Eklezjastyk, rozdział 33

1 Timenti Dominum non occurrent mala : sed in tentatione Deus illum conservabit, et liberabit a malis.

1 Bojącego się Pana nie spotka zło, ale Bóg go w pokusie zachowa i wybawi od złego.

2 Sapiens non odit mandata et justitias, et non illidetur quasi in procella navis.

2 Mądry nie ma w nienawiści przykazań i sprawiedliwości, i nie rozbije się jak okręt w nawałności.

3 Homo sensatus credit legi Dei, et lex illi fidelis.

3 Człowiek roztropny wierzy zakonowi Bożemu, a zakon mu jest wierny.

4 Qui interrogationem manifestat parabit verbum, et sic deprecatus exaudietur : et conservabit disciplinam, et tunc respondebit.

4 Kto pytania objaśnia, przygotuje słowo, a tak uproszony, będzie słuchany; i zachowa naukę, i dopiero odpowie.

5 Præcordia fatui quasi rota carri, et quasi axis versatilis cogitatus illius.

5 Wnętrzności głupiego jak koło u wozu, a myślenie jego jak oś, która się obraca.

6 Equus emissarius, sic et amicus subsannator : sub omni supra sedente hinnit.

6 Jak ogier, tak i przyjaciel naśmiewca: pod każdym, który na nim siedzi, rży.

7 Quare dies diem superat, et iterum lux lucem, et annus annum a sole ?

7 Czemu dzień przewyższa dzień, i światło także światło, i jeden rok drugi - od słońca?

8 A Domini scientia separati sunt, facto sole, et præceptum custodiente.

8 Rozdzielone są umiejętnością Pańską, gdy uczynione zostało słońce, które strzeże rozkazania.

9 Et immutavit tempora, et dies festos ipsorum, et in illis dies festos celebraverunt ad horam.

9 I odróżnił czasy i święta ich, a w nie święcono dni święte do godziny.

10 Ex ipsis exaltavit et magnificavit Deus, et ex ipsis posuit in numerum dierum : et omnes homines de solo et ex terra unde creatus est Adam.

10 Z tych niektóre wywyższył Bóg i wsławił, a inne położył w liczbie dni. A wszyscy ludzie są z ziemi i prochu, skąd Adam został stworzony.

11 In multitudine disciplinæ Dominus separavit eos, et immutavit vias eorum.

11 Z wielką umiejętnością Pan ich rozdzielił i drogi ich rozróżnił.

12 Ex ipsis benedixit et exaltavit, et ex ipsis sanctificavit, et ad se applicavit, et ex ipsis maledixit, et humiliavit, et convertit illos a separatione ipsorum.

12 Jednym z nich pobłogosławił i wywyższył, ale drugich poświęcił i przywłaszczył sobie; innych przeklął i uniżył, i odwrócił ich od miejsca ich odłączenia.

13 Quasi lutum figuli in manu ipsius, plasmare illud et disponere.

13 Jak glina garncarza w ręku jego, aby z niej tworzył i lepił,

14 Omnes viæ ejus secundum dispositionem ejus : sic homo in manu illius qui se fecit, et reddet illi secundum judicium suum.

14 wszystkie drogi jego są według woli jego: tak człowiek w ręku tego, który go uczynił, i odda mu według zdania swego.

15 Contra malum bonum est, et contra mortem vita : sic et contra virum justum peccator, et sic intuere in omnia opera Altissimi, duo et duo, et unum contra unum.

15 Przeciwko złemu jest dobre, a przeciwko śmierci życie; tak i przeciwko mężowi sprawiedliwemu grzesznik. I tak patrz na wszystkie dzieła Najwyższego: są po dwa jedno przeciw drugiemu.

16 Et ego novissimus evigilavi, et quasi qui colligit acinos post vindemiatores.

16 I ja jako ostatni ocuciłem się, i jako ten, co zbiera winne jagody po tych, co wino zbierali.

17 In benedictione Dei et ipse speravi, et quasi qui vindemiat replevi torcular.

17 W błogosławieństwie Bożym ja również nadzieję miałem, i jak ten, który zbiera wino, napełniłem prasę.

18 Respicite quoniam non mihi soli laboravi, sed omnibus exquirentibus disciplinam.

18 Zobaczcież, żem nie dla siebie samego pracował, ale dla wszystkich, szukających umiejętności.

19 Audite me, magnates et omnes populi : et rectores ecclesiæ, auribus percipite.

19 Słuchajcież mię, wielmożni i wszystkie ludy, a przełożeni zgromadzenia, bierzcie w uszy.

20 Filio et mulieri, fratri et amico, non des potestatem super te in vita tua : et non dederis alii possessionem tuam, ne forte pœniteat te, et depreceris pro illis.

20 Synowi i niewieście, bratu i przyjacielowi nie daj mocy nad sobą za życia, a posiadłości twojej nie puszczaj drugiemu, by ci snadź żal nie było i żebyś nie musiał o nią prosić.

21 Dum adhuc superes et aspiras, non immutabit te omnis caro.

21 Póki jeszcze zdrów jesteś i oddychasz, niechaj cię nie wypiera żadne ciało;

22 Melius est enim ut filii tui te rogent, quam te respicere in manus filiorum tuorum.

22 bo lepiej jest, aby ciebie synowie twoi prosili, niż żebyś ty miał patrzeć w ręce synów twoich.

23 In omnibus operibus tuis præcellens esto.

23 We wszystkich sprawach twoich miej sam zwierzchność.

24 Ne dederis maculam in gloria tua. In die consummationis dierum vitæ tuæ, et in tempore exitus tui, distribue hæreditatem tuam.

24 Nie czyń zmazy sławie twojej. W dzień skończenia dni życia twego i czasu zejścia twego rozdziel dziedzictwo twoje.

25 Cibaria, et virga, et onus asino : panis, et disciplina, et opus servo.

25 Obrok i kij i brzemię osłowi, chleb i karanie i robota niewolnikowi.

26 Operatur in disciplina, et quærit requiescere : laxa manus illi, et quærit libertatem.

26 Pracuje w karności, a szuka odpoczynku; puść mu wolno ręce, a szuka wolności.

27 Jugum et lorum curvant collum durum, et servum inclinant operationes assiduæ.

27 Jarzmo i lejce twardym karkiem kierują, a niewolnika nachylają roboty ustawiczne.

28 Servo malevolo tortura et compedes : mitte illum in operationem, ne vacet :

28 Dla sługi złośliwego męki i pęta; poślij go na robotę, aby nie próżnował,

29 multam enim malitiam docuit otiositas.

29 bo wielkiej złości nauczyło próżnowanie.

30 In opera constitue eum : sic enim condecet illum. Quod si non obaudierit, curva illum compedibus, et non amplifices super omnem carnem : verum sine judicio nihil facias grave.

30 Postaw go przy robocie, bo mu tak przystoi, a jeśliby nie słuchał, nachyl go pętami; ale nie przekraczaj miary względem nikogo i bez zastanowienia się nie czyń nic ważnego.

31 Si est tibi servus fidelis, sit tibi quasi anima tua : quasi fratrem sic eum tracta, quoniam in sanguine animæ comparasti illum.

31 Jeśli masz sługę wiernego, niech ci będzie jak dusza twoja; jak brata tak go szanuj, boś go we krwi duszy dostał.

32 Si læseris eum injuste, in fugam convertetur :

32 Jeśli go skrzywdzisz niewinnie, ucieknie;

33 et si extollens discesserit, quem quæras et in qua via quæras illum nescis.

33 a jeśli powstawszy odejdzie, kogo byś miał pytać i na jakiej drodze szukać, nie wiesz.