Św. Maksymilian Maria Kolbe: Męczennik z Auschwitz

Św. Maksymilian Maria Kolbe (1894–1941) to franciszkanin, który w niemieckim obozie Auschwitz dobrowolnie oddał życie za nieznanego sobie współwięźnia. Jest patronem trudnych czasów, więźniów, rodzin i wszystkich, którzy zmagają się z rozpaczą. Zanim opowiemy jego dzieje, podajemy od razu krótką modlitwę za jego wstawiennictwem, byś mógł zwrócić się do niego już teraz.

Na wstępie zaznaczamy uczciwie: ojciec Kolbe należy do XX wieku. Zginął w 1941 roku, a Kościół ogłosił go świętym w 1982 roku. Nie jest więc świętym starożytnym ani tradycyjnym, jak większość postaci, które tu zwykle przybliżamy. Przedstawiamy go rzetelnie, na podstawie udokumentowanych faktów, bez legendarnej przesady — bo jego świadectwo nie potrzebuje upiększeń.

Modlitwa za wstawiennictwem św. Maksymiliana Kolbego

Święty Maksymilianie Mario Kolbe,
który z miłości do bliźniego oddałeś życie za współwięźnia,
a całe swe serce złożyłeś w dłonie Niepokalanej,
wyjednaj nam u Boga męstwo w przeciwnościach,
ducha ofiary i niezachwianą ufność.
Naucz nas miłować aż do końca
i prowadź nas, jak ty, drogą wierności Chrystusowi.
Przez Chrystusa, Pana naszego. Amen.

Możesz dodać Ojcze nasz, Zdrowaś Maryjo i Chwała Ojcu w wybranej intencji.

Kim był ojciec Maksymilian Kolbe

Urodził się 8 stycznia 1894 roku w Zduńskiej Woli, w zaborze rosyjskim, jako Rajmund Kolbe. Wcześnie wstąpił do zakonu franciszkanów konwentualnych, gdzie przyjął imię Maksymilian. Studiował w Rzymie, zdobywając doktoraty z filozofii i teologii, i tam też w 1918 roku przyjął święcenia kapłańskie.

Był człowiekiem niezwykłej energii apostolskiej. Założył wydawnictwa i klasztory, które stały się jednymi z największych ośrodków pobożności w ówczesnej Polsce. Mimo nawracającej gruźlicy, która osłabiała go przez całe życie, podjął także działalność misyjną w Japonii, zakładając klasztor pod Nagasaki. Wszystko, co czynił, zawierzał Matce Bożej Niepokalanej.

Rycerstwo Niepokalanej i Niepokalanów

Sercem dzieła ojca Kolbego było Rycerstwo Niepokalanej (łac. Militia Immaculatae), które założył w 1917 roku jeszcze jako kleryk w Rzymie. Był to ruch oddania się Najświętszej Maryi Pannie pod Jej tytułem Niepokalanego Poczęcia, mający na celu odnowę życia chrześcijańskiego i nawrócenie grzeszników przez wstawiennictwo Maryi.

W Polsce ojciec Kolbe rozwinął to dzieło na ogromną skalę. Wydawał poczytny miesięcznik „Rycerz Niepokalanej”, a pod Warszawą założył klasztor i ośrodek wydawniczy nazwany Niepokalanów — miasto poświęcone Niepokalanej. W przededniu wojny mieszkało tam blisko siedmiuset zakonników. Cała ta gorliwość wyrastała z jego maryjnego oddania: pragnął, by każda dusza należała całkowicie do Boga przez Maryję.

Auschwitz: oddał życie za współwięźnia

Po wybuchu wojny Niemcy aresztowali ojca Kolbego. W maju 1941 roku trafił do obozu Auschwitz jako więzień numer 16670. Pracował ponad siły, znosił bicie i głód, a mimo to umacniał współwięźniów, spowiadał ich i dzielił się skromnym pożywieniem.

Pod koniec lipca 1941 roku, po ucieczce jednego z więźniów, obozowy komendant skazał na śmierć głodową dziesięciu ludzi z tego samego bloku. Gdy jeden z wybranych, Franciszek Gajowniczek, zawołał z rozpaczą, że ma żonę i dzieci, ojciec Kolbe wystąpił z szeregu i poprosił, by pozwolono mu zająć jego miejsce. Niemcy się zgodzili.

Zamknięty w podziemnym bunkrze głodowym, ojciec Kolbe podtrzymywał na duchu skazanych, prowadząc ich w modlitwie i śpiewie. Po dwóch tygodniach pozostał przy życiu jako jeden z ostatnich. 14 sierpnia 1941 roku, w wigilię uroczystości Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny, dobito go zastrzykiem trucizny. Franciszek Gajowniczek przeżył wojnę i był obecny na uroczystościach kanonizacyjnych swego wybawcy.

W tym czynie wypełniły się słowa Pana Jezusa z Ewangelii według świętego Jana:

Większej nad tę miłość nikt nie ma, żeby kto życie swe oddał za przyjaciół swoich. (Jn 15, 13)

A życie złożone w ofierze przyniosło owoc obfity, jak ziarno wrzucone w ziemię:

Jeśli ziarno pszeniczne wpadłszy w ziemię, nie obumrze, samo zostaje; lecz jeśli obumrze, wiele owocu przynosi. (Jn 12, 24)

Patron jakich spraw

Św. Maksymilian Kolbe wzywany jest jako patron:

• więźniów i wszystkich pozbawionych wolności;
• rodzin — w pamięci o ojcu rodziny, którego ocalił;
• dziennikarzy i wydawców — ze względu na jego apostolstwo prasy;
• trzeźwiejących oraz osób zmagających się z uzależnieniami;
• a szerzej — wszystkich, którzy w obliczu zła i rozpaczy szukają nadziei i męstwa.

Jego wspomnienie liturgiczne przypada 14 sierpnia, w dniu jego śmierci.

Świadectwo aktualne dla nas

Choć ojciec Kolbe jest postacią nam bliską w czasie, jego świętość zakorzeniona jest w odwiecznej tradycji Kościoła: w miłości aż do oddania życia, w gorliwości misyjnej i w synowskim zawierzeniu Maryi. Kanonizował go papież w 1982 roku, nazywając „męczennikiem miłości”. Dla nas, którzy karmimy się dawnymi źródłami pobożności, jego postać jest dowodem, że ta sama łaska, która formowała Ojców Pustyni i świętych dawnych wieków, działała i w mrokach XX wieku.

Jeśli chcesz głębiej poznać maryjne korzenie jego duchowości, sięgnij do naszych rozważań o modlitwie Pod Twoją obronę oraz o Zdrowaś Maryjo — to one karmiły jego oddanie Niepokalanej. Pomocą w naśladowaniu jego ducha ofiary może być również Akt skruchy i codzienny rachunek sumienia.

Klasztor, który założył, oraz Rycerstwo Niepokalanej wraz z aktem oddania się Niepokalanej opisujemy przy Niepokalanowie.

Często zadawane pytania

Czy można odprawić nowennę do św. Maksymiliana Kolbego?

Nowenna to dziewięciodniowa modlitwa zanoszona w określonej intencji, najczęściej za wstawiennictwem świętego lub do tajemnicy wiary. Wzoruje się ona na dziewięciu dniach, podczas których Apostołowie wraz z Maryją trwali na modlitwie w oczekiwaniu na Zesłanie Ducha Świętego. Można odprawić nowennę także za wstawiennictwem św. Maksymiliana Kolbego, prosząc go o męstwo i ducha ofiary.

Kiedy odprawić nowennę do św. Maksymiliana Kolbego?

Nowenna trwa dziewięć dni — stąd jej nazwa, od łacińskiego słowa novem, czyli „dziewięć”. Odmawia się ją zwykle przez dziewięć kolejnych dni, na przykład przygotowując się do wspomnienia świętego, które dla ojca Kolbego przypada 14 sierpnia.

Czy nowenna za wstawiennictwem ojca Kolbego zawsze zostaje wysłuchana?

Skuteczność modlitwy nie zależy od liczby dni ani od mechanicznego odliczania, lecz od wiary, pokory i zgodności z wolą Bożą. Nowenna „działa” o tyle, o ile otwiera nasze serce na łaskę. Bóg wysłuchuje próśb w czasie i w sposób, który zna najlepiej — czasem natychmiast, czasem przez cierpliwe trwanie. Świadectwo ojca Kolbego uczy nas właśnie takiego ufnego zawierzenia.

Źródła.

• Pismo Święte w przekładzie ks. Jakuba Wujka (Ewangelia według św. Jana 15, 13; 12, 24).
• Tradycja zakonu Franciszkanów Konwentualnych oraz udokumentowane dzieje obozu Auschwitz dotyczące więźnia nr 16670.
• Świadectwa współwięźniów oraz Franciszka Gajowniczka, ocalonego przez ojca Kolbego.

Aplikacja Iter Fidei zawiera modlitwy, litanie i nowenny do świętych, po łacinie i po polsku, z audio. Pobierz tutaj.