franciszka Gajowniczka, ocalonego przez ojca Kolbego.
Aplikacja Iter Fidei zawiera modlitwy, litanie i nowenny do świętych, po łacinie i po polsku, z audio. Otrzymaj tutaj link do aplikacji e-mailem.