Eklezjastyk, rozdział 11

1 Sapientia humiliati exaltabit caput illius, et in medio magnatorum consedere illum faciet.

1 Mądrość uniżonego wywyższy głowę jego i w pośrodku wielkich panów posadzi go.

2 Non laudes virum in specie sua, neque spernas hominem in visu suo.

2 Nie chwal człowieka dla piękności jego, ani nie gardź człowiekiem dla wyglądu jego.

3 Brevis in volatilibus est apis, et initium dulcoris habet fructus illius.

3 Malutka jest pszczoła między latającymi, a pierwszeństwo słodyczy ma owoc jej.

4 In vestitu ne glorieris umquam, nec in die honoris tui extollaris : quoniam mirabilia opera Altissimi solius, et gloriosa, et absconsa, et invisa opera illius.

4 Nie chlub się nigdy odzieniem, ani się nie wynoś w dzień chwały twojej, bo dziwne są sprawy jednego tylko Najwyższego, i chwalebne i skryte i niewidome są uczynki jego.

5 Multi tyranni sederunt in throno : et insuspicabilis portavit diadema.

5 Wielu okrutników zasiadło na tronie, a ten, o którym nie myślano, otrzymał koronę.

6 Multi potentes oppressi sunt valide, et gloriosi traditi sunt in manus alterorum.

6 Wielu możnych gwałtownie zostało uciśnionych i poważani oddani zostali w ręce innych.

7 Priusquam interroges, ne vituperes quemquam : et cum interrogaveris, corripe juste.

7 Nie gań nikogo pierwej, nim się wywiesz, a wywiedziawszy się, karć sprawiedliwie.

8 Priusquam audias, ne respondeas verbum : et in medio sermonum ne adjicias loqui.

8 Pierwej nim wysłuchasz, nie odpowiadaj słowa, a w środku mów nie wtrącaj się.

9 De ea re quæ te non molestat, ne certeris : et in judicio peccantium ne consistas.

9 Nie wadź się o to, co ciebie nie dotyczy, i nie zasiadaj do sądu z grzesznikami.

10 Fili, ne in multis sint actus tui : et si dives fueris, non eris immunis a delicto. Si enim secutus fueris, non apprehendes : et non effugies, si præcucurreris.

10 Synu, nie zajmuj się wielu sprawami, a jeśli będziesz bogatym, nie będziesz wolny od występku: bo jeśli uganiać się będziesz, nie osiągniesz, a choćbyś uciekał, nie unikniesz.

11 Est homo laborans et festinans, et dolens : impius, et tanto magis non abundabit.

11 Niejeden człowiek bezbożny pracuje i spieszy się i boleje, a tym mniej wzbogaca się.

12 Est homo marcidus egens recuperatione, plus deficiens virtute, et abundans paupertate :

12 Jest człowiek bezsilny, ratunku potrzebujący, w siłę ubogi a obfitujący w ubóstwo,

13 et oculus Dei respexit illum in bono, et erexit eum ab humilitate ipsius, et exaltavit caput ejus : et mirati sunt in illo multi, et honoraverunt Deum.

13 a oko Boskie wejrzało nań ku dobremu i podniósł go z jego uniżenia, i podwyższył głowę jego, i zdumiewało się nad nim wielu, i dali cześć Bogu.

14 Bona et mala, vita et mors, paupertas et honestas, a Deo sunt :

14 Dobre i złe, życie i śmierć, ubóstwo i bogactwo od Pana pochodzą.

15 sapientia, et disciplina, et scientia legis, apud Deum : dilectio, et viæ bonorum, apud ipsum.

15 Mądrość i nauka i umiejętność zakonu u Boga; miłość i drogi dobrych u niego są.

16 Error et tenebræ peccatoribus concreata sunt : qui autem exsultant in malis consenescunt in malo.

16 Grzesznikom błąd i ciemności są wrodzone, a którzy się radują w złych rzeczach, starzeją się w złości.

17 Datio Dei permanet justis, et profectus illius successus habebit in æternum.

17 Dar Boży trwa dla sprawiedliwych, a czemu on da wzrost, będzie miało powodzenie na wieki.

18 Est qui locupletatur parce agendo, et hæc est pars mercedis illius.

18 Jest taki, który się bogaci skąpo żyjąc, i to jest dział zapłaty jego,

19 In eo quod dicit : Inveni requiem mihi, et nunc manducabo de bonis meis solus :

19 iż mówi: „Znalazłem sobie odpoczynek i teraz będę sam używał dóbr moich,”

20 et nescit quod tempus præteriet, et mors appropinquet, et relinquat omnia aliis, et morietur.

20 a nie wie, że czas przeminie i śmierć się przybliża, a on wszystko innym zostawi i umrze.

21 Sta in testamento tuo, et in illo colloquere, et in opere mandatorum tuorum veterasce.

21 Trwaj w przymierzu twoim i rozmawiaj o nim, i starzej się w spełnianiu przykazań tobie danych.

22 Ne manseris in operibus peccatorum : confide autem in Deo, et mane in loco tuo.

22 Nie zatrzymuj się przy uczynkach grzeszników, a ufaj Bogu i pozostań na miejscu swoim;

23 Facile est enim in oculis Dei subito honestare pauperem.

23 bo łatwo jest w oczach Boskich nagle wzbogacić ubogiego.

24 Benedictio Dei in mercedem justi festinat, et in hora veloci processus illius fructificat.

24 Błogosławieństwo Boże prędkie jest, by nagrodzić pobożnego i w krótkim czasie postępek jego owoc przynosi.

25 Ne dicas : Quid est mihi opus ? et quæ erunt mihi ex hoc bona ?

25 Nie mów: „Cóż po mnie i cóż odtąd będzie dobrego?”

26 Ne dicas : Sufficiens mihi sum : et quid ex hoc pessimabor ?

26 Nie mów: „Mam dostatek, a cóż mi się odtąd złego zdarzy?”

27 In die bonorum ne immemor sis malorum, et in die malorum ne immemor sis bonorum :

27 W dzień szczęścia nie zapominaj o nieszczęściu, a w dzień nieszczęścia nie zapominaj o szczęściu.

28 quoniam facile est coram Deo in die obitus retribuere unicuique secundum vias suas.

28 Bo łatwo jest u Boga w dzień śmierci zapłacić każdemu według dróg jego.

29 Malitia horæ oblivionem facit luxuriæ magnæ, et in fine hominis denudatio operum illius.

29 Godzinne nieszczęście przynosi zapomnienie wielkiej rozkoszy, a przy końcu człowieka jest ujawnienie uczynków jego.

30 Ante mortem ne laudes hominem quemquam : quoniam in filiis suis agnoscitur vir.

30 Nie chwal przed śmiercią żadnego człowieka, bo z synów swych poznany bywa mąż.

31 Non omnem hominem inducas in domum tuam : multæ enim sunt insidiæ dolosi.

31 Nie każdego człowieka wprowadzaj do domu swego, bo wiele jest podstępów zdradliwego.

32 Sicut enim eructant præcordia fœtentium, et sicut perdix inducitur in caveam, et ut caprea in laqueum : sic et cor superborum, et sicut prospector videns casum proximi sui.

32 Jak bowiem wypuszczają smród wnętrzności śmierdzących ludzi i jak kuropatwę wprowadzają do klatki, i jak sarnę w sidło, tak i serce pysznych ludzi, i jak czatujący, który patrzy na upadek bliźniego swego.

33 Bona enim in mala convertens insidiatur, et in electis imponet maculam.

33 Dobre bowiem rzeczy we złe obracając stawia zasadzki, i na rzeczy najwyborniejsze rzuca plamę.

34 A scintilla una augetur ignis, et ab uno doloso augetur sanguis : homo vero peccator sanguini insidiatur.

34 Od jednej iskierki rozżarza się ogień i od jednego zdradliwego mnoży się krew; a człowiek grzeszny godzi na krew.

35 Attende tibi a pestifero, fabricat enim mala, ne inducat super te subsannationem in perpetuum.

35 Strzeż się niegodziwca, bo knuje nieszczęście, by snadź na ciebie nie przywiódł pośmiewiska na wieki.

36 Admitte ad te alienigenam : et subvertet te in turbine, et abalienabit te a tuis propriis.

36 Przypuść do siebie obcego, a w zamieszaniu cię wywróci i obcym uczyni cię twym własnym.