Pismo Święte · ks. Jakub Wujek · Biblia Sacra Vulgata
Księga Izajasza
Izajasz, największy z proroków Starego Testamentu, zapowiedział Emanuela narodzonego z Panny, Dziecię nazwane «Bóg, Mocny», Sługę zranionego za nasze nieprawości i nowe Jeruzalem. Poniżej znajdziesz sześćdziesiąt sześć rozdziałów w przekładzie ks. Jakuba Wujka obok łacińskiej Wulgaty; przewodnik mówi, kim był prorok, kiedy żył, o czym jest księga, które wersety są najważniejsze i jakie miejsce ma Izajasz w liturgii.
Księga Izajasza: rozdziały 1–66
- 1
- 2
- 3
- 4
- 5
- 6
- 7
- 8
- 9
- 10
- 11
- 12
- 13
- 14
- 15
- 16
- 17
- 18
- 19
- 20
- 21
- 22
- 23
- 24
- 25
- 26
- 27
- 28
- 29
- 30
- 31
- 32
- 33
- 34
- 35
- 36
- 37
- 38
- 39
- 40
- 41
- 42
- 43
- 44
- 45
- 46
- 47
- 48
- 49
- 50
- 51
- 52
- 53
- 54
- 55
- 56
- 57
- 58
- 59
- 60
- 61
- 62
- 63
- 64
- 65
- 66
Księga Izajasza otwiera w Biblii katolickiej szereg ksiąg prorockich: stoi po księgach mądrościowych, a przed Księgą Jeremiasza. Jest najdłuższą z ksiąg prorockich i tą, którą Nowy Testament cytuje najczęściej. Pan Jezus czytał ją w synagodze w Nazarecie, a św. Jan Chrzciciel opisał swoje posłannictwo jej słowami. Św. Hieronim pisze w przedmowie do tej księgi, że Izajasza trzeba nazwać nie tyle prorokiem, co ewangelistą, non tam propheta quam evangelista, tak jasno wykłada tajemnice Chrystusa i Kościoła, jakby opowiadał o przeszłości, a nie zapowiadał przyszłość. Dlatego Kościół czyta go przez cały Adwent: kto szuka czytania z Księgi proroka Izajasza, trafia w samo serce oczekiwania na Zbawiciela.
Kim był prorok Izajasz?
Księga przedstawia autora już w pierwszym wierszu: „Widzenie Izajasza, syna Amosa, które widział nad Judą i Jeruzalem za dni Ozjasza, Joatana, Achaza i Ezechiasza, królów judzkich” (Iz 1,1). Izajasz był więc mieszkańcem Jerozolimy, żył w królestwie Judy w VIII wieku przed Chrystusem. Jego imię znaczy po hebrajsku Pan jest zbawieniem i streszcza całe jego przepowiadanie.
Rodzina i synowie Izajasza
Ojciec Izajasza nazywał się Amos, ale nie był to prorok Amos z Tekoa: po hebrajsku oba imiona pisze się inaczej, podobieństwo istnieje tylko w przekładach. Izajasz miał żonę, którą księga nazywa „prorokinią” (8,3), i co najmniej dwóch synów, którym nadał imiona będące same proroctwami. Pierwszy to Szear-Jaszub, Reszta powróci, u ks. Wujka „syn twój, który pozostał Jasub” (Iz 7,3); drugi otrzymał imię-zapowiedź najazdu: „Spiesz się łupy zdzierać, kwap się brać zdobycz” (Iz 8,3).
Powołanie w świątyni (Iz 6)
Izajasz sam opowiada o swoim powołaniu w rozdziale 6, jednym z najczęściej czytanych: „Roku, którego umarł król Ozjasz, widziałem Pana, siedzącego na stolicy wysokiej i wyniosłej” (Iz 6,1). Serafini wołają: „Święty, święty, święty Pan, Bóg zastępów! pełna jest wszystka ziemia chwały jego” (6,3). Prorok czuje się „mężem mającym wargi plugawe” (6,5), jeden z serafinów dotyka jego ust rozżarzonym kamykiem wziętym z ołtarza, a gdy Pan pyta, kogo posłać, Izajasz odpowiada: „Otom ja, poślij mię!” (Iz 6,8). Od tego dnia był doradcą, często niesłuchanym, królów Judy, aż do Ezechiasza, którego odwiedził w chorobie (IV Księga Królewska, czyli 2 Krl 20).
Jak zginął Izajasz?
Pismo Święte nie opowiada o śmierci Izajasza. Dawna tradycja, przekazana przez Żydów i przez Ojców Kościoła, głosi, że zginął śmiercią męczeńską za bezbożnego króla Manassesa, przecięty piłą. Wspomina o tym św. Justyn w Dialogu z Żydem Tryfonem, a wielu Ojców widziało aluzję do jego męki w Liście do Hebrajczyków, gdzie mowa o sprawiedliwych Starego Przymierza, którzy „byli kamienowani, przecinani” (Hbr 11,37). To tradycja, nie dane z Biblii.
Kto napisał Księgę Izajasza?
Kościół zawsze przyjmował całą księgę jako dzieło proroka Izajasza, syna Amosa. Mądrość Syracha chwali Izajasza, „prorok wielki i wierny przed oczyma Bożymi”, który „Wielkim duchem widział ostatnie rzeczy i płaczących w Syjonie pocieszył aż na wieki” (Syr 48,25-27): pocieszenie Syjonu to właśnie treść rozdziałów 40-66.
Nowy Testament cytuje obie połowy księgi pod jego imieniem. Św. Jan zestawia Iz 53,1 i Iz 6,10 i stwierdza: „To powiedział Izajasz, gdy widział chwałę jego, i mówił o nim” (J 12,41). Św. Mateusz odnosi Iz 40,3 do Jana Chrzciciela, który „zapowiedziany był przez Izajasza proroka” (Mt 3,3), a dworzanin etiopski siedział na wozie, „czytając Izajasza proroka” (Dz 8,28), właśnie rozdział 53.
Gdy w czasach nowożytnych zaczęto dzielić księgę między kilku autorów, Papieska Komisja Biblijna w 1908 roku, za św. Piusa X, odpowiedziała, że prorok może mówić o rzeczach odległych i zwracać się do przyszłego pokolenia, więc perspektywa niewoli babilońskiej w rozdziałach 40-66 nie dowodzi późniejszego autora, a argumenty z języka i stylu nie zmuszają do przyjęcia wielu autorów. Wielu współczesnych badaczy mówi o Deutero-Izajaszu i Trito-Izajaszu, uczniach proroka; ten przewodnik trzyma się nauki przyjętej przez Kościół, którą zakłada sam Nowy Testament.
Kiedy powstała Księga Izajasza i w jakim języku?
Izajasz został powołany „roku, którego umarł król Ozjasz”, około 740 roku przed Chrystusem, i prorokował jeszcze podczas najazdu Sennacheryba w 701 roku. Jego posługa trwała więc około czterdziestu lat, za Joatana, Achaza i Ezechiasza, a może do pierwszych lat Manassesa. Księga powstawała w ciągu tej posługi, ponad sto lat przed upadkiem Jerozolimy i długo przed Cyrusem, którego jednak wymienia z imienia: „który mówię Cyrusowi: «Jesteś pasterzem moim»” (Iz 44,28).
Księga została napisana po hebrajsku; św. Hieronim przełożył ją do Wulgaty z tekstu hebrajskiego. Jest też jednym z najstarszych zachowanych świadków tekstu biblijnego: wielki zwój Izajasza, odkryty w 1947 roku w pierwszej grocie w Qumran nad Morzem Martwym, zawiera wszystkie sześćdziesiąt sześć rozdziałów i pochodzi z II wieku przed Chrystusem.
Tło historyczne to potęga Asyrii, która połykała małe królestwa Zachodu. Królestwo Izraela na północy upadło w 722 roku, a Juda kusiła się, by szukać oparcia w Egipcie lub w Asyrii, zamiast w Panu. Przed Achazem, a potem przed Ezechiaszem Izajasz powtarza jedną radę, wiarę: „Jeśli wierzyć nie będziecie, nie ostoicie się!” (Iz 7,9).
Szkoła czyta Księgę Izajasza w Biblii Tysiąclecia; rozdziały są te same, różni się tylko numeracja wersetów w kilku miejscach. Najważniejsze: werset 9,1 Wulgaty to 8,23 Biblii Tysiąclecia, a słynne „Maluczki narodził się nam” to u Wujka 9,6, w Biblii Tysiąclecia 9,5; w rozdziale 64 numery Wulgaty są o jeden wyższe.
O czym jest Księga Izajasza? Streszczenie
Księga prowadzi od sądu do pocieszenia: przez Dziecię narodzone z Panny, Króla z rodu Dawida i cierpiącego Sługę Bóg gromadzi Resztę Izraela i narody w nowym Jeruzalem. Dzieli się na dwie wielkie części, wyroczni sądu (rozdziały 1-39) i Księgę Pocieszenia (rozdziały 40-66), z historią Ezechiasza pośrodku.
Juda, Jerozolima i Księga Emanuela (rozdziały 1-12)
Księga zaczyna się od procesu, który Bóg wytacza swemu ludowi: „Poznał wół pana swego i osioł żłób pana swego, a Izrael mnie nie poznał” (Iz 1,3); z tego wersetu tradycja wzięła wołu i osła przy żłóbku. Bóg wzywa jednak do nawrócenia: „Choćby były grzechy wasze jak szkarłat, jak śnieg wybieleją” (Iz 1,18). Rozdział 2 widzi wszystkie narody idące na górę Pańską, gdzie „przekują miecze swe na lemiesze” (Iz 2,4); rozdział 5 śpiewa pieśń o winnicy, która zamiast winogron „zrodziła agrest”; rozdział 6 to powołanie proroka.
Rozdziały 7-12, nazywane Księgą Emanuela, należą do czasów wojny syro-efraimskiej. Niewiernemu Achazowi Bóg daje znak Panny i Emanuela (rozdział 7); obiecuje światło ludowi chodzącemu w ciemności i Dziecię nazwane „Bóg, Mocny” (rozdział 9); potem różdżkę z korzenia Jessego, na której spocznie Duch, i pokój, w którym „Będzie mieszkał wilk z jagnięciem” (Iz 11,6). Część zamyka hymn: „Będziecie czerpać wody z radością ze zdrojów zbawicielowych” (Iz 12,3).
Wyrocznie przeciw narodom (rozdziały 13-23)
Te rozdziały to „brzemiona”, ciężkie wyroczne przeciw Babilonowi (rozdział 13), którego upadłego króla rozdział 14 wyśmiewa imieniem Lucyfera, przeciw Asyrii, Filistynom, Moabowi, Damaszkowi, Egiptowi, Dumie, Arabii i Tyrowi. Prześwituje w nich miłosierdzie: nawet Egipt pozna kiedyś Pana. W rozdziale 22 Bóg obiecuje położyć na ramieniu swego sługi „klucz domu Dawidowego” (Iz 22,22).
Apokalipsa Izajasza (rozdziały 24-27)
Rozdziały 24-27 rozszerzają widnokrąg na całą ziemię, jej sąd i ostateczną ucztę Pana na jego górze, gdzie „Odrzuci śmierć na wieki; i odejmie Pan Bóg łzę z każdego oblicza” (Iz 25,8), i zapowiadają: „Żyć będą umarli twoi, pobici moi powstaną” (Iz 26,19).
Biada Jerozolimie i obietnica Króla (rozdziały 28-35)
Rozdziały 28-33 przestrzegają Judę przed przymierzem z Egiptem i obiecują kamień w fundamentach Syjonu, „węgielny, kosztowny” (Iz 28,16), który św. Piotr odniesie do Chrystusa. Wtedy, w rozdziale 35, pustynia zakwita: „Bóg sam przyjdzie i zbawi was. Wtedy się otworzą oczy ślepych i uszy głuchych będą otwarte” (Iz 35,4-5).
Ezechiasz i Sennacheryb (rozdziały 36-39)
Na modlitwę Ezechiasza i słowo Izajasza anioł Pański zabija w obozie asyryjskim „sto osiemdziesiąt i pięć tysięcy” (Iz 37,36). Ezechiasz wraca do zdrowia (rozdział 38) i śpiewa kantyk: „Ja rzekłem: W połowie dni moich pójdę do bram otchłani” (Iz 38,10); potem, za to, że pokazał skarby posłom z Babilonu, słyszy zapowiedź niewoli (rozdział 39). Te rozdziały powtarzają prawie dosłownie opowiadanie IV Księgi Królewskiej.
Księga Pocieszenia (rozdziały 40-48)
„Pocieszcie się, pocieszcie, ludu mój! mówi Bóg wasz” (Iz 40,1). Prorok zapowiada wygnańcom powrót z Babilonu: „Głos wołającego na puszczy: «Gotujcie drogę Pańską»” (Iz 40,3). Pan wyśmiewa bożki (rozdział 44) i powołuje Cyrusa, „pomazańcowi memu, Cyrusowi” (Iz 45,1), by uwolnił jego lud. Tu pojawia się pierwsza pieśń o Słudze Pańskim (rozdział 42), który „Trzciny nadłamanej nie skruszy”, i najbardziej krzepiące wersety rozdziałów 41 i 43.
Cierpiący Sługa (rozdziały 49-57)
Sługa zostaje powołany z łona matki i dany „na światłość narodów” (Iz 49,6); nadstawia ciało bijącym i nie odwraca twarzy od plujących (rozdział 50); a w czwartej pieśni, od Iz 52,13 do końca rozdziału 53, zostaje zraniony za nasze nieprawości i prowadzony jak owca na zabicie. Potem wszyscy spragnieni słyszą zaproszenie: „Wszyscy pragnący, pójdźcie do wód” (Iz 55,1).
Nowe Jeruzalem, nowe niebiosa (rozdziały 58-66)
Ostatnie rozdziały uczą prawdziwego postu (rozdział 58), ukazują jutrzenkę chwały nad Jerozolimą, do której ciągną narody, „złoto i kadzidło przynosząc” (Iz 60,6), Pomazańca posłanego do cichych (rozdział 61) i Zwycięzcę, który idzie z Edom „w farbowanych szatach z Bosry” (Iz 63,1). Księga kończy się obietnicą: „Bo oto ja stwarzam niebiosa nowe i ziemię nową” (Iz 65,17) i zgromadzeniem wszystkich narodów, które ujrzą chwałę Pana (rozdział 66).
Plan Księgi Izajasza
- Proces Boga z ludem i wezwanie do nawrócenia; pieśń o winnicy (rozdziały 1-5).
- Powołanie Izajasza w świątyni (rozdział 6).
- Księga Emanuela: znak Panny, Dziecię, różdżka z pnia Jessego (rozdziały 7-12).
- Wyrocznie przeciw narodom (rozdziały 13-23).
- Apokalipsa Izajasza: sąd nad ziemią i uczta Pana (rozdziały 24-27).
- Biada Jerozolimie, obietnica Króla, pustynia, która zakwita (rozdziały 28-35).
- Ezechiasz, oblężenie Jerozolimy przez Sennacheryba, choroba i ozdrowienie króla (rozdziały 36-39).
- Księga Pocieszenia: powrót z niewoli, Cyrus, pierwsze pieśni o Słudze (rozdziały 40-48).
- Cierpiący Sługa Pański i odnowiony Syjon (rozdziały 49-57).
- Prawdziwy post, chwała nowego Jeruzalem, nowe niebiosa i nowa ziemia (rozdziały 58-66).
Przepowiednie Izajasza: interpretacja i lektura katolicka
Święty Izraela
Żaden tytuł Boga nie jest tak właściwy Izajaszowi jak „Święty Izraelów”. Wizja serafinów z rozdziału 6 panuje nad całą księgą. Kościół powtarza ich słowa w Sanctus każdej Mszy, a przed Ewangelią kapłan odmawia Munda cor meum, prosząc Boga, który oczyścił rozżarzonym węglem wargi proroka Izajasza, by oczyścił także jego serce i wargi.
Panna i Emanuel
„Oto panna pocznie i porodzi syna i nazwą imię jego Emanuel” (Iz 7,14). Św. Mateusz ogłasza to proroctwo wypełnione w narodzeniu Pana Jezusa: „co się wykłada: Bóg z nami” (Mt 1,23). Przeciw tym, którzy tłumaczyli młoda kobieta, św. Ireneusz bronił odczytania „panna” Septuaginty i Apostołów, którego Kościół zawsze się trzymał. Wielu Ojców widziało Matkę Bożą także w różdżce: „I wyjdzie różdżka z korzenia Jessego i kwiat z korzenia jego wyrośnie” (Iz 11,1); różdżką jest Maryja, kwiatem Chrystus.
Mesjasz, Król i Bóg
Dziecię z rozdziału 9 zostanie nazwane: „Przedziwny, Radny, Bóg, Mocny, Ojciec przyszłego wieku, Książę pokoju” (Iz 9,6). Na różdżce z pnia Jessego spoczywa „duch mądrości i rozumu, duch rady i mocy, duch umiejętności i bogobojności, i napełni go duch bojaźni Pańskiej” (Iz 11,2-3): z tego miejsca, gdzie Wulgata wymienia siedem imion, Kościół bierze liczbę siedmiu darów Ducha Świętego. Te tytuły wypełniają liturgię Adwentu, a trzy wielkie antyfony „O” z Nieszporów, O radix Jesse, O clavis David i O Emmanuel, nawiązują do Iz 11,10, Iz 22,22 i Iz 7,14.
Sługa cierpiący i męka Pańska (Iz 53)
Rozdział 53 to najjaśniejsza zapowiedź męki w całym Starym Testamencie: „Lecz on zraniony został za nieprawości nasze, starty został za złości nasze; kaźń pokoju naszego na nim, a sinością jego jesteśmy uzdrowieni” (Iz 53,5). Prorok widzi w nim „męża boleści” (53,3), który „nie otworzył ust swoich; jak owca na zabicie wiedziony będzie” (53,7), „a on grzechy wielu poniósł i za przestępców się modlił” (53,12).
Diakon Filip, „zaczynając od tego Pisma, opowiedział mu dobrą nowinę o Jezusie” (Dz 8,35); św. Piotr powtarza: „którego sinością jesteście uleczeni” (1 P 2,24). Sobór Trydencki uczy, że Pan nasz swoją najświętszą męką na drzewie krzyża wysłużył nam usprawiedliwienie i zadośćuczynił za nas Bogu Ojcu (sesja VI, rozdział 7).
Powołanie narodów i Kościół
Izajasz widzi narody idące do domu Pańskiego i królów, którzy chodzą „w jasności wzejścia twojego” (Iz 60,3). Św. Augustyn opowiada w Wyznaniach (IX, 5), że św. Ambroży polecił mu przed chrztem czytać Izajasza, bo najjaśniej zapowiada Ewangelię i powołanie pogan. A Bóg Izajasza ma dla swoich czułość matki: „Czyż może zapomnieć niewiasta niemowlęcia swego […]? A choćby ona zapomniała, wszakże ja nie zapomnę o tobie” (Iz 49,15).
Najważniejsze wersety Księgi Izajasza
- Iz 6,8: „Kogo poślę? i kto nam pójdzie?” i odpowiedź proroka: „Otom ja, poślij mię!”
- Iz 7,14: „Oto panna pocznie i porodzi syna i nazwą imię jego Emanuel”.
- Iz 9,2 (9,1 w Biblii Tysiąclecia): „Lud, który chodził w ciemności, ujrzał światłość wielką”.
- Iz 9,6 (9,5 w Biblii Tysiąclecia): „Albowiem Maluczki narodził się nam, i Syn jest nam dany”, po łacinie Puer natus est nobis, introit trzeciej Mszy Bożego Narodzenia.
- Iz 14,12: „Jakżeś spadł z nieba, Lucyferze, któryś rano wschodził?” Dosłownie to szyderstwo z króla Babilonu, który chciał być „podobny Najwyższemu” (14,14); wielu Ojców Kościoła odniosło te słowa do upadku szatana, i stąd imię Lucyfer.
- Iz 40,31: „a którzy mają nadzieję w Panu, odmienią siłę, wezmą pióra jak orły; polecą, a nie utrudzą się”.
- Iz 41,10: „Nie bój się, bo ja jestem z tobą; nie uchylaj się, bo ja Bogiem twoim; wzmocniłem cię i ratowałem cię”.
- Iz 43,1-4: „Nie bój się, bo cię odkupiłem i nazwałem cię imieniem twoim; mój ty jesteś!” (43,1); werset 4, który przekłady współczesne oddają jako drogi jesteś w moich oczach, brzmi u Wujka: „Odkąd się stałeś czcigodnym i chwalebnym w oczach moich, jam cię umiłował”.
- Iz 45,8: „Spuśćcie rosę niebiosa, z wierzchu, a obłoki niech zleją z deszczem sprawiedliwego; niech się otworzy ziemia i zrodzi zbawiciela”, po łacinie Rorate caeli desuper, śpiew Adwentu i Rorat.
- Iz 55,8-11: „Albowiem myśli moje nie są myślami waszymi ani drogi wasze drogami moimi” (55,8); słowo Boże jest jak deszcz i śnieg: „nie wróci się do mnie próżne” (55,11).
- Iz 58,7, prawdziwy post: „Ułam łaknącemu chleba twego, a ubogich i tułających się wprowadź do domu twego”.
- Iz 60,22, jeden z najczęściej szukanych wersetów: „Najmniejszy rozmnoży się w tysiąc, a malutki w naród najmocniejszy. Ja, Pan, czasu swego prędko to uczynię”. Obietnica dotyczy odnowionego Syjonu: Bóg działa w swoim czasie, ale wtedy działa szybko.
- Iz 61,1: „Duch Pański na mnie, przeto że mię Pan pomazał”. Pan Jezus przeczytał ten tekst w Nazarecie i powiedział: „I dziś spełniło się to Pismo w uszach waszych” (Łk 4,21).
Księga Izajasza w kanonie i w liturgii
Izajasz jest księgą protokanoniczną Starego Testamentu, przyjmowaną przez Żydów i chrześcijan i wymienioną przez Sobór Trydencki wśród ksiąg świętych i kanonicznych (sesja IV, 1546). Jest pierwszym z czterech proroków większych, przed Jeremiaszem, Ezechielem i Danielem.
Liturgia rzymska z 1962 roku czyni z Izajasza proroka Adwentu i Bożego Narodzenia:
- w Brewiarzu czytania Jutrzni przez cały Adwent wzięte są z Izajasza, od pierwszego rozdziału w pierwszą niedzielę Adwentu; w Boże Narodzenie pierwszy nokturn czyta Iz 9, 40 i 52, a w niedzielę Trójcy Przenajświętszej wizję z rozdziału 6;
- na Laudesach śpiewa się kantyki Izajasza: w piątek Iz 45,15-25, Vere tu es Deus absconditus, a w dni pokutne w poniedziałek Iz 12 i we wtorek kantyk Ezechiasza z Iz 38;
- Msza roratnia, wotywa o Najświętszej Maryi Pannie w Adwencie, zaczyna się od introitu Rorate caeli (Iz 45,8), czyta jako lekcję proroctwo o Pannie (Iz 7,10-15) i ma na Komunię Ecce virgo concipiet (Iz 7,14); ten sam introit ma IV niedziela Adwentu i środa Suchych Dni adwentowych, a lekcja o Pannie jest także lekcją Zwiastowania (25 marca);
- Suche Dni Adwentu czytają prawie wszystkie lekcje z Izajasza; II niedziela Adwentu ma introit Populus Sion (Iz 30,30), a III niedziela Komunię Dicite: pusillanimes (Iz 35,4);
- introit Puer natus est nobis (Iz 9,6) otwiera trzecią Mszę Bożego Narodzenia, a lekcja Objawienia Pańskiego to Iz 60,1-6: „Wstań, oświeć się, Jeruzalem, bo przyszła światłość twoja” (Iz 60,1);
- introit Niepokalanego Poczęcia Gaudens gaudebo to Iz 61,10, a Msza Narodzenia św. Jana Chrzciciela bierze introit i lekcję z Iz 49;
- w Wielkim Poście Izajasz daje introit niedzieli Laetare (Iz 66,10) i wiele lekcji, m.in. o prawdziwym poście (Iz 58) w piątek i sobotę po Popielcu;
- w Wielkim Tygodniu Msza poniedziałku czyta Iz 50,5-10, a Msza środy dwie lekcje z Izajasza: o Zwycięzcy z Edom (Iz 63,1-7) i całą czwartą pieśń o Słudze (Iz 53,1-12); w Wigilii Paschalnej jednym z czterech proroctw jest Iz 4, po którym śpiewa się traktus Vinea facta est (Iz 5,1-2).
Te dni znajdziesz w kalendarzu liturgicznym, a Jutrznię adwentową w brewiarzu.
Jak czytać Księgę Izajasza?
Czytaj ją w porach, w których czyta ją Kościół: w Adwencie, w okresie Męki Pańskiej, w Objawienie Pańskie. Przy pierwszej lekturze zacznij od rozdziałów 6-12; potem przejdź od razu do pocieszenia z rozdziału 40 i czytaj do końca; na koniec wróć do wyroczni przeciw narodom. Rozdział 53 przeczytaj w Wielki Piątek, obok opisu męki. Tam, gdzie staropolszczyzna ks. Wujka jest trudna, łacina w kolumnie obok często wyjaśnia sens.
Często zadawane pytania
Kim był prorok Izajasz?
Izajasz, syn Amosa, był prorokiem z Jerozolimy w VIII wieku przed Chrystusem. Powołany przez Boga w świątyni około 740 roku, doradzał królom Judy Achazowi i Ezechiaszowi. Zapowiedział Emanuela narodzonego z Panny i cierpiącego Sługę Pańskiego; dawna tradycja mówi, że zginął męczeńsko za króla Manassesa.
Kto napisał Księgę Izajasza?
Kościół zawsze przyjmował ją jako dzieło proroka Izajasza, którego księga wymienia już w pierwszym wersecie i którego Nowy Testament cytuje z imienia z obu jej części. W 1908 roku Papieska Komisja Biblijna uznała, że nowożytne argumenty za wieloma autorami nie są rozstrzygające.
W jakim języku została napisana Księga Izajasza?
Po hebrajsku. Św. Hieronim przełożył ją do Wulgaty z hebrajskiego, a z Wulgaty przełożył ją ks. Wujek. Wielki zwój Izajasza z Qumran, z II wieku przed Chrystusem, zawiera tekst hebrajski całej księgi.
Co mówi proroctwo Izajasza 7,14?
To znak, który Bóg daje królowi Achazowi: panna pocznie i porodzi syna, nazwanego Emanuel, czyli „Bóg z nami”. Św. Mateusz uczy, że wypełniło się ono w dziewiczym poczęciu Jezusa w łonie Maryi. Kościół czyta to proroctwo w Adwencie, na Roratach i w uroczystość Zwiastowania.
O czym jest Izajasz 53?
Opisuje Sługę Pańskiego wzgardzonego, męża boleści, zranionego za nasze nieprawości, prowadzonego jak owca na zabicie, który milczy i niesie grzechy wielu. Cała tradycja rozpoznaje w nim mękę Chrystusa, a Kościół czyta ten rozdział w Wielką Środę.
Jak umarł prorok Izajasz?
Biblia tego nie mówi. Według dawnej tradycji, znanej m.in. św. Justynowi, został zamęczony za króla Manassesa, przecięty piłą; List do Hebrajczyków miałby do tego nawiązywać, gdy mówi o sprawiedliwych, którzy byli „przecinani”.
Ile rozdziałów ma Księga Izajasza?
Sześćdziesiąt sześć, w Wulgacie tak samo jak w Biblii Tysiąclecia. Różni się tylko w kilku rozdziałach, zwłaszcza w 9 i 64, numeracja wersetów.
Księga Izajasza · z aplikacją
Wczesny dostęp