Eklezjastyk, rozdział 22

1 In lapide luteo lapidatus est piger : et omnes loquentur super aspernationem illius.

1 Kamieniem ubłoconym leniwiec jest ukamienowany, a wszyscy będą mówić jemu na wzgardę.

2 De stercore boum lapidatus est piger : et omnis qui tetigerit eum excutiet manus.

2 Gnojem wołowym leniwiec jest ukamienowany, a każdy, kto się go dotknie, otrząśnie ręce.

3 Confusio patris est de filio indisciplinato : filia autem in deminoratione fiet.

3 Sromota dla ojca jest z syna źle wychowanego, a córka umniejszeniem będzie.

4 Filia prudens hæreditas viro suo : nam quæ confundit, in contumeliam fit genitoris.

4 Córka mądra jest dziedzictwem mężowi swemu, a która lekko się sprawuje, bywa ku zelżywości ojcu.

5 Patrem et virum confundit audax, et ab impiis non minorabitur : ab utrisque autem inhonorabitur.

5 Ojca i męża zawstydza bezwstydna i bezbożnym nie ustępuje, a od obu wzgardzona będzie.

6 Musica in luctu importuna narratio : flagella et doctrina in omni tempore sapientia.

6 Muzyką w żałobie - niewczesne opowiadanie; karanie i nauka są w każdym czasie mądrością.

7 Qui docet fatuum, quasi qui conglutinat testam.

7 Kto uczy głupiego, jest jak ten, co skorupy zlepia.

8 Qui narrat verbum non audienti, quasi qui excitat dormientem de gravi somno.

8 Kto powiada słowo nie słuchającemu, jest jak ten, co budzi śpiącego z twardego snu.

9 Cum dormiente loquitur qui enarrat stulto sapientiam : et in fine narrationis dicit : Quis est hic ?

9 Ze śpiącym rozmawia, kto wykłada mądrość głupiemu; a na końcu rozprawy mówi: „Któż to jest?”

10 Supra mortuum plora, defecit enim lux ejus : et supra fatuum plora, defecit enim sensus.

10 Płacz nad umarłym, bo ustała światłość jego, i nad głupim płacz, bo rozum ustaje.

11 Modicum plora super mortuum, quoniam requievit :

11 Mało płacz nad umarłym, albowiem odpoczął;

12 nequissimi enim nequissima vita super mortem fatui.

12 bo niecnotliwy żywot niecnotliwego gorszy jest od śmierci głupiego.

13 Luctus mortui septem dies : fatui autem et impii omnes dies vitæ illorum.

13 Żałoba po umarłym przez siedem dni, ale nad głupim i bezbożnym po wszystkie dni żywota ich.

14 Cum stulto ne multum loquaris, et cum insensato ne abieris.

14 Z głupim niewiele mów, a z niemądrym nie chodź.

15 Serva te ab illo, ut non molestiam habeas, et non coinquinaberis peccato illius.

15 Strzeż się go, abyś przykrości nie miał, a nie będziesz splugawiony grzechem jego.

16 Deflecte ab illo, et invenies requiem, et non acediaberis in stultitia illius.

16 Odstąp od niego, a znajdziesz pokój i nie będziesz trapiony głupotą jego.

17 Super plumbum quid gravabitur ? et quod illi aliud nomen quam fatuus ?

17 Od ołowiu co cięższego? A jakie inne imię mu przystoi, jak „głupi?”

18 Arenam, et salem, et massam ferri facilius est ferre quam hominem imprudentem, et fatuum, et impium.

18 Piasek i sól i bryłę żelaza łatwiej jest nieść, niż człowieka nieroztropnego i głupiego i bezbożnego.

19 Loramentum ligneum colligatum in fundamento ædificii non dissolvetur, sic et cor confirmatum in cogitatione consilii.

19 Wiązanie drewniane, spojone na fundamencie budynku, nie rozerwie się; tak i serce umocnione rozumnym zastanowieniem.

20 Cogitatus sensati in omni tempore metu non depravabitur.

20 Myśl mądrego w żadnym czasie bojaźnią nie będzie skażona.

21 Sicut pali in excelsis, et cæmenta sine impensa posita, contra faciem venti non permanebunt :

21 Jak koły na wysokim miejscu i kamienie ułożone bez zaprawy nie ostoją się przed wiatrem,

22 sic et cor timidum in cogitatione stulti contra impetum timoris non resistet.

22 tak i serce głupiego, lękliwe w myśli, nie ostoi się przeciw napadowi strachu.

23 Sicut cor trepidum in cogitatione fatui omni tempore non metuet, sic et qui in præceptis Dei permanet semper.

23 Jak serce głupiego, lękliwe w myśli, w żadnym czasie nie będzie się bało, tak i ten, który w przykazaniu Bożym trwa ustawicznie.

24 Pungens oculum deducit lacrimas, et qui pungit cor profert sensum.

24 Kto kole oko, wywodzi łzy, a kto rani serce, wywołuje uczucie.

25 Mittens lapidem in volatilia, dejiciet illa : sic et qui conviciatur amico, dissolvit amicitiam.

25 Kto ciska kamieniem na ptaki, spędzi je; tak i który znieważa przyjaciela, rozrywa przyjaźń.

26 Ad amicum etsi produxeris gladium, non desperes : est enim regressus. Ad amicum

26 Choćbyś dobył miecza na przyjaciela, nie rozpaczaj, bo jest nawrót.

27 si aperueris os triste, non timeas : est enim concordatio : excepto convitio, et improperio, et superbia, et mysterii revelatione, et plaga dolosa : in his omnibus effugiet amicus.

27 Na przyjaciela jeśli otworzysz usta przykre, nie bój się, bo jest pojednanie; wyjąwszy obelgę, i wyrzucanie na oczy, i pychę, i wyjawienie tajemnicy, i ranę zdradliwą: dla tych wszystkich rzeczy ucieknie przyjaciel.

28 Fidem posside cum amico in paupertate illius, ut et in bonis illius læteris.

28 Dochowaj wierności przyjacielowi w ubóstwie jego, abyś się i w szczęściu jego weselił;

29 In tempore tribulationis illius permane illi fidelis, ut et in hæreditate illius cohæres sis.

29 czasu ucisku jego pozostań mu wiernym, abyś w dziedzictwie jego był współdziedzicem.

30 Ante ignem camini vapor et fumus ignis inaltatur : sic et ante sanguinem maledicta, et contumeliæ, et minæ.

30 Przed ogniem z komina para i dym ognisty w górę idzie; tak i przed krwią są złorzeczenia i potwarze i groźby.

31 Amicum salutare non confundar, a facie illius non me abscondam : et si mala mihi evenerint per illum, sustinebo.

31 Pozdrawiać przyjaciela nie będę się wstydził, nie skryję się przed nim, a jeśli mi się co złego przezeń przydarzy, ścierpię.

32 Omnis qui audiet cavebit se ab eo.

32 Każdy, kto usłyszy, będzie się go strzegł.

33 Quis dabit ori meo custodiam, et super labia mea signaculum certum, ut non cadam ab ipsis, et lingua mea perdat me ?

33 Któż da straż ustom moim, a pieczęć pewną na wargi moje; abym nie upadł przez nie, a język mój żeby mnie nie zgubił?