Księga Izajasza, rozdział 37

1 Et factum est, cum audisset rex Ezechias, scidit vestimenta sua, et obvolutus est sacco, et intravit in domum Domini.

1 I stało się, gdy usłyszał król Ezechiasz, rozdarł szaty swe i oblókł się w wór, i wszedł do domu Pańskiego.

2 Et misit Eliacim, qui erat super domum, et Sobnam scribam, et seniores de sacerdotibus, opertos saccis, ad Isaiam, filium Amos, prophetam,

2 I posłał Eliakima, który był nad domem, i Sobnę pisarza, i starszych kapłanów, obleczonych w wory, do Izajasza, syna Amosa, proroka.

3 et dixerunt ad eum : Hæc dicit Ezechias : Dies tribulationis, et correptionis, et blasphemiæ, dies hæc ; quia venerunt filii usque ad partum, et virtus non est pariendi.

3 I rzekli do niego: „To mówi Ezechiasz: Dniem utrapienia i łajania i bluźnienia jest dzień ten; bo doszły dziatki aż do porodu a nie ma siły do rodzenia.

4 Si quomodo audiat Dominus Deus tuus verba Rabsacis, quem misit rex Assyriorum dominus suus ad blasphemandum Deum viventem et exprobrandum sermonibus quos audivit Dominus Deus tuus : leva ergo orationem pro reliquiis quæ repertæ sunt.

4 Może usłyszy Pan, Bóg twój, słowa Rabsaka, którego posłał król asyryjski, pan jego, na bluźnienie Bogu żywemu i na urąganie słowami, które słyszał Pan, Bóg twój. A tak podnieś modlitwę za ostatkiem który się znajduje.”

5 Et venerunt servi regis Ezechiæ ad Isaiam.

5 I przyszli słudzy króla Ezechiasza do Izajasza.

6 Et dixit ad eos Isaias : Hæc dicetis domino vestro : Hæc dicit Dominus : Ne timeas a facie verborum quæ audisti, quibus blasphemaverunt pueri regis Assyriorum me.

6 I rzekł im Izajasz: „To powiecie panu waszemu: To mówi Pan: Nie bój się słów, które słyszałeś, którymi bluźnili słudzy króla asyryjskiego.

7 Ecce ego dabo ei spiritum, et audiet nuntium, et revertetur ad terram suam, et corruere eum faciam gladio in terra sua.

7 Oto ja mu dam ducha i usłyszy poselstwo, i wróci się do ziemi swej, i sprawię, że zginie od miecza w ziemi swej.”

8 Reversus est autem Rabsaces, et invenit regem Assyriorum præliantem adversus Lobnam : audierat enim quia profectus esset de Lachis.

8 I wrócił się Rabsak, i znalazł króla asyryjskiego walczącego przeciw Lobnie; bo słyszał, iż był wyjechał z Lachis.

9 Et audivit de Tharaca rege Æthiopiæ, dicentes : Egressus est ut pugnet contra te. Quod cum audisset, misit nuntios ad Ezechiam, dicens :

9 I usłyszał o Taraku, królu etiopskim, powiadających: „Wyciągnął, aby walczyć przeciw tobie.” Gdy to usłyszał, wysłał posłów do Ezechiasza mówiąc:

10 Hæc dicetis Ezechiæ regi Judæ, loquentes : Non te decipiat Deus tuus in quo tu confidis, dicens : Non dabitur Jerusalem in manu regis Assyriorum.

10 „To powiedzcie Ezechiaszowi, królowi judzkiemu, mówiąc: Niech cię nie zwodzi Bóg twój, w którym ty ufasz mówiąc: Nie będzie dane Jeruzalem w ręce króla asyryjskiego.

11 Ecce tu audisti omnia quæ fecerunt reges Assyriorum omnibus terris, quas subverterunt : et tu poteris liberari ?

11 Otoś ty słyszał wszystko, co uczynili królowie asyryjscy wszystkim ziemiom, które wywrócili, a ty będziesz mógł być wybawiony?

12 Numquid eruerunt eos dii gentium quos subverterunt patres mei, Gozam, et Haram, et Reseph, et filios Eden qui erant in Thalassar ?

12 Czyż bogowie narodów wybawili tych, których zniszczyli ojcowie moi: Gozam i Haram, i Resef, i synów Edenu, którzy byli w Talassar?

13 Ubi est rex Emath, et rex Arphad, et rex urbis Sepharvaim, Ana, et Ava ?

13 Gdzie jest król Ematu i król Arfadu, i król miasta Sefarwaim, Any i Awy?”

14 Et tulit Ezechias libros de manu nuntiorum, et legit eos, et ascendit in domum Domini, et expandit eos Ezechias coram Domino :

14 I wziął Ezechiasz list z ręki posłów, i czytał go; i wstąpił do domu Pańskiego, i rozpostarł go przed Panem.

15 et oravit Ezechias ad Dominum, dicens :

15 I modlił się Ezechiasz do Pana mówiąc:

16 Domine exercituum, Deus Israël, qui sedes super cherubim, tu es Deus solus omnium regnorum terræ : tu fecisti cælum et terram.

16 „Panie zastępów, Boże izraelski, który siedzisz na cherubinach, ty sam jesteś Bogiem wszystkich królestw ziemskich, ty stworzyłeś niebo i ziemię.

17 Inclina, Domine, aurem tuam, et audi ; aperi, Domine, oculos tuos, et vide : et audi omnia verba Sennacherib, quæ misit ad blasphemandum Deum viventem.

17 Nakłoń, Panie, ucha twego, a słuchaj; otwórz, Panie, oczy twoje, a wejrzyj i usłysz wszystkie słowa Sennacheryba, które przysłał, aby bluźnić Bogu żywemu!

18 Vere enim, Domine, desertas fecerunt reges Assyriorum terras, et regiones earum,

18 Albowiem prawdziwie, Panie, spustoszyli królowie asyryjscy ziemie i krainy ich,

19 et dederunt deos earum igni : non enim erant dii, sed opera manuum hominum, lignum et lapis, et comminuerunt eos.

19 i bogów ich wrzucili w ogień, bo nie byli bogami, ale robotą rąk człowieczych, drewnem i kamieniami, i pokruszyli ich.

20 Et nunc, Domine Deus noster, salva nos de manu ejus, et cognoscant omnia regna terræ quia tu es Dominus solus.

20 A teraz, Panie, Boże nasz, wybaw nas z ręki jego, i niech poznają wszystkie królestwa ziemi, iż ty jesteś sam Panem!”

21 Et misit Isaias, filius Amos, ad Ezechiam, dicens : Hæc dicit Dominus Deus Israël : Pro quibus rogasti me de Sennacherib, rege Assyriorum,

21 I posłał Izajasz, syn Amosa, do Ezechiasza mówiąc: „To mówi Pan Bóg Izraelów: O co mię prosiłeś względem Sennacheryba, króla asyryjskiego,

22 hoc est verbum quod locutus est Dominus super eum : Despexit te et subsannavit te, virgo filia Sion ; post te caput movit, filia Jerusalem.

22 to jest słowo, które Pan mówił o nim: Wzgardziła tobą i śmiała się z ciebie panna, córka Syjońska; kiwała głową za tobą córka Jerozolimska.

23 Cui exprobrasti ? et quem blasphemasti ? et super quem exaltasti vocem, et levasti altitudinem oculorum tuorum ? ad Sanctum Israël.

23 Komu urągałeś i komu bluźniłeś, i na kogo podniosłeś głos, i wyniosłeś wysokość oczu twoich? Na świętego Izraelowego!

24 In manu servorum tuorum exprobrasti Domino, et dixisti : In multitudine quadrigarum mearum ego ascendi altitudinem montium juga Libani ; et succidam excelsa cedrorum ejus, et electas abietes illius, et introibo altitudinem summitatis ejus, saltum Carmeli ejus.

24 Przez usta sług twoich urągałeś Panu i mówiłeś: W mnóstwie wozów moich wstąpiłem ja na wysokość gór, na wierzchy Libanu, i wytnę wysokie cedry jego i wyborne jodły jego i wejdę na najwyższy szczyt jego, do lasu Karmelu jego.

25 Ego fodi, et bibi aquam, et exsiccavi vestigio pedis mei omnes rivos aggerum.

25 ja wykopałem i piłem wodę i wysuszyłem stopą nogi mojej wszystkie potoki przekopów.

26 Numquid non audisti quæ olim fecerim ei ? Ex diebus antiquis ego plasmavi illud ; et nunc adduxi, et factum est in eradicationem collium compugnantium, et civitatum munitarum.

26 Czy nie słyszałeś, co dawno mu uczyniłem? Od dni starodawnych ja to stworzyłem i teraz przywiodłem; i stało się na wykorzenienie pagórków razem walczących i miast obronnych.

27 Habitatores earum breviata manu contremuerunt, et confusi sunt. Facti sunt sicut fœnum agri, et gramen pascuæ, et herba tectorum, quæ exaruit antequam maturesceret.

27 Mieszkańcy ich skurczywszy rękę zadrżeli i zatrwożyli się; stali się jak siano polne i trawa pastwiska i ziele na dachu, które pierwej uwiędło, niźli dojrzało.

28 Habitationem tuam, et egressum tuum, et introitum tuum cognovi, et insaniam tuam contra me.

28 Mieszkanie twoje i wyjście twoje i wejście twoje poznałem, i szaleństwo twoje przeciwko mnie.

29 Cum fureres adversum me, superbia tua ascendit in aures meas. Ponam ergo circulum in naribus tuis, et frenum in labiis tuis, et reducam te in viam per quam venisti.

29 Gdy szalałeś przeciwko mnie, pycha twoja przyszła do uszu moich; przeto wprawię kółko w nozdrza twoje i wędzidło w usta twoje, i odwiodę cię na drogę, którą przyszedłeś.

30 Tibi autem hoc erit signum : comede hoc anno quæ sponte nascuntur, et in anno secundo pomis vescere ; in anno autem tertio seminate et metite, et plantate vineas, et comedite fructum earum.

30 A ty ten będziesz miał znak: jedz tego roku, co się samo rodzi, i drugiego roku owoców pożywaj, a trzeciego roku siejcie i żnijcie, i sadźcie winnice, i jedzcie owoc ich.

31 Et mittet id quod salvatum fuerit de domo Juda, et quod reliquum est, radicem deorsum, et faciet fructum sursum :

31 I puści to, co będzie zachowane z domu Judy i co pozostało, korzeń na dół, i uczyni owoc na wierzchu.

32 quia de Jerusalem exibunt reliquiæ, et salvatio de monte Sion : zelus Domini exercituum faciet istud.

32 Albowiem z Jeruzalem wyjdą ostatki, a zbawienie z góry Syjon: żarliwość Pana zastępów uczyni to.

33 Propterea hæc dicit Dominus de rege Assyriorum : Non intrabit civitatem hanc, et non jaciet ibi sagittam, et non occupabit eam clypeus, et non mittet in circuitu ejus aggerem.

33 Przeto to mówi Pan o królu asyryjskim: Nie wejdzie do tego miasta, ani tam wystrzeli strzały, ani go zajmie tarcza, ani nie usypie koło niego wału.

34 In via qua venit, per eam revertetur, et civitatem hanc non ingredietur, dicit Dominus.

34 Drogą, którą przyszedł, tą się wróci, a do tego miasta nie wejdzie, mówi Pan.

35 Et protegam civitatem istam, ut salvem eam propter me, et propter David, servum meum.

35 I obronię to miasto, aby je zachować dla mnie i dla Dawida sługi mego.”

36 Egressus est autem angelus Domini, et percussit in castris Assyriorum centum octoginta quinque millia. Et surrexerunt mane, et ecce omnes cadavera mortuorum.

36 I wyszedł anioł Pański, i pobił w obozie asyryjskim sto osiemdziesiąt i pięć tysięcy. I wstali rano, a oto same marne trupy.

37 Et egressus est, et abiit, et reversus est Sennacherib, rex Assyriorum, et habitavit in Ninive.

37 I odciągnął, i odjechał, i wrócił się Sennacheryb, król asyryjski, i mieszkał w Niniwie.

38 Et factum est, cum adoraret in templo Nesroch deum suum, Adramelech et Sarasar, filii ejus, percusserunt eum gladio, fugeruntque in terram Ararat ; et regnavit Asarhaddon, filius ejus, pro eo.

38 I stało się, gdy się kłaniał w kościele Nesrochowi, bogu swemu, Adramelech i Sarasar, synowie jego, zabili go mieczem i uciekli do ziemi Ararat; i królował Asarhaddon, syn jego, zamiast niego.