Eklezjastyk, rozdział 13

1 Qui tetigerit picem inquinabitur ab ea : et qui communicaverit superbo induet superbiam.

1 Kto się smoły dotknie, pomaże się nią, a kto ma towarzystwo z pysznym, oblecze się w pychę.

2 Pondus super se tollet qui honestiori se communicat, et ditiori te ne socius fueris.

2 Brzemię na siebie bierze, kto ze znakomitszym od siebie obcuje; i bogatszemu od siebie nie bądź towarzyszem.

3 Quid communicabit cacabus ad ollam ? quando enim se colliserint, confringetur.

3 Co wspólnego ma kocioł z garnkiem? bo kiedy o siebie się uderzą, stłucze się.

4 Dives injuste egit, et fremet : pauper autem læsus tacebit.

4 Bogaty niesprawiedliwie uczynił i będzie zgrzytał zębami, a ubogi skrzywdzony milczeć będzie.

5 Si largitus fueris, assumet te : et si non habueris, derelinquet te.

5 Jeśli będziesz dawał, przyjmie cię, ale jeśli nie będziesz miał, opuści cię.

6 Si habes, convivet tecum, et evacuabit te : et ipse non dolebit super te.

6 Jeśli masz, będzie ucztował z tobą i wyniszczy cię, a nie będzie cię żałował.

7 Si necessarius illi fueris, supplantabit te, et subridens spem dabit, narrans tibi bona, et dicet : Quid opus est tibi ?

7 Jeśli mu ciebie będzie potrzeba, podejdzie cię, a uśmiechając się będzie ci nadzieję czynił, powiadając ci dobre rzeczy, i rzeknie: „Czego ci potrzeba?”

8 Et confundet te in cibis suis, donec te exinaniat bis et ter : et in novissimo deridebit te, et postea videns derelinquet te, et caput suum movebit ad te.

8 I zawstydzi cię potrawami swymi, aż cię wyniszczy dwa lub trzy razy, a na ostatek wyśmieje się z ciebie, a potem gdy cię ujrzy, zostawi cię i będzie potrząsał głową przeciw tobie.

9 Humiliare Deo, et exspecta manus ejus.

9 Ukorz się Bogu i czekaj rąk jego.

10 Attende ne seductus in stultitiam humilieris.

10 Strzeż się, abyś nie dał się uwieść w głupstwo i nie był poniżony.

11 Noli esse humilis in sapientia tua, ne humiliatus in stultitiam seducaris.

11 Nie uniżaj się w mądrości twojej, abyś uniżywszy się nie był uwiedziony w głupstwo.

12 Advocatus a potentiore, discede : ex hoc enim magis te advocabit.

12 Wezwany od możniejszego, odejdź, bo cię tym usilniej wzywać będzie.

13 Ne improbus sis, ne impingaris : et ne longe sis ab eo, ne eas in oblivionem.

13 Nie naprzykrzaj się, abyś nie był odrzucony, a nie bądź daleko od niego, abyś nie poszedł w zapomnienie.

14 Ne retineas ex æquo loqui cum illo, nec credas multis verbis illius : ex multa enim loquela tentabit te, et subridens interrogabit te de absconditis tuis.

14 Nie zmierzaj do tego, by jak do równego z nim mówić, ani nie wierz mnogim słowom jego; bo długą rozmową będzie cię doświadczał, a uśmiechając się będzie cię pytał o tajemnice twoje.

15 Immitis animus illius conservabit verba tua : et non parcet de malitia, et de vinculis.

15 Niemiłosierny umysł jego będzie zachowywał słowa twoje i nie pominie, aby nie miał cię utrapić i wtrącić do więzienia.

16 Cave tibi, et attende diligenter auditui tuo, quoniam cum subversione tua ambulas :

16 Strzeż się, a pilnuj tego, co usłyszysz, bo chodzisz z upadkiem twoim.

17 audiens vero illa, quasi in somnis vide, et vigilabis.

17 A słuchając tego, jakby we śnie patrz i czuwaj.

18 Omni vita tua dilige Deum, et invoca illum in salute tua.

18 Przez wszystek żywot twój miłuj Boga i wzywaj go ku zbawieniu twemu.

19 Omne animal diligit simile sibi, sic et omnis homo proximum sibi.

19 Każde zwierzę miłuje sobie podobne, tak i każdy bliźniego swego.

20 Omnis caro ad similem sibi conjungetur, et omnis homo simili sui sociabitur.

20 Wszelkie ciało przyłączy się do podobnego sobie, i wszelki człowiek przyłączy się do podobnego sobie.

21 Si communicabit lupus agno aliquando, sic peccator justo.

21 Jeśli kiedy wilk z owcą obcować będzie, tak grzesznik ze sprawiedliwym.

22 Quæ communicatio sancto homini ad canem ? aut quæ pars diviti ad pauperem ?

22 Co za wspólność świętemu człowiekowi z psem, albo co za dział bogatemu z ubogim?

23 Venatio leonis onager in eremo : sic et pascua divitum sunt pauperes.

23 Osioł leśny jest łupem lwa na pustyni, tak pastwą bogaczów są ubodzy.

24 Et sicut abominatio est superbo humilitas, sic et execratio divitis pauper.

24 A jako pysznemu obrzydła jest pokora, tak i ubogi obrzydłością bogatemu.

25 Dives commotus confirmatur ab amicis suis : humilis autem cum ceciderit, expelletur et a notis.

25 Jeśli bogacz się zachwieje, ratują go przyjaciele jego, lecz gdy ubogi upadnie, i od znajomych bywa wypędzony.

26 Diviti decepto multi recuperatores : locutus est superba, et justificaverunt illum.

26 Bogacz, gdy będzie oszukany, ma wielu pomocników; hardo mówił, a usprawiedliwili go.

27 Humilis deceptus est, insuper et arguitur : locutus est sensate, et non est datus ei locus.

27 Ubogiego oszukano, nadto jeszcze go łają; mówił roztropnie, a nie liczono się z tym.

28 Dives locutus est, et omnes tacuerunt, et verbum illius usque ad nubes perducent.

28 Przemówił bogacz, a wszyscy umilkli i wywyższą aż pod obłoki słowa jego.

29 Pauper locutus est, et dicunt : Quis est hic ? et si offenderit, subvertent illum.

29 Ubogi odezwał się, i mówią: „Któż to jest?”, a jeśli się potknie, wywrócą go.

30 Bona est substantia cui non est peccatum in conscientia : et nequissima paupertas in ore impii.

30 Dobra jest majętność dla tego, co nie ma grzechu na sumieniu, a złe ubóstwo w ustach bezbożnika.

31 Cor hominis immutat faciem illius, sive in bona, sive in mala.

31 Serce człowieka odmienia twarz jego bądź ku dobremu, bądź ku złemu.

32 Vestigium cordis boni et faciem bonam difficile invenies, et cum labore.

32 Ślad serca dobrego i oblicze dobre z trudem znajdziesz i z pracą.