Św. Stanisław Kostka: Patron młodzieży

Św. Stanisław Kostka (1550–1568) to polski jezuita z XVI wieku, który zmarł, mając zaledwie osiemnaście lat, a mimo tak krótkiego życia osiągnął wielką świętość. Jest jednym z głównych patronów Polski oraz patronem młodzieży, nowicjuszy zakonnych i studentów. Zanim opowiemy jego dzieje, podajemy od razu krótką, tradycyjną modlitwę za jego wstawiennictwem, byś mógł zwrócić się do niego już teraz.

Stanisław żył w pełni wewnątrz tradycji katolickiej sprzed soborowych zmian — wstąpił do Towarzystwa Jezusowego w czasach świętego Ignacego Loyoli, a kanonizowany został w roku 1726. Przedstawiamy jego życie rzetelnie, w oparciu o przekaz Kościoła, wyraźnie zaznaczając, co należy do pobożnej tradycji, a co do udokumentowanej historii.

Modlitwa do św. Stanisława Kostki

Święty Stanisławie Kostko,
młodzieńcze czystego serca,
któryś ponad wszystko umiłował Chrystusa i Jego Niepokalaną Matkę,
a życie swoje krótkie uczynił drogą ku niebu —
wyjednaj nam u Boga czystość serca,
gorliwość w służbie Bożej
i odwagę, by szukać rzeczy wyższych.
Naucz nas, że dla wieczności jesteśmy stworzeni.
Przez Chrystusa, Pana naszego. Amen.

Modlitwę tę można odmawiać prywatnie każdego dnia, a szczególnie w dniu jego wspomnienia. Poniżej wyjaśniamy, od czego święty Stanisław jest patronem i komu warto go polecać.

Patron — od czego i czego patronem jest św. Stanisław Kostka

Św. Stanisław Kostka jest patronem przede wszystkim młodzieży — to przy nim szczególnie gromadzą się ludzie młodzi, którzy szukają swojej drogi życiowej i pragną żyć czysto pośród świata. Tradycyjnie poleca się jego wstawiennictwu:

• młodzież i studentów, zwłaszcza tych zmagających się z presją otoczenia i pokusami;
• powołania zakonne i kapłańskie, bo sam pokonał wielkie przeszkody, by pójść za głosem Bożym;
• nowicjuszy Towarzystwa Jezusowego i innych zgromadzeń;
• dzieci i ich rodziców, jako wzór posłuszeństwa złączonego z wiernością Bogu;
• chorych i konających, których wspiera ten, kto sam jako chłopiec doświadczył uzdrowienia.

Jest również jednym z patronów Polski oraz — wraz ze św. Alojzym Gonzagą i św. Janem Berchmansem — patronem chrześcijańskiej młodzieży w Kościele powszechnym. W jego towarzystwie czcimy też innych młodych orędowników: św. Tarsycjusza, chłopca-męczennika Eucharystii, a wśród opiekunów młodzieży — św. Jana Bosko. Jeśli modlisz się o powołanie dla kogoś bliskiego, zobacz także modlitwę o powołania.

Życie św. Stanisława Kostki

Stanisław urodził się pod koniec roku 1550 w Rostkowie na Mazowszu, w rodzinie szlacheckiej. Jego ojciec był kasztelanem zakroczymskim, więc chłopiec dorastał w domu zamożnym i wpływowym. Już od najmłodszych lat — jak przekazuje tradycja — odznaczał się wielką wrażliwością sumienia i pobożnością; mówi się, że bywał tak poruszony, gdy w jego obecności padały słowa nieprzystojne, iż mdlał z przejęcia.

W wieku czternastu lat wraz ze starszym bratem Pawłem został wysłany na naukę do Wiednia, do kolegium prowadzonego przez jezuitów. Tam Stanisław pogłębiał życie modlitwy, podczas gdy brat i otoczenie wiedli życie bardziej światowe. Według przekazu często znosił z tego powodu szyderstwa, a nawet przemoc ze strony brata — przyjmował to jednak cierpliwie, nie odwracając się od obranej drogi.

Cudowne uzdrowienie i podróż do Rzymu

Podczas pobytu w Wiedniu Stanisław ciężko zachorował. Według pobożnej tradycji, gdy lękał się, że umrze bez przyjęcia Komunii świętej w domu protestanckiego gospodarza, sam Bóg pospieszył mu z pomocą: doznał wizji, w której — jak głosi przekaz — święta Barbara z dwoma aniołami przyniosła mu Najświętszy Sakrament, a następnie Matka Boża złożyła w jego ramionach Dzieciątko Jezus. To właśnie wtedy miał usłyszeć wezwanie, by wstąpić do Towarzystwa Jezusowego. Zaznaczamy, że są to przekazy tradycji, opisane w dawnych żywotach świętego, nie zaś fakty udokumentowane historycznie.

Ojciec Stanisława stanowczo sprzeciwiał się temu, by syn został zakonnikiem. Wiedeńscy jezuici, obawiając się gniewu możnej rodziny, nie chcieli go przyjąć. Wówczas Stanisław podjął decyzję niezwykłą: w przebraniu pieszo uciekł z Wiednia i przebył setki kilometrów, by dotrzeć najpierw do Augsburga i Dylingi, a ostatecznie do Rzymu. Po drodze ścigał go brat, lecz — jak głosi tradycja — nie zdołał go rozpoznać ani zatrzymać.

W Rzymie w roku 1567 przyjął go do zakonu sam święty Franciszek Borgiasz, ówczesny generał Towarzystwa Jezusowego. Stanisław rozpoczął nowicjat z taką gorliwością i pokorą, że budził podziw starszych zakonników.

Śmierć w wieku osiemnastu lat

Jego życie zakonne trwało jednak krótko. Latem 1568 roku Stanisław zapadł na ciężką gorączkę. Sam przepowiedział, że umrze w uroczystość Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny — i tak się stało. Zmarł w nocy z 14 na 15 sierpnia 1568 roku, mając niespełna osiemnaście lat. Do końca zachował pogodę ducha i tęsknotę za niebem.

„Do wyższych rzeczy jestem stworzony”

Najbardziej znane słowa przypisywane świętemu Stanisławowi to wyznanie: „Do wyższych rzeczy jestem stworzony i dla nich winienem żyć” (łac. Ad maiora natus sum). Te słowa stały się niemal jego dewizą i streszczeniem całego życia. Wyrażają przekonanie, że człowiek nie został stworzony dla rzeczy przemijających, lecz dla Boga i dla wieczności.

Dla nas, którzy czcimy tradycję Kościoła, to wezwanie zachowuje pełną aktualność. Stanisław pokazuje, że świętość nie zależy od długości życia ani od wielkich dzieł, lecz od żaru miłości do Boga. Jeśli chcesz poznać inne wzory świętości młodych Polaków, zobacz także św. Maksymiliana Kolbego, św. Kazimierza Królewicza — księcia czystego serca, św. Jana z Dukli oraz św. Stanisława biskupa.

Wspomnienie i atrybuty

Według tradycyjnego kalendarza rzymskiego sprzed reformy z 1969 roku wspomnienie św. Stanisława Kostki obchodzono 13 listopada. W obecnym kalendarzu w Polsce jest on czczony 18 września, w randze święta jako jeden z głównych patronów kraju. My, trzymając się dawnego porządku liturgicznego, wskazujemy przede wszystkim datę 13 listopada.

W ikonografii świętego Stanisława rozpoznaje się najczęściej po następujących atrybutach:

• strój jezuicki (czarna sutanna nowicjusza);
• Dzieciątko Jezus składane w jego ramionach przez Matkę Bożą — nawiązanie do wiedeńskiej wizji;
• lilia — znak czystości;
• niekiedy krzyż lub księga, oznaczające jego gorliwość i naukę.

Często zadawane pytania

Kim jest św. Stanisław Kostka?

To polski jezuita żyjący w latach 1550–1568, pochodzący z Rostkowa na Mazowszu. Mimo że zmarł, mając zaledwie osiemnaście lat, osiągnął wielką świętość i został kanonizowany w 1726 roku. Jest jednym z głównych patronów Polski oraz patronem młodzieży.

Od czego jest patronem św. Stanisław Kostka?

Jest przede wszystkim patronem młodzieży i studentów. Poleca się mu również powołania zakonne i kapłańskie, nowicjuszy, dzieci, a także chorych i konających. Należy też do głównych patronów Polski.

Jak brzmi modlitwa do św. Stanisława Kostki?

Krótką, tradycyjną modlitwę za jego wstawiennictwem podajemy na początku tego wpisu. Można odmawiać ją codziennie, prosząc o czystość serca, gorliwość w służbie Bożej i odwagę szukania rzeczy wyższych.

Kiedy jest wspomnienie św. Stanisława Kostki?

W tradycyjnym kalendarzu rzymskim sprzed 1969 roku jego wspomnienie przypadało 13 listopada. W obecnym kalendarzu w Polsce czci się go 18 września jako jednego z głównych patronów kraju.

Co oznaczają słowa „Do wyższych rzeczy jestem stworzony”?

To słynne wyznanie przypisywane świętemu (łac. Ad maiora natus sum) wyraża przekonanie, że człowiek został stworzony nie dla rzeczy przemijających, lecz dla Boga i wieczności. Stały się one niemal dewizą całego jego krótkiego życia.

Zobacz też: bł. karolina.

Aplikacja Iter Fidei zawiera modlitwy i litanie do świętych, po łacinie i po polsku, z audio. Pobierz tutaj.

Źródła. Tradycyjny kalendarz rzymski (Martyrologium Romanum); dawne żywoty świętego Stanisława Kostki; przekaz hagiograficzny Towarzystwa Jezusowego. Elementy oparte na pobożnej tradycji zostały wyraźnie zaznaczone jako takie.