Eklezjastyk, rozdział 8

1 Non litiges cum homine potente, ne forte incidas in manus illius.

1 Nie wadź się z człowiekiem możnym, byś snadź nie wpadł w ręce jego.

2 Non contendas cum viro locuplete, ne forte contra te constituat litem tibi :

2 Nie spieraj się z człowiekiem bogatym, by snadź przeciw tobie sprawy nie wytoczył;

3 multos enim perdidit aurum et argentum, et usque ad cor regum extendit et convertit.

3 bo wielu zgubiło złoto i srebro, i aż do serc królewskich dotarło i wywróciło je.

4 Non litiges cum homine linguato, et non strues in ignem illius ligna.

4 Nie swarz się z człowiekiem języcznym i nie dokładaj drew na ogień jego.

5 Non communices homini indocto, ne male de progenie tua loquatur.

5 Nie obcuj z człowiekiem nieumiejętnym, aby nie mówił źle o rodzie twoim.

6 Ne despicias hominem avertentem se a peccato, neque improperes ei : memento quoniam omnes in correptione sumus.

6 Nie gardź człowiekiem, który się odwraca od grzechu i nie urągaj mu; pomnij, żeśmy wszyscy godni karania.

7 Ne spernas hominem in sua senectute, etenim ex nobis senescunt.

7 Nie gardź człowiekiem w starości jego, bo i z nas niektórzy się zestarzeją.

8 Noli de mortuo inimico tuo gaudere : sciens quoniam omnes morimur, et in gaudium nolumus venire.

8 Nie raduj się ze śmierci nieprzyjaciela twego wiedząc, że wszyscy umieramy, a nie chcemy, aby się z nas radowano.

9 Ne despicias narrationem presbyterorum sapientium, et in proverbiis eorum conversare :

9 Nie lekceważ opowiadania starców mądrych, a przypowieściami ich zajmuj się,

10 ab ipsis enim disces sapientiam et doctrinam intellectus, et servire magnatis sine querela.

10 bo się od nich nauczysz mądrości i rozumnej nauki, i jak służyć panom bez przygany.

11 Non te prætereat narratio seniorum, ipsi enim didicerunt a patribus suis :

11 Nie puszczaj mimo siebie opowiadania starszych, bo oni się nauczyli od ojców swoich;

12 quoniam ab ipsis disces intellectum, et in tempore necessitatis dare responsum.

12 albowiem od nich nauczysz się rozumu i jak dawać odpowiedź czasu potrzeby.

13 Non incendas carbones peccatorum arguens eos, et ne incendaris flamma ignis peccatorum illorum.

13 Nie rozpalaj węgla grzeszników karcąc ich, i nie zapalaj się płomieniem ognia ich grzechów.

14 Ne contra faciem stes contumeliosi, ne sedeat quasi insidiator ori tuo.

14 Nie sprzeciwiaj się człowiekowi złorzeczącemu, aby nie zasiadł na czatach przeciw ustom twoim.

15 Noli fœnerari homini fortiori te : quod si fœneraveris, quasi perditum habe.

15 Nie pożyczaj człowiekowi możniejszemu od ciebie, a jeśliś pożyczył, miej to za rzecz straconą.

16 Non spondeas super virtutem tuam : quod si spoponderis, quasi restituens cogita.

16 Nie ręcz ponad możność twoją, a jeśli poręczyłeś, obmyślaj, jak masz zapłacić.

17 Non judices contra judicem, quoniam secundum quod justum est judicat.

17 Nie prawuj się ze sędzią, ponieważ według sprawiedliwości sądzi.

18 Cum audace non eas in via, ne forte gravet mala sua in te : ipse enim secundum voluntatem suam vadit, et simul cum stultitia illius peries.

18 Nie puszczaj się w drogę z człowiekiem zuchwałym, by snadź nie zwalił nieszczęścia swego na ciebie; bo on idzie według woli swojej, i razem z jego szaleństwem zginiesz.

19 Cum iracundo non facias rixam, et cum audace non eas in desertum : quoniam quasi nihil est ante illum sanguis, et ubi non est adjutorium, elidet te.

19 Nie będziesz się wadził z gniewliwym, a z zuchwałym nie chodź na puszczę; bo jak nic w oczach jego jest krew, a gdzie nie ma ratunku, zabije cię.

20 Cum fatuis consilium non habeas : non enim poterunt diligere nisi quæ eis placent.

20 Z głupimi nie miej narady, albowiem nie może im się podobać, jeno to, co im miłe.

21 Coram extraneo ne facias consilium : nescis enim quid pariet.

21 Przed obcym nie miej narady, bo nie wiesz, co pocznie.

22 Non omni homini cor tuum manifestes, ne forte inferat tibi gratiam falsam, et convicietur tibi.

22 Nie każdemu człowiekowi otwieraj serce twoje, aby ci się nie odpłacił złem i nie wygadywał na ciebie.