Eklezjastyk, rozdział 18

1 Qui vivit in æternum creavit omnia simul. Deus solus justificabitur, et manet invictus rex in æternum.

1 Który żyje na wieki stworzył wszystko razem. Bóg sam tylko sprawiedliwym się okaże i trwa na wieki Król niezwyciężony.

2 Quis sufficit enarrare opera illius ?

2 Któż zdoła wypowiedzieć dzieła jego?

3 quis enim investigabit magnalia ejus ?

3 I kto może zbadać wielkie czyny jego?

4 virtutem autem magnitudinis ejus quis enuntiabit ? aut quis adjiciet enarrare misericordiam ejus ?

4 A moc wielkości jego kto wysłowi? albo kto się odważy wypowiedzieć miłosierdzie jego?

5 Non est minuere neque adjicere, nec est invenire magnalia Dei.

5 Nie podobna ująć ani przydać, ani wybadać ogromnych dzieł Bożych.

6 Cum consummaverit homo, tunc incipiet : et cum quieverit, aporiabitur.

6 Gdy człowiek skończy, dopiero zacznie, a gdy przestanie, zdumiony będzie.

7 Quid est homo ? et quæ est gratia illius ? et quid bonum aut quid nequam illius ?

7 Czymże jest człowiek albo co za pożytek z niego? i co jest dobrego albo co złego od niego?

8 Numerus dierum hominum, ut multum centum anni, quasi gutta aquæ maris deputati sunt : et sicut calculus arenæ, sic exigui anni in die ævi.

8 Liczba dni człowieka, jeśli wielka, sto lat; jak kropla wody morskiej poczytane są i jak ziarnko piasku, tak niedługie lata wobec dnia wieczności.

9 Propter hoc patiens est Deus in illis, et effundit super eos misericordiam suam.

9 Dlatego cierpliwy jest Bóg względem nich i wylewa na nich miłosierdzie swoje.

10 Vidit præsumptionem cordis eorum, quoniam mala est : et cognovit subversionem illorum, quoniam nequam est.

10 Widział dumę serca ich, że zła jest, i poznał przewrotność ich, że złośliwa.

11 Ideo adimplevit propitiationem suam in illis, et ostendit eis viam æquitatis.

11 Dlatego pełnego zlitowania udzielił im i ukazał im drogę prawości.

12 Miseratio hominis circa proximum suum : misericordia autem Dei super omnem carnem.

12 Miłosierdzie człowieka jest względem bliźniego jego, ale miłosierdzie Boże względem wszelkiego ciała.

13 Qui misericordiam habet, docet et erudit quasi pastor gregem suum.

13 Który ma miłosierdzie, naucza i ćwiczy jak pasterz trzodę swoją.

14 Miseretur excipientis doctrinam miserationis, et qui festinat in judiciis ejus.

14 Miłościw jest temu, który przyjmuje naukę miłosierdzia, i który spieszy się do sądów jego.

15 Fili, in bonis non des querelam, et in omni dato non des tristitiam verbi mali.

15 Synu, z dobrami nie udzielaj żalów i we wszelkim datku nie zasmucaj złym słowem.

16 Nonne ardorem refrigerabit ros ? sic et verbum melius quam datum.

16 Czyż rosa nie ochłodzi gorąca? Tak i słowo lepsze jest niż datek.

17 Nonne ecce verbum super datum bonum ? sed utraque cum homine justificato.

17 Czyż oto słowo nie jest ponad dobry datek? lecz oba są u człowieka sprawiedliwego.

18 Stultus acriter improperabit : et datus indisciplinati tabescere facit oculos.

18 Głupi ostre wyrzuty czynić będzie, a datek niewychowanego wysusza oczy.

19 Ante judicium para justitiam tibi, et antequam loquaris, disce.

19 Przed sądem gotuj sobie sprawiedliwość, a pierwej, nim co powiesz, naucz się.

20 Ante languorem adhibe medicinam : et ante judicium interroga teipsum, et in conspectu Dei invenies propitiationem.

20 Przed chorobą używaj lekarstwa, i przed sądem pytaj sam siebie, a przed obliczem Bożym znajdziesz zmiłowanie.

21 Ante languorem humilia te, et in tempore infirmitatis ostende conversationem tuam.

21 Przed chorobą ukorz się, a czasu niemocy pokaż nawrócenie twoje.

22 Non impediaris orare semper, et ne verearis usque ad mortem justificari, quoniam merces Dei manet in æternum.

22 Nie zatrudniaj się tak, byś się zawsze modlić nie miał, i nie wstydź się aż do śmierci usprawiedliwiać się, bo zapłata Boża trwa na wieki.

23 Ante orationem præpara animam tuam, et noli esse quasi homo qui tentat Deum.

23 Przed modlitwą przygotuj duszę twoją, a nie bądź jak człowiek, który Boga kusi.

24 Memento iræ in die consummationis, et tempus retributionis in conversatione faciei.

24 Pamiętaj na gniew w dzień końca i na czas odpłaty w odwróceniu twarzy.

25 Memento paupertatis in tempore abundantiæ, et necessitatum paupertatis in die divitiarum.

25 Pomnij na ubóstwo w czasie obfitości, a na braki ubóstwa w dzień bogactw.

26 A mane usque ad vesperam immutabitur tempus, et hæc omnia citata in oculis Dei.

26 Odmieni się czas od poranku aż do wieczora, a to wszystko prędkie przed oczyma Bożymi.

27 Homo sapiens in omnibus metuet, et in diebus delictorum attendet ab inertia.

27 Człowiek mądry we wszystkim będzie się miał na ostrożności, a w dni grzechów będzie się strzegł gnuśności.

28 Omnis astutus agnoscit sapientiam, et invenienti eam dabit confessionem.

28 Wszelki rozumny poznaje mądrość, i tego, który ją znajdzie, wysławiać będzie.

29 Sensati in verbis et ipsi sapienter egerunt, et intellexerunt veritatem et justitiam, et impluerunt proverbia et judicia.

29 Roztropni w słowach i sami mądrze się sprawowali i zrozumieli prawdę i sprawiedliwość, i rozlewali przypowieści i sądy.

30 Post concupiscentias tuas non eas, et a voluntate tua avertere.

30 Nie chodź za pożądliwościami twymi i odwracaj się od twej woli.

31 Si præstes animæ tuæ concupiscentias ejus, faciet te in gaudium inimicis tuis.

31 Jeśli pozwolisz duszy twojej na żądze jej, wystawi cię na radość nieprzyjaciołom twoim.

32 Ne oblecteris in turbis nec in modicis : assidua enim est commissio illorum.

32 Nie podobaj sobie w zgromadzeniach, nawet małych, bo ustawiczne są występki ich.

33 Ne fueris mediocris in contentione ex fœnore, et est tibi nihil in sacculo : eris enim invidus vitæ tuæ.

33 Nie stawaj się ubogim chcąc innym dorównać z pożyczanego, gdy sam nic nie masz w mieszku, bo staniesz się wrogiem własnego życia.