Eklezjastyk, rozdział 37

1 Omnis amicus dicet : Et ego amicitiam copulavi : sed est amicus solo nomine amicus. Nonne tristitia inest usque ad mortem ?

1 Każdy przyjaciel rzecze: „I jam zawarł przyjaźń”; ale taki przyjaciel z imienia tylko jest przyjacielem. Czyż smutek nie trwa aż do śmierci?

2 sodalis autem et amicus ad inimicitiam convertentur.

2 a towarzysz i przyjaciel obrócą się do nieprzyjaźni.

3 O præsumptio nequissima, unde creata es cooperire aridam malitia et dolositate illius ?

3 O dumo niecnotliwa, skądżeś się wzięła, abyś złością i zdradą swą okryła ziemię?

4 Sodalis amico conjucundatur in oblectationibus, et in tempore tribulationis adversarius erit.

4 Towarzysz weseli się z przyjacielem w uciechach, a czasu utrapienia będzie przeciwnikiem.

5 Sodalis amico condolet causa ventris, et contra hostem accipiet scutum.

5 Towarzysz współczuje z przyjacielem dla brzucha i weźmie tarczę przeciw nieprzyjacielowi.

6 Non obliviscaris amici tui in animo tuo, et non immemor sis illius in opibus tuis.

6 Nie zapominaj w myśli swej o przyjacielu twoim, i nie bądź nań niepomny w bogactwach twoich.

7 Noli consiliari cum eo qui tibi insidiatur, et a zelantibus te absconde consilium.

7 Nie radź się tego, który się na ciebie zasadza, i taj zamiar przed tymi, którzy ci zazdroszczą.

8 Omnis consiliarius prodit consilium, sed est consiliarius in semetipso.

8 Wszelki doradca daje radę, ale jest doradcą dla samego siebie.

9 A consiliario serva animam tuam : prius scito quæ sit illius necessitas : et ipse enim animo suo cogitabit :

9 Od doradcy strzeż duszy twojej; pierwej wiedz, co ma za potrzebę, bo i sam o sobie myśleć będzie;

10 ne forte mittat sudem in terram, et dicat tibi :

10 aby snadź nie wetknął kołu w ziemię i nie rzekł tobie:

11 Bona est via tua : et stet e contrario videre quid tibi eveniat.

11 „Dobra jest droga twoja,” i nie stanął naprzeciwko, patrząc, jak ci się powodzić będzie.

12 Cum viro irreligioso tracta de sanctitate, et cum injusto de justitia, et cum muliere de ea quæ æmulatur, cum timido de bello, cum negotiatore de trajectione, cum emptore de venditione, cum viro livido de gratiis agendis,

12 Z człowiekiem nienabożnym mów o świętości, a z niesprawiedliwym o sprawiedliwości, a z niewiastą o tej, która jej zazdrości, z bojaźliwym o wojnie, z kupcem o przewiezieniu, z kupującym o sprzedaży, z mężem zazdrosnym o wdzięczności,

13 cum impio de pietate, cum inhonesto de honestate, cum operario agrario de omni opere,

13 z bezbożnym o pobożności, z nieuczciwym o uczciwości, z robotnikiem rolnym o wszelkiej robocie,

14 cum operario annuali de consummatione anni, cum servo pigro de multa operatione. Non attendas his in omni consilio :

14 z najemnikiem rocznym o dokończeniu roku, z niewolnikiem leniwym o wielkiej robocie. Nie słuchaj tych w żadnej radzie.

15 sed cum viro sancto assiduus esto, quemcumque cognoveris observantem timorem Dei :

15 Ale obcuj ustawicznie z mężem świętym, o którym poznasz, iż przestrzega bojaźni Bożej,

16 cujus anima est secundum animam tuam, et qui, cum titubaveris in tenebris, condolebit tibi.

16 którego dusza jest według duszy twojej, i który się użali nad tobą, gdy się potkniesz w ciemności.

17 Cor boni consilii statue tecum : non est enim tibi aliud pluris illo.

17 Serce dobrej rady przygotuj sobie, bo nad nie nie ma nic droższego.

18 Anima viri sancti enuntiat aliquando vera, quam septem circumspectores sedentes in excelso ad speculandum.

18 Dusza męża świętego prawdziwiej niekiedy powie niźli siedmiu stróżów, siedzących na wysokim miejscu na straży.

19 Et in his omnibus deprecare Altissimum, ut dirigat in veritate viam tuam.

19 A w tym wszystkim proś Najwyższego, aby kierował w prawdzie drogą twoją.

20 Ante omnia opera verbum verax præcedat te, et ante omnem actum consilium stabile.

20 Przed wszelkim uczynkiem słowo prawdziwe niech przed tobą idzie, a przed każdą sprawą rada stateczna.

21 Verbum nequam immutabit cor : ex quo partes quatuor oriuntur : bonum et malum, vita et mors : et dominatrix illorum est assidua lingua. Est vir astutus multorum eruditor, et animæ suæ inutilis est.

21 Słowo złe odmienia serce, z którego cztery rzeczy pochodzą: dobro i zło, życie i śmierć; a panem nad nimi ustawicznym jest język. Jest człowiek roztropny, który wielu innych uczy, a duszy swojej jest niepożyteczny.

22 Vir peritus multos erudivit, et animæ suæ suavis est.

22 Mąż doświadczony wielu nauczył i duszy swej jest miły.

23 Qui sophistice loquitur odibilis est : in omni re defraudabitur.

23 Kto wykrętnie mówi, obrzydły jest; na wszystkim mu zbywać będzie;

24 Non est illi data a Domino gratia, omni enim sapientia defraudatus est.

24 nie jest mu dana łaska od Pana, gdyż żadnej mądrości w sobie nie ma.

25 Est sapiens animæ suæ sapiens, et fructus sensus illius laudabilis.

25 Jest mędrzec dla swej duszy mądry, a owoc roztropności jego chwalebny.

26 Vir sapiens plebem suam erudit, et fructus sensus illius fideles sunt.

26 Mąż mądry naucza lud swój, a owoce roztropności jego są wierne.

27 Vir sapiens implebitur benedictionibus, et videntes illum laudabunt.

27 Mąż mądry będzie napełniony błogosławieństwami, a którzy go ujrzą, chwalić go będą.

28 Vita viri in numero dierum : dies autem Israël innumerabiles sunt.

28 Życie męża pod liczbą dni, ale dni Izraela są niezliczone.

29 Sapiens in populo hæreditabit honorem, et nomen illius erit vivens in æternum.

29 Mądry między ludem odziedziczy cześć, a imię jego na wieki żyć będzie.

30 Fili, in vita tua tenta animam tuam, et si fuerit nequam non des illi potestatem :

30 Synu, w życiu swym doświadczaj duszy twojej, a jeśli będzie zła, nie dawaj jej swobody;

31 non enim omnia omnibus expediunt, et non omni animæ omne genus placet.

31 bo nie wszystkie rzeczy są dla każdego odpowiednie, i nie każdej duszy wszystko się podoba.

32 Noli avidus esse in omni epulatione, et non te effundas super omnem escam :

32 Nie bądź łakomy na żadnej uczcie i nie rzucaj się na wszelką potrawę;

33 in multis enim escis erit infirmitas, et aviditas appropinquabit usque ad choleram.

33 bo z wielu pokarmów będzie choroba, a łakomstwo przywiedzie cię aż do wymiotów.

34 Propter crapulam multi obierunt : qui autem abstinens est adjiciet vitam.

34 Dla obżarstwa wielu pomarło, ale kto umiarkowany jest, przedłuży swe życie.