Mądrość Syracha (Eklezjastyk)

Mądrość Syracha jest najdłuższą księgą mądrościową Starego Testamentu. Nie jest opowieścią, lecz szkołą: ojciec poucza syna, „Synu…”, o bojaźni Bożej i modlitwie, o pokorze i jałmużnie, o przyjaźni i małżeństwie, o wychowaniu dzieci, o bogactwie i o tym, jak trzymać język na wodzy. Szczytem księgi jest hymn, w którym Mądrość przemawia w pierwszej osobie, a kończy ją długa pochwała ojców Izraela i modlitwa autora. W Biblii katolickiej stoi po Księdze Mądrości i przed Księgą Izajasza, zamykając szereg ksiąg mądrościowych. Wiele jej zdań przeszło do języka modlitwy i kazań: „We wszystkich sprawach twoich pamiętaj na ostatnie rzeczy twoje, a na wieki nie zgrzeszysz” (Syr 7,40).

Mądrość Syracha, Syracydes czy Eklezjastyk? Skąd tyle nazw

Po grecku księga nosi tytuł Mądrość Jezusa, syna Syracha; tradycja żydowska nazywa autora Ben Syrą, czyli synem Syracha. Od greckiej formy tego przydomka pochodzi polskie słowo Syracydes, a od niego nazwa Księga Syracydesa: to ta sama księga co Mądrość Syracha, jak nazywa ją Biblia Tysiąclecia. Nie ma więc sporu Syracha czy Syracydesa: obie nazwy wskazują tego samego autora. Kościół łaciński od starożytności nazywał ją Ecclesiasticus, księgą kościelną, bo chętnie czytano ją na zgromadzeniach, by uczyć wiernych i katechumenów wszystkich cnót. Tę nazwę zachował Sobór Trydencki, Wulgata i ks. Wujek: stąd Eklezjastyk, pod którym znajdziesz ją w tym czytniku.

Nie myl Eklezjastyka z Eklezjastesem. Eklezjastes, który Biblie współczesne nazywają Księgą Koheleta, to krótka księga dwunastu rozdziałów, przypisywana Salomonowi, rozważająca marność rzeczy ziemskich. Nazwy brzmią podobnie, ale to dwie różne księgi.

Kto napisał Mądrość Syracha?

Księga jest podpisana. Pod jej koniec czytamy: „W tej księdze naukę mądrości i umiejętności spisał Jezus, syn Syracha, Jerozolimczyk, który odnowił mądrość z serca swego” (Syr 50,29), a ostatni rozdział otwiera nagłówek: „Modlitwa Jezusa, syna Syracha” (Syr 51,1). Autor nie jest więc ani prorokiem, ani królem: to Jezus (po hebrajsku Jozue), syn Syracha, uczony w Piśmie z Jerozolimy. Jego wnuk przełożył księgę na grecki i napisał do niej przedmowę: opowiada w niej, że dziadek przez długi czas oddawał się czytaniu Zakonu, Proroków i innych ksiąg ojców, a potem sam postanowił napisać coś o nauce i mądrości.

Kim był Syrach?

Ściśle biorąc, Syrach to ojciec autora; zwyczajowo jednak tym imieniem nazywa się samego mędrca. Był uczonym mieszkańcem Jerozolimy, a portret mędrca, który kreśli, przypomina jego samego: „Mądrość wszystkich starodawnych badać będzie mądry i będzie się zajmował prorokami” (Syr 39,1). Podróżował, znał dwory i niebezpieczeństwa, a z doświadczenia wyciąga bardzo konkretne lekcje. W ostatnim rozdziale opowiada, jak od młodości szukał mądrości w modlitwie.

Z powodu podobieństwa do Przysłów księgę liczono niekiedy wśród ksiąg Salomona. Św. Augustyn w dziele O nauce chrześcijańskiej (II, 8) wyjaśnia, że przypisuje się ją Salomonowi z powodu podobieństwa stylu, ale najstalej utrzymuje się, że napisał ją Jezus, syn Syracha; a ponieważ została przyjęta z powagą, należy ją liczyć, jak mówi, wśród ksiąg prorockich.

Kiedy powstała Mądrość Syracha i w jakim celu?

Przedmowa wnuka podaje datę przekładu: przybył on do Egiptu w trzydziestym ósmym roku króla Ptolemeusza Euergetesa, czyli około 132 roku przed Chrystusem, i tam przełożył hebrajski tekst dziadka na grecki. Sama księga jest więc starsza o jedno lub dwa pokolenia. Autor opisuje z podziwem arcykapłana Szymona, syna Oniasza, sprawującego liturgię w świątyni (rozdział 50); powszechnie przyjmuje się, że pisał na początku II wieku przed Chrystusem, około 190-180 roku.

Syrach pisał po hebrajsku. Przez wieki znano tylko przekład grecki i przekłady z niego zrobione, aż od 1896 roku odnaleziono obszerne części oryginału w rękopisach z genizy kairskiej, a potem starsze fragmenty w Masadzie i Qumran. Tekst Wulgaty to dawny przekład łaciński z greki, którego św. Hieronim nie poprawiał; zawiera wersety nieobecne w krótszym tekście greckim, dlatego numeracja wersetów u ks. Wujka często różni się od Biblii Tysiąclecia, której używa się w szkole, o kilka numerów. Rozdziałów jest w obu Bibliach pięćdziesiąt jeden; ten przewodnik podaje numery Wulgaty.

W jakim celu została napisana? Przedmowa wnuka mówi, że księga ma pomóc tym, którzy pragną się uczyć, by coraz lepiej żyli według Zakonu. Jest podręcznikiem życia wiernego Żyda w czasach, gdy kultura grecka coraz mocniej wpływała na Jerozolimę, i dlatego Kościół uczynił z niej podręcznik życia chrześcijańskiego.

O czym jest Mądrość Syracha? Streszczenie

Księga składa się z długiego zbioru pouczeń (rozdziały 1-42,14), hymnu na cześć Boga w stworzeniu i w dziejach (42,15-50) i końcowej modlitwy (rozdział 51).

Bojaźń Pańska i próba (rozdziały 1-2)

„Wszelka mądrość od Pana Boga jest i z nim zawsze była i jest przed wiekami”: tak zaczyna się rozdział 1, a zaraz potem pada zdanie, które jest kluczem całej księgi: „Początkiem mądrości bojaźń Pańska” (Syr 1,16). Rozdział 2 uprzedza tego, kto chce służyć Bogu: „Synu, przystępując do służby Bożej, stój w sprawiedliwości i w bojaźni, i przygotuj duszę swą na pokusę” (Syr 2,1), bo „złoto i srebro w ogniu bywa próbowane, a ludzie przyjemni w piecu utrapienia” (2,5).

Rodzice, ubodzy, przyjaciele (rozdziały 3-13)

Rozdział 3 jest długim rozważaniem czwartego przykazania: „Kto czci ojca swego, doczeka się pociechy z dziatek” (Syr 3,6). Uczy też pokory i jałmużny, a rozdział 4 staje po stronie ubogich: „Synu, nie pozbawiaj ubogiego jałmużny” (Syr 4,1). Rozdział 5 wzywa do nawrócenia bez zwłoki, rozdział 6 daje słynne rady o przyjaźni, a rozdział 7 przypomina o rzeczach ostatecznych. Dalej mowa o kobietach i domu (rozdział 9), o władzy i zwłaszcza o pysze (rozdział 10), o bogactwie (rozdział 11) i o doborze towarzystwa (rozdział 13).

Wolna wola, język i modlitwa przeciw grzechowi (rozdziały 14-23)

Po przestrodze przed chciwością (rozdział 14) rozdział 15 stawia człowieka wobec wyboru: „Położył przed tobą ogień i wodę, do czego chcesz, wyciągnij rękę twoją. Przed człowiekiem żywot i śmierć, dobro i zło; co mu się podoba, będzie mu dane” (Syr 15,17-18). Rozdział 18 sławi miłosierdzie Stwórcy: „miłosierdzie Boże względem wszelkiego ciała” (Syr 18,12). Rozdziały 19-23 tworzą mały traktat o języku, obmowie, przysięgach i kłamstwie, który kończy się modlitwą: „Któż da straż ustom moim, a pieczęć pewną na wargi moje” (Syr 22,33); „Panie, Ojcze i władco życia mego, nie zostawiaj mnie radzie ich” (Syr 23,1).

Pochwała Mądrości (rozdział 24)

W środku księgi głos zabiera sama Mądrość (rozdział 24): „Jam wyszła z ust Najwyższego, pierworodna między wszystkim stworzeniem” (Syr 24,5). Szukała odpoczynku na całej ziemi i znalazła go na Syjonie: „I tak na Syjonie jestem utwierdzona, i w mieście świętym podobnie odpoczywałam” (Syr 24,15). Rośnie jak cedr na Libanie i jak cyprys, jak palma i różany krzew w Jerychu, i zaprasza wszystkich: „Przyjdźcie do mnie wszyscy, którzy mnie pragniecie, i nasyćcie się owocami moimi!” (Syr 24,26).

Dom, społeczność i cześć Boża (rozdziały 25-42,14)

Rady płyną dalej: dobra żona (rozdziały 25 i 26), przebaczanie krzywd (rozdział 28), pożyczka i poręczenie (rozdział 29), wychowanie dzieci i radość serca (rozdział 30), uczty i umiarkowanie (rozdziały 31-32), marność snów (rozdział 34), prawdziwa ofiara i modlitwa (rozdział 35), modlitwa za Izraela i za narody (rozdział 36), lekarz i żałoba (rozdział 38), uczony i mędrzec (rozdział 39), a wreszcie sama śmierć: „O śmierci! jakże jest gorzka pamięć o tobie dla człowieka, mającego pokój w dobrach swoich” (Syr 41,1).

Chwała Boga w stworzeniu (42,15-43)

Hymn na cześć słońca, księżyca i gwiazd, śniegu, szronu i morza, posłusznych słowu Bożemu. Autor kończy go wyznaniem bezradności: „Wiele będziemy mówić, a ustaniemy w słowach; a wniosek mów: On jest we wszystkim” (Syr 43,29).

Pochwała ojców (rozdziały 44-50)

„Wysławiajmy mężów chwalebnych i ojców naszych w pokoleniu ich” (Syr 44,1). Syrach przechodzi przez historię świętą od Henocha i Noego przez Abrahama, Mojżesza i Aarona (rozdział 45), Jozuego, Samuela, Dawida i Salomona (rozdziały 46-47), Eliasza, który „Powstał […] jak ogień, a słowo jego jak pochodnia gorzało” (Syr 48,1), Elizeusza, Ezechiasza i Izajasza, Jozjasza i proroków (rozdział 49), aż do arcykapłana Szymona sprawującego liturgię w świątyni (rozdział 50).

Modlitwa Jezusa, syna Syracha (rozdział 51)

Księga kończy się dziękczynieniem za ocalenie i opowieścią o tym, jak autor szukał mądrości od młodości. Ostatnie słowo należy do czytelnika: „Spełniajcie dzieło wasze przed czasem, a da wam zapłatę waszą w czasie swoim” (Syr 51,38).

Plan Mądrości Syracha

1. Mądrość pochodzi od Boga, jej początkiem jest bojaźń Pańska (rozdziały 1-2).
2. Obowiązki wobec rodziców, pokora, jałmużna, opieka nad ubogimi (rozdziały 3-4).
3. Nawrócenie bez zwłoki, przyjaźń, pamięć o rzeczach ostatecznych (rozdziały 5-7).
4. Roztropność w stosunkach z ludźmi, pycha, bogactwo, towarzystwo (rozdziały 8-14).
5. Wolna wola człowieka i miłosierdzie Boże (rozdziały 15-18).
6. Mały traktat o języku i modlitwa o czystość warg i serca (rozdziały 19-23).
7. Mądrość przemawia o sobie (rozdział 24).
8. Rodzina, przebaczenie, pieniądze, wychowanie, stół, sny, ofiara, lekarz, mędrzec, śmierć (rozdziały 25-42,14).
9. Hymn o chwale Boga w stworzeniu (42,15-43).
10. Pochwała ojców Izraela od Henocha do arcykapłana Szymona (rozdziały 44-50).
11. Modlitwa i świadectwo autora (rozdział 51).

Mądrość Syracha o kobietach i o małżeństwie

To jedno z najczęściej szukanych pytań o tę księgę i warto odpowiedzieć na nie uczciwie. Syrach pisze jako ojciec do syna, w społeczeństwie, w którym to mężczyzna wybiera żonę, i mówi o kobietach z perspektywy męża: o dobrej żonie, o złej żonie i o córkach.

O dobrej żonie mówi pięknie jak mało kto w Piśmie: „Błogosławiony mąż niewiasty dobrej, bo liczba lat jego podwójna. Niewiasta mocna rozwesela męża swego i lat życia jego da mu w pokoju dopełnić” (Syr 26,1-2). Dobra żona jest darem Bożym: „Dobrym działem żona dobra; w dziale bojących się Boga będzie dana mężowi za uczynki dobre” (26,3).

Jej piękność jest jak słońce wschodzące na niebie (26,21), ale najważniejsze jest to, co w sercu: „Jak fundamenty wieczne na skale mocnej, tak przykazania Boże w sercu niewiasty świętej” (Syr 26,24). Kto znalazł taką żonę, niech jej nie opuszcza: „Nie odłączaj się od żony mądrej i dobrej, którą dostałeś w bojaźni Pańskiej, bo wdzięk jej wstydliwości jest nad złoto” (Syr 7,21). A kto ją ma, ma podporę domu: „Kto ma żonę dobrą ma początek posiadłości” (Syr 36,26).

Ostre słowa padają w rozdziale 25, o złej żonie: „Lepiej mieszkać z lwem i ze smokiem, niż mieszkać ze złą niewiastą” (Syr 25,23). Werset 25,33 nawiązuje do Ewy i grzechu w raju. Nie są to sądy o kobiecie w ogóle, lecz przestroga dla młodego mężczyzny przed złym wyborem, tak jak inne rozdziały przestrzegają przed złym przyjacielem, złym doradcą i złym towarzystwem. Syrach widzi szczęście tam, gdzie mąż i żona są jednego ducha: wśród trzech rzeczy, które podobają się Bogu i ludziom, wymienia „mąż i niewiasta dobrze się z sobą zgadzający” (Syr 25,2). Katolicka nauka o sakramencie małżeństwa czyta te rozdziały w świetle Ewangelii i Listu do Efezjan, gdzie miłość męża i żony jest obrazem miłości Chrystusa i Kościoła.

Interpretacja: tematy i lektura katolicka

Mądrość zaczyna się od bojaźni Bożej

Mądrość Syracha to pobożność przeżywana w codziennych obowiązkach. Spośród ksiąg mądrościowych jest najbardziej praktyczna: nie spekuluje, lecz wychowuje. Bojaźń Pańska, o której mówi, nie jest lękiem niewolnika, lecz synowskim szacunkiem, który każe unikać grzechu i otwiera serce na wszystkie cnoty: „Bojaźń Pańska ucieszy serce i da radość i wesele, i długi żywot” (Syr 1,12). Tradycja liczy ją wśród siedmiu darów Ducha Świętego.

Wolna wola

„Bóg od początku stworzył człowieka i zostawił go w mocy rady jego” (Syr 15,14) to jeden z klasycznych tekstów o wolnej woli. Św. Augustyn w traktacie O łasce i wolnej woli przytacza go przeciw tym, którzy winę za własne grzechy zrzucali na Boga, a w tym samym dziele pokazuje, że wola zachowuje przykazania tylko wsparta łaską.

Jałmużna, nawrócenie i rzeczy ostateczne

„Ogień gorejący gasi woda, a jałmużna grzechom się sprzeciwia” (Syr 3,33): to samo mówi archanioł Rafał w Księdze Tobiasza, „albowiem jałmużna od śmierci wybawia, ona oczyszcza grzechy” (Tb 12,9).

Księga wzywa do nawrócenia bez zwłoki: „Nie odwlekaj nawrócenia się do Pana i nie odkładaj z dnia na dzień” (Syr 5,8), a pamięć o rzeczach ostatecznych zaleca zdaniem, które kaznodzieje powtarzali przez wieki, łacińskim memorare novissima tua: „We wszystkich sprawach twoich pamiętaj na ostatnie rzeczy twoje, a na wieki nie zgrzeszysz” (7,40).

Przebaczenie i Ojcze nasz

„Odpuść bliźniemu twemu, który ci szkodzi, a wtedy tobie, gdy będziesz prosił, grzechy odpuszczone będą” (Syr 28,2) zapowiada prośbę, którą Pan Jezus umieścił w modlitwie Pańskiej: „I odpuść nam nasze winy, jako i my odpuszczamy naszym winowajcom” (Mt 6,12). Werset poprzedni, często szukany jako Syr 28,1, przestrzega mściwego: „Kto się chce mścić, znajdzie pomstę od Pana, a grzechy jego pewno zachowa” (28,1).

Pycha, początek grzechu

„Albowiem pycha jest początkiem grzechu każdego” (Syr 10,15). Na tym wersecie (po łacinie initium omnis peccati superbia) opiera się nauka św. Augustyna i św. Grzegorza Wielkiego o pysze jako królowej i korzeniu wad, z którego wyrastają grzechy główne. Lekarstwo podaje już rozdział 3: „Im większy jesteś, tym pokorniej się we wszystkim zachowuj, a znajdziesz łaskę przed Bogiem” (Syr 3,20).

Mądrość, Chrystus i Matka Boża

Mądrość, która wyszła „z ust Najwyższego” i jest „pierworodna między wszystkim stworzeniem”, Ojcowie czytali jako figurę Słowa Wiecznego, przez które wszystko się stało. Kościół w liturgii odnosi rozdział 24 także do Najświętszej Maryi Panny, Stolicy Mądrości, wybranej od początku w zamyśle Bożym: „Od początku i przed wiekami jestem stworzona” (Syr 24,14); „Jam matka pięknej miłości i bogobojności, i poznania, i nadziei świętej” (Syr 24,24).

Najważniejsze wersety i cytaty z Mądrości Syracha

• Syr 1,16: „Początkiem mądrości bojaźń Pańska”.
• Syr 2,1: „Synu, przystępując do służby Bożej, stój w sprawiedliwości i w bojaźni, i przygotuj duszę swą na pokusę”.
• Syr 3,9: „Uczynkiem i mową i wszelką cierpliwością czcij ojca twego”.
• Syr 6,14-16, kto znalazł przyjaciela, znalazł skarb: „Wierny przyjaciel jest mocną obroną, a kto go znalazł, skarb znalazł” (6,14); „Przyjaciel wierny jest lekarstwem dla życia i nieśmiertelności, a którzy się boją Pana, znajdą go” (6,16). Ten sam rozdział uczy ostrożności: „Jeśli nabywasz przyjaciela, przez doświadczenie go nabywaj, a nie zawierzaj mu łatwo” (Syr 6,7).
• Syr 11,3: „Malutka jest pszczoła między latającymi, a pierwszeństwo słodyczy ma owoc jej”.
• Syr 11,10: „Synu, nie zajmuj się wielu sprawami”, werset znany z przekładów współczesnych jako rada, by nie brać na siebie zbyt wielu spraw.
• Syr 13,1: „Kto się smoły dotknie, pomaże się nią, a kto ma towarzystwo z pysznym, oblecze się w pychę”.
• Syr 27,29: „Kto dół kopie, wpadnie weń”.
• Syr 30,23: „Wesele serca, to jest życie człowieka i skarb świętości nieprzebrany”.
• Syr 34,1-7, o snach: „Jak ten, co chwyta cień i wiatr goni, tak i ten, który daje wiarę snom kłamliwym” (34,2). Rozdział nie odrzuca wszelkich snów, bo wyjątek stanowią te, które zsyła Najwyższy (34,6), ale uczy nie budować na nich życia.
• Syr 35,21: „Modlitwa korzącego się przeniknie obłoki”.
• Syr 38,1-9, o lekarzu: „Czcij lekarza dla potrzeby, albowiem go Najwyższy stworzył” (38,1); „Synu, w chorobie twojej nie opuszczaj samego siebie, ale proś Pana, a on cię uzdrowi” (38,9). To tekst bliski chorym i ich bliskim; zobacz modlitwę za chorych.
• Syr 38,23: głos zmarłego do żywego, „mnie wczoraj, a dziś tobie”; od łacińskiego mihi heri, et tibi hodie wywodzi się zwykle sentencja hodie mihi, cras tibi, znana z bram cmentarnych.

Mądrość Syracha w kanonie i w liturgii

Gdzie w Biblii znajduje się Mądrość Syracha?

W Starym Testamencie, wśród ksiąg mądrościowych, jako ostatnia z nich: po Księdze Hioba, Psalmach, Przysłowiach, Koheleta, Pieśni nad pieśniami i Księdze Mądrości, a przed Księgą Izajasza, od której zaczynają się księgi prorockie. Jest jedną z siedmiu ksiąg deuterokanonicznych, razem z Księgą Tobiasza, Judyty, Mądrości, Barucha i dwiema Księgami Machabejskimi. Przyszła do Kościoła wraz z Septuagintą, greckim Starym Testamentem Apostołów; Klemens Aleksandryjski, Orygenes, św. Cyprian i św. Augustyn cytują ją jako Pismo. Synody afrykańskie w Hipponie (393) i Kartaginie (397), Sobór Florencki (1442) i wreszcie Sobór Trydencki na IV sesji (8 kwietnia 1546) wymieniają ją wśród ksiąg świętych. Reformatorzy, idąc za krótszym kanonem żydowskim, zaliczyli ją do apokryfów i większość Biblii protestanckich jej nie ma; zostaje w Bibliach katolickich i prawosławnych. Więcej w artykule Która Biblia jest katolicka.

W Mszale i Brewiarzu z 1962 roku

Mszał z 1962 roku chętnie sięga po Eklezjastyka, zapowiadając go tytułem Lectio libri Sapientiae, czytanie z Księgi Mądrości, który liturgia nadaje wszystkim księgom mądrościowym:

• Msza o Matce Bożej Salve, sancta Parens czyta jako lekcję Syr 24,14-16, „Od początku i przed wiekami jestem stworzona”;
• Msza Statuit o świętych biskupach bierze introit z Syr 45,30; w Mszy o biskupach wyznawcach lekcją są Syr 44,16-27 i 45,3-20, zaczynające się od słów Ecce sacerdos magnus, które powtarza też graduał;
• Msza o doktorach Kościoła In medio Ecclesiae bierze introit z Syr 15,5, a święto św. Jana Apostoła (27 grudnia) czyta jako lekcję Syr 15,1-6;
• Msza o wyznawcach Os justi czyta Syr 31,8-11: „Szczęśliwy bogacz, który się znalazł bez zmazy i który za złotem nie biegał” (Syr 31,8);
• Msza o dziewicach męczennicach Loquebar czyta jako lekcję modlitwę z rozdziału 51;
• introit Da pacem, Domine XVIII niedzieli po Zesłaniu Ducha Świętego wzięty jest z Syr 36,18, a introit Aqua sapientiae wtorku w oktawie Wielkanocy z Syr 15,3-4.

W Brewiarzu rzymskim Eklezjastyka czyta się na Jutrzni w czwartym i piątym tygodniu sierpnia, po Księdze Mądrości. W sobotę na Laudesach śpiewa się kantyk z Syr 36,1-16, Miserere nostri, Deus omnium, a rozdział 24 dostarcza czytań i kapitułek oficjów maryjnych, także Małego Oficjum o Najświętszej Maryi Pannie. Wielka antyfona adwentowa z 17 grudnia, O Sapientia, quae ex ore Altissimi prodiisti, zaczyna się od słów Syr 24,5. Oficjum dnia znajdziesz w brewiarzu.

Jak czytać Mądrość Syracha?

Czytaj ją powoli, rozdział dziennie, tak jak dawny Kościół dawał ją katechumenom: nie po to, by śledzić fabułę, lecz by przyjąć regułę życia. Rozdział 24 zachowaj na święto Matki Bożej, a pochwałę ojców czytaj z księgami historycznymi pod ręką. Gdy jakaś rada dotyka twoich obowiązków, zamień ją w modlitwę, jak sam Syrach robi w rozdziałach 23 i 51. Rachunek sumienia zrobiony na rozdziałach o języku, od 19 do 23, przynosi trwałe owoce. Zestaw wreszcie tę księgę z Księgą Koheleta i z Księgą Mądrości: razem pokazują, że prawdziwa mądrość jest darem Boga, przyjmowanym w bojaźni i przeżywanym w miłości.

Często zadawane pytania

Czym jest Mądrość Syracha?

To księga mądrościowa Starego Testamentu, w Wulgacie i u ks. Wujka zwana Eklezjastykiem, napisana po hebrajsku przez Jezusa, syna Syracha, uczonego z Jerozolimy, na początku II wieku przed Chrystusem i przełożona na grecki przez jego wnuka. Uczy bojaźni Bożej, modlitwy, jałmużny, pokory, przyjaźni i obowiązków rodzinnych, a na końcu wysławia wielkich mężów Izraela. Kościół przyjmuje ją jako Pismo natchnione.

Mądrość Syracha czy Księga Syracydesa?

To ta sama księga. Syracydes to grecka forma przydomka syn Syracha, a Mądrość Syracha to nazwa używana w Biblii Tysiąclecia. Wulgata i ks. Wujek nazywają ją Eklezjastykiem, czyli księgą kościelną.

Kim był Syrach?

Autorem księgi jest Jezus, syn Syracha (Ben Syra), uczony w Piśmie z Jerozolimy, który podpisuje się w rozdziale 50. Nie był ani królem, ani prorokiem, lecz nauczycielem, który długo studiował Zakon i Proroków, jak opowiada w przedmowie jego wnuk. Syrach to imię jego ojca, ale zwyczajowo tak nazywa się samego autora.

Gdzie w Biblii znajduje się Mądrość Syracha?

W Starym Testamencie, jako ostatnia z ksiąg mądrościowych, po Księdze Mądrości i przed Księgą Izajasza. Nie znajdziesz jej w większości Biblii protestanckich, które pomijają księgi deuterokanoniczne.

Co Mądrość Syracha mówi o przyjaźni?

Rozdział 6 uczy, by przyjaciela wypróbować, zanim mu się zaufa, bo wielu jest przyjaciółmi tylko w czasie powodzenia. Wiernego przyjaciela nazywa jednak mocną obroną, skarbem, którego niczym nie można zastąpić, i lekarstwem dla życia, które znajdują bojący się Pana.

Jaka jest różnica między Eklezjastykiem a Eklezjastesem?

Eklezjastes, czyli Księga Koheleta, to krótka księga dwunastu rozdziałów, przypisywana Salomonowi, o marności rzeczy ziemskich. Eklezjastyk, czyli Mądrość Syracha, to długa księga mądrości moralnej w pięćdziesięciu jeden rozdziałach, napisana przez Jezusa, syna Syracha. Nazwy są podobne, ale to dwie różne księgi.

Ile rozdziałów ma Mądrość Syracha?

Pięćdziesiąt jeden. Wulgata i ks. Wujek mają wersety nieobecne w przekładach współczesnych z greki i hebrajskiego, dlatego numery wersetów często się różnią.