Księga Jeremiasza

Księga Jeremiasza jest jedną z najdłuższych ksiąg Biblii i najbardziej osobistą z ksiąg prorockich. Obok wyroczni i kazań opowiada życie samego proroka: jego powołanie w młodym wieku, samotność, więzienie, cysternę pełną błota, zburzenie Jerozolimy i ostatnie lata w Egipcie. Jeremiasz zapowiadał klęskę, której nikt nie chciał słuchać, i płakał nad swoim ludem; ale to on ogłosił także jedną z największych obietnic Starego Testamentu, „przymierze nowe” (Jr 31,31), które Pan Jezus zawarł we własnej Krwi. W Biblii katolickiej księga stoi po Księdze Izajasza, a po niej następują Lamentacje i Księga Barucha, jego ucznia. Jej skrót w polskich Bibliach to Jr.

Kim był prorok Jeremiasz?

Jeremiasz urodził się w rodzinie kapłańskiej w Anatot, wiosce w ziemi Beniamina, kilka kilometrów na północny wschód od Jerozolimy. Pierwszy werset księgi przedstawia go tak: „Słowa Jeremiasza, syna Helkiasza, z kapłanów, którzy byli w Anatot, w ziemi Beniamina” (Jr 1,1). Znaczenie imienia nie jest pewne; zwykle tłumaczy się je jako Pan wywyższa lub Pan zakłada, ale uczeni nie są zgodni.

Dlaczego Jeremiasz wzbraniał się przed powołaniem?

Bóg powołał go bardzo młodo, około 627 roku przed Chrystusem, mówiąc: „Pierwej, niźlim cię utworzył w żywocie, znałem cię, i pierwej, niżeliś wyszedł z żywota, poświęciłem cię, i prorokiem między narodami ustanowiłem cię” (Jr 1,5). Jeremiasz się wzbraniał z dwóch powodów, które sam podaje: czuł się zbyt młody i nie umiał mówić. „A, a, a, Panie Boże! oto nie umiem mówić, bom ja jest dziecina!” (1,6).

Bóg nie przyjmuje tej wymówki: „Nie mów: «Jestem dziecina», bo na wszystko, na co cię poślę, pójdziesz” (1,7), i dodaje obietnicę, która podtrzyma go przez całe życie: „Nie bój się oblicza ich, bo ja jestem z tobą, aby cię wybawić, mówi Pan” (1,8). Wzbranianie się proroka nie jest nieposłuszeństwem, lecz pokorą człowieka, który widzi, jak wielkie jest zadanie; tak samo wzbraniał się Mojżesz, a Izajasz, zanim sam się zgłosił, wyznał, że jest człowiekiem nieczystych warg.

Życie pełne cierpienia

Bóg kazał mu nie żenić się: „Nie pojmiesz żony i nie będziesz miał synów i córek na tym miejscu” (Jr 16,2), by sama jego samotność była znakiem nadchodzącego nieszczęścia. Przez ponad czterdzieści lat mówił przeciw bałwochwalstwu, niesprawiedliwości i fałszywemu poczuciu bezpieczeństwa przywódców, a w zamian zbierał chłostę, więzienie, procesy i oskarżenia o zdradę. Wrzucono go do studni, w której „nie było wody, ale błoto. A tak zstąpił Jeremiasz w błoto” (Jr 38,6); wyratował go dopiero Abdemelech, Etiopczyk z dworu królewskiego. Po upadku Jerozolimy ocalali z Judy wbrew jego radzie uciekli do Egiptu i zabrali go ze sobą, „aż do Tafnis” (Jr 43,7), w delcie Nilu: to treść często szukanego rozdziału 43.

Jak umarł Jeremiasz?

Pismo Święte tego nie mówi. Dawna tradycja, przekazywana przez pisarzy wczesnochrześcijańskich, głosi, że został ukamienowany przez rodaków w Egipcie. To tradycja, nie dane z Biblii. Kościół czci go jako świętego proroka; stąd św. Jeremiasz w dawnych kalendarzach i martyrologiach.

Prorok płaczący

Jeremiasza nazywa się prorokiem płaczu, bo otwarcie opłakiwał swój lud: „Kto da głowie mojej wodę, a oczom moim źródło łez, a będę płakał we dnie i w nocy pobitych córki ludu mego?” (Jr 9,1; w Biblii Tysiąclecia Jr 8,23). Tradycja przypisuje mu także Lamentacje nad zburzonym miastem, które Kościół śpiewa w Wielkim Tygodniu.

Kto napisał Księgę Jeremiasza?

Kościół zawsze przyjmował tę księgę jako dzieło proroka Jeremiasza, spisane z pomocą jego sekretarza Barucha, syna Neriasza. Sama księga opowiada, jak powstała. W czwartym roku króla Joakima „spisał Baruch w księdze z ust Jeremiasza wszystkie słowa Pańskie” (Jr 36,4) i odczytał je w świątyni. Król kazał je sobie przeczytać, a gdy przeczytano trzy albo cztery karty, „pociął je nożykiem pisarskim i wrzucił do ognia” (Jr 36,23). Prorok podyktował wszystko na nowo, „i nadto jeszcze przydano mów daleko więcej, niżeli pierwej było” (Jr 36,32). Księga rosła więc razem z posługą proroka, i dlatego ułożona jest po części według tematów, a nie według dat.

Rozdział 51 kończy się uwagą: „Póty słowa Jeremiasza” (Jr 51,64). Rozdział 52 powtarza niemal dosłownie opis upadku Jerozolimy z IV Księgi Królewskiej (2 Krl 24-25): to dodatek historyczny, który pokazuje, że proroctwa się wypełniły. Samo Pismo przypisuje księgę Jeremiaszowi: II Księga Paralipomenon mówi o słowie Pańskim „z ust Jeremiasza” o siedemdziesięciu latach niewoli (2 Krn 36,21), a św. Mateusz wymienia go z imienia.

Kiedy powstała Księga Jeremiasza?

Słowo Pańskie przyszło do Jeremiasza „za dni Jozjasza, syna Amona, króla judzkiego, trzynastego roku królestwa jego” (Jr 1,2), około 627 roku przed Chrystusem. Prorokował za Joakima, Jechoniasza i Sedecjasza, „aż do przeprowadzenia Jeruzalem, miesiąca piątego” (1,3), czyli do wygnania, a potem poszedł z resztą Judy do Egiptu. Księga powstawała w czasie tej posługi, między końcem VII a początkiem VI wieku przed Chrystusem, po hebrajsku.

Królowie i fałszywi prorocy obiecywali, że świątynia nigdy nie upadnie; Jeremiasz musiał mówić, że upadnie, a drogą życia jest nawrócenie i poddanie się Babilonowi. Nabuchodonozor zdobył Jerozolimę w jedenastym roku Sedecjasza, w 587 lub 586 roku, i jego wódz „spalił dom Pański i dom królewski, i wszystkie domy jerozolimskie” (Jr 52,13). Numeracja rozdziałów jest w Wulgacie taka sama jak w Biblii Tysiąclecia, której używa się w szkole; jedynie na początku rozdziału 9 wersety się przesuwają: Jr 9,1 u ks. Wujka to w Biblii Tysiąclecia Jr 8,23, a dalsze wersety rozdziału 9 mają w niej numer o jeden niższy.

O czym jest Księga Jeremiasza? Streszczenie

Księga nie idzie porządkiem chronologicznym; najlepiej czytać ją wielkimi blokami.

Powołanie proroka (rozdział 1)

W rozdziale 1 Bóg powołuje młodzieńca, który się cofa, dotyka jego ust i daje mu władzę „nad narodami i nad królestwami, abyś wyrywał i burzył, i wytracał i rozwalał, i budował i sadził” (Jr 1,10). Następują dwa widzenia. Pierwsze: „Różdżkę czuwającą ja widzę” (1,11). Po hebrajsku to gałązka migdałowca, szaked, drzewa, które w Palestynie kwitnie pierwsze, jakby „czuwało” nad zimą; a Bóg odpowiada słowem o tym samym brzmieniu, szoked, czuwający: „bo ja czuwać będę nad słowem moim, aby je wypełnić” (1,12). Drugie widzenie to kocioł kipiący od północy, skąd przyjdzie najeźdźca. Rozdział zamyka obietnica: „ja uczyniłem cię dziś miastem obronnym i słupem żelaznym i murem miedzianym” (Jr 1,18).

Ostrzeżenia dla Judy i Jerozolimy (rozdziały 2-25)

W rozdziałach 2-6 Izrael jest niewierną oblubienicą, która porzuciła źródło żywej wody, a Bóg ją wzywa: „Powróć odstępczyni Izrael! mówi Pan, a nie odwrócę oblicza mego od was” (Jr 3,12). Wielka mowa w świątyni z rozdziału 7 demaskuje tych, którzy powtarzają: „Kościół Pański, kościół Pański, kościół to Pański jest” (7,4), a jednocześnie kradną, zabijają i służą Baalowi: „A więc jaskinią zbójców stał się ten dom, w którym wzywano imienia mego” (Jr 7,11). Pan Jezus powtórzy te słowa, wypędzając przekupniów ze świątyni (Mt 21,13).

Potem przychodzą proroctwa w gestach: lniany pas zakopany nad Eufratem, który zgnił (rozdział 13), nakaz bezżeństwa, garncarz przy kole z rozdziału 18, „Oto jak glina w rękach garncarza, tak wy jesteście w ręce mojej” (Jr 18,6), i dzbanek stłuczony w Tofet (rozdział 19). Między nimi pojawiają się „wyznania” proroka, modlitwy pełne udręki, od baranka prowadzonego na rzeź (rozdział 11) po krzyk z rozdziału 20: „Zwiodłeś mię, Panie, i jestem zwiedziony, mocniejszy byłeś niźli ja, i przemogłeś” (Jr 20,7). Rozdziały 21-24 sądzą ostatnich królów i złych pasterzy i obiecują prawdziwego Króla z rodu Dawida; rozdział 25 ustala czas niewoli: narody będą służyć królowi babilońskiemu „siedemdziesiąt lat” (25,11).

Spory z kapłanami, prorokami i królami (rozdziały 26-29)

Postawiony przed sądem po mowie w świątyni, Jeremiasz uchodzi śmierci dzięki Achikamowi, synowi Safana (rozdział 26). Nosi na szyi jarzmo, by pokazać, że narody muszą się poddać Babilonowi; fałszywy prorok Hananiasz łamie je i umiera tego samego roku, jak zapowiedział mu Jeremiasz (rozdziały 27-28). W rozdziale 29 prorok pisze list do już uprowadzonych: budujcie domy, sadźcie ogrody, „I szukajcie pokoju miasta, do którego was przesiedliłem, a módlcie się za nie do Pana” (Jr 29,7), bo Bóg wyprowadzi was po siedemdziesięciu latach. W tym liście stoi słynny werset 11.

Księga Pocieszenia (rozdziały 30-33)

W samym środku oblężenia przychodzi najjaśniejsza część księgi. Rozdziały 30 i 31 zapowiadają powrót, pocieszenie Racheli i nowe przymierze. W rozdziale 32, gdy Chaldejczycy stoją pod murami, a on sam siedzi w więzieniu, Jeremiasz kupuje pole stryjecznego brata w Anatot, na znak obietnicy: „Jeszcze się będzie nabywać domy i role i winnice w tej ziemi” (Jr 32,15). Rozdział 33 obiecuje Dawidowi „płód sprawiedliwości” (33,15).

Oblężenie, upadek i ucieczka do Egiptu (rozdziały 34-45)

To przede wszystkim historia, w dużej mierze w trzeźwej prozie Barucha. Rechabici pozostają wierni nakazowi swego ojca, a Juda nie jest wierna nakazom Boga (rozdział 35); Joakim pali zwój (rozdział 36). Podczas ostatniego oblężenia Jeremiasz jest bity, więziony i wrzucony do studni (rozdziały 37-38). Jerozolima upada (rozdział 39); prorok zostaje z namiestnikiem Godoliaszem aż do jego zamordowania (rozdziały 40-41). Ostrzega ocalałych: „Nie wchodźcie do Egiptu!” (Jr 42,19); oni zabierają go ze sobą (rozdział 43), a tam gani ich kult „królowej niebieskiej” (rozdział 44), bogini gwiazd, której kobiety składały ofiary. Słowo pocieszenia dla Barucha zamyka tę część (rozdział 45).

Wyrocznie przeciw narodom i dodatek historyczny (rozdziały 46-52)

Zgodnie ze swoim powołaniem Jeremiasz prorokuje narodom: Egiptowi, Filistynom, Moabowi, Ammonowi, Edomowi, Damaszkowi, Kedarowi i Elamowi (rozdziały 46-49), a na końcu, najdłużej, Babilonowi, narzędziu sądu Bożego, który sam upadnie (rozdziały 50-51). W greckiej Septuagincie te wyrocznie stoją po rozdziale 25 i w innym porządku, a tekst grecki jest ogólnie krótszy; św. Hieronim tłumaczył z hebrajskiego. Ostatni rozdział opowiada pojmanie Sedecjasza, spalenie świątyni, uprowadzenie i łaskę okazaną w Babilonie królowi Joachinowi „trzydziestego siódmego roku po uprowadzeniu” (Jr 52,31): proroctwa się spełniły, ale dla domu Dawida zostaje promyk nadziei.

Plan Księgi Jeremiasza

1. Powołanie Jeremiasza i dwa widzenia (rozdział 1).
2. Niewierność Izraela i wezwanie do nawrócenia (rozdziały 2-6).
3. Mowa w świątyni i fałszywa ufność (rozdziały 7-10).
4. Proroctwa w gestach i „wyznania” proroka (rozdziały 11-20).
5. Sąd nad królami i fałszywymi pasterzami, zapowiedź siedemdziesięciu lat niewoli (rozdziały 21-25).
6. Proces Jeremiasza, jarzmo, list do wygnańców (rozdziały 26-29).
7. Księga Pocieszenia i nowe przymierze (rozdziały 30-33).
8. Ostatnie lata Jerozolimy: zwój spalony przez Joakima, studnia, upadek miasta (rozdziały 34-39).
9. Po upadku: Godoliasz, ucieczka do Egiptu, słowo do Barucha (rozdziały 40-45).
10. Wyrocznie przeciw narodom i Babilonowi (rozdziały 46-51).
11. Dodatek historyczny o zburzeniu Jerozolimy (rozdział 52).

Interpretacja: tematy i lektura katolicka

Miłość mocniejsza niż grzech

Cała księga jest mową Boga w obronie własnego ludu: „A miłością wieczną umiłowałem cię, dlatego przyciągnąłem cię litując się” (Jr 31,3). Kara przychodzi dopiero po dziesięcioleciach ostrzeżeń, a jej celem jest uzdrowienie. Grzech ma tu obraz porzucenia: „mnie opuścił, źródło wody żywej, a wykopali sobie cysterny, cysterny rozwalone, które nie mogą wody zatrzymać” (Jr 2,13). Dlatego Kościół czyta Jeremiasza w Wielkim Poście: to księga powrotu.

Religia serca

Jeremiasz nie gardzi świątynią ani ofiarami; potępia ufność pokładaną w nich bez nawrócenia. „Zawiłe jest serce wszystkich i niewybadane; kto je pozna? Ja, Pan, badający serca i doświadczający nerek” (Jr 17,9-10). Ten sam rozdział przeciwstawia sobie dwóch ludzi: „Przeklęty człowiek, który ufa w człowieku” i „Błogosławiony mąż, który ufa w Panu”, ten, który „będzie jak drzewo, które przesadzają nad wodami” (Jr 17,5-8).

Nowe przymierze

Szczytem księgi jest Jr 31,31-34: „Oto dni nadchodzą, mówi Pan, i zawrę z domem Izraelskim i z domem Judzkim przymierze nowe” (31,31); „położę zakon mój we wnętrznościach ich i na sercu ich napiszę go” (31,33); „bo się zlituję nad ich nieprawością, a grzechów ich więcej nie wspomnę” (Jr 31,34). List do Hebrajczyków przytacza cały ten ustęp jako wypełniony w Chrystusie (Hbr 8,8). W Wieczerniku Pan Jezus nazwał kielich „Nowy Testament we krwi mojej” (Łk 22,20): to przymierze odnawia się w każdej Mszy świętej.

Jeremiasz, figura Chrystusa

Całe życie Jeremiasza jest żywym proroctwem cierpiącego Mesjasza. Jak Pan Jezus, płakał nad Jerozolimą, zapowiedział zburzenie świątyni i został odrzucony przez swoich; niektórzy mówili nawet, że Jezus jest „Jeremiaszem, albo jednym z proroków” (Mt 16,14). Kościół słyszy głos Chrystusa w skardze z rozdziału 11: „A ja byłem jak baranek cichy, którego niosą na rzeź” (Jr 11,19), a wrogowie mówią o nim: „Włóżmy drewno w chleb jego i wygładźmy go z ziemi żyjących”. Ojcowie czytali w tych słowach zapowiedź krzyża: drewno włożone w chleb, to jest w ciało Pana. Kościół czyta ten ustęp we wtorek Wielkiego Tygodnia.

„Niewiasta ogarnie męża”

„Bo Pan stworzył nową rzecz na ziemi: niewiasta ogarnie męża” (Jr 31,22). Św. Hieronim i za nim wielu komentatorów katolickich rozumieją ten werset o Pannie, która poczyna Mesjasza: niesłychaną nowością jest to, że niewiasta nosi w sobie Męża doskonałego, Słowo Wcielone, bez udziału mężczyzny.

Prorok, który modli się za swój lud

W II Księdze Machabejskiej Jeremiasz ukazuje się w widzeniu, a arcykapłan Oniasz przedstawia go tak: „Ten to jest miłośnik braci i ludu izraelskiego, ten jest, który się wiele modli za lud i za wszystko miasto święte, Jeremiasz, prorok Boży” (2 Mch 15,14). To jedno z biblijnych świadectw o wstawiennictwie świętych za żyjących na ziemi.

Najważniejsze wersety Księgi Jeremiasza

• Jr 1,5: „Pierwej, niźlim cię utworzył w żywocie, znałem cię”. Kościół odnosi ten werset także do św. Jana Chrzciciela, uświęconego w łonie matki.
• Jr 2,13: źródło wody żywej i cysterny rozwalone, cały grzech w jednym obrazie.
• Jr 11,11, często szukany: „Oto ja przywiodę na nich zło, z którego nie będą mogli wyjść; będą wołać do mnie, a nie wysłucham ich”. Trzeba go czytać w kontekście: to wyrok nad ludem, który złamał przymierze i biegnie do bożków, wołając do nich (11,12-13). Nie mówi, że Bóg nie słucha tego, kto się nawraca; reszta księgi pokazuje, że drzwi przebaczenia zostają otwarte.
• Jr 15,16: „Znalazły się mowy twoje i zjadłem je, i było mi słowo twoje weselem i radością serca mego”.
• Jr 17,7-8: błogosławiony, kto ufa Panu, jak drzewo nad wodami.
• Jr 20,9: postanowiwszy nie mówić więcej w imię Boga, prorok czuje w sercu „jak ogień gorejący i zawarty w kościach moich”.
• Jr 29,11: „Bo ja znam myśli, które chowam o was, mówi Pan, myśli pokoju, a nie udręczenia, aby wam dać koniec i cierpliwość”. Przekłady współczesne mówią o zamiarach pełnych pokoju i o przyszłości, jakiej oczekujecie. Słowa te skierowane są do wygnańców, którzy mają osiąść w Babilonie na siedemdziesiąt lat: nie obiecują skrótu, lecz dobry koniec próby i cierpliwość, by ją znieść. Wersety następne dodają: „Będziecie mię szukać i znajdziecie, gdy mię szukać będziecie wszystkim sercem waszym” (29,13). Po łacinie, Dicit Dominus: Ego cogito cogitationes pacis, et non afflictionis, to introit ostatnich niedziel po Zesłaniu Ducha Świętego.
• Jr 31,15: „Głos na wysokości jest słyszany, narzekania, płaczu i żałości Racheli, płaczącej synów swoich”. Św. Mateusz widzi to słowo wypełnione w rzezi niewiniątek (Mt 2,17-18).
• Jr 33,3: „Wołaj do mnie, a wysłucham cię i oznajmię ci wielkie i pewne rzeczy, których nie wiesz”.

Księga Jeremiasza w kanonie i w liturgii

Jeremiasz należy do proroków większych we wszystkich Bibliach, katolickich, prawosławnych i protestanckich. W porządku Wulgaty po jego księdze następują Lamentacje, płacz proroka nad zburzonym miastem, i Księga Barucha, której szósty rozdział to list, jaki Jeremiasz posłał do uprowadzanych do Babilonu. Sobór Trydencki na IV sesji (1546) wymienia go wśród ksiąg świętych razem z Baruchem, Jeremias cum Baruch. O wyborze przekładu przeczytasz w artykule Która Biblia jest katolicka.

Liturgia z 1962 roku daje Jeremiaszowi szczególne miejsce w Wielkim Poście i w okresie Męki Pańskiej:

• Brewiarz. Jeremiasz daje czytania pierwszego nokturnu Jutrzni w I niedzielę Męki Pańskiej (od powołania z rozdziału 1), w Niedzielę Palmową oraz we wtorek i środę Wielkiego Tygodnia; w Wielki Czwartek, Piątek i Sobotę ich miejsce zajmują Lamentacje. W okresie Męki Pańskiej także kapitułki godzin brane są z Jeremiasza (rozdziały 11, 17 i 18).
• Kompleta. Codzienna kapitułka Komplety, Tu autem in nobis es, Domine, to Jr 14,9: „A ty jesteś między nami, Panie, i imię twoje jest wzywane nad nami: nie opuszczajże nas!” (Jr 14,9).
• Laudesy. W czwartek śpiewa się kantyk Jeremiasza z Jr 31,10-14, Audite verbum Domini, gentes.
• Mszał. Jeremiasz daje lekcje w czwartek II tygodnia Wielkiego Postu (Jr 17,5-10), w czwartek III tygodnia (Jr 7,1-7), w piątek (Jr 17,13-18) i sobotę (Jr 18,18-23) tygodnia Męki Pańskiej oraz w Wielki Wtorek (Jr 11,18-20). Introit Dicit Dominus (Jr 29,11.12.14) śpiewa się w XXIII niedzielę po Zesłaniu Ducha Świętego i w następne, aż do końca roku liturgicznego.
• Święci. W wigilię Narodzenia św. Jana Chrzciciela (23 czerwca) lekcją jest powołanie proroka (Jr 1,4-10), w samo święto graduał bierze słowa Jr 1,5.9, a w Ścięcie św. Jana (29 sierpnia) lekcją jest Jr 1,17-19. W święto Młodzianków (28 grudnia) Jutrznia czyta Jr 31,15-23 o płaczu Racheli.

Te dni znajdziesz w kalendarzu liturgicznym, a Oficjum w brewiarzu.

Jak czytać Księgę Jeremiasza?

Zacznij od rozdziałów 1 i 36: od powołania proroka i od historii samej księgi. Potem przeczytaj opowiadanie z rozdziałów 37-44, żeby poznać człowieka i jego czasy, zanim weźmiesz się do wyroczni; tło historyczne daje IV Księga Królewska, rozdziały 22-25. Księga Pocieszenia (rozdziały 30-33) to najlepsze miejsce do modlitwy z Jeremiaszem, a jego „wyznania” (rozdziały 11-20) są szkołą modlitwy w próbie. Czytaj go w okresie Męki Pańskiej, jak czyni Kościół, i w Wielkim Tygodniu zestaw rozdział 11 z opisem męki. Czytając po rozdziale dziennie, przejdziesz całą księgę w niecałe dwa miesiące.

Często zadawane pytania

Kim był Jeremiasz w Biblii?

Prorokiem z Judy, synem kapłana Helkiasza z Anatot, powołanym około 627 roku przed Chrystusem za króla Jozjasza. Przez ponad czterdzieści lat prorokował w Jerozolimie, zapowiedział jej zdobycie przez Babilon, był prześladowany i więziony, a ostatnie lata spędził w Egipcie. Kościół czci go jako świętego proroka.

Dlaczego Jeremiasz wzbraniał się przed powołaniem?

Bo czuł się za młody i nie umiał mówić: „oto nie umiem mówić, bom ja jest dziecina!” (Jr 1,6). Bóg odpowiedział, że sam włoży mu słowa w usta, i obiecał: „ja jestem z tobą, aby cię wybawić”. Było to wzbranianie się z pokory, a nie z nieposłuszeństwa.

O czym jest Księga Jeremiasza w skrócie?

O przepowiadaniu i życiu proroka od powołania do czasów po zburzeniu Jerozolimy w 587 lub 586 roku przed Chrystusem. Jeremiasz wzywa Judę do porzucenia bałwochwalstwa i niesprawiedliwości, zapowiada zburzenie świątyni i siedemdziesiąt lat niewoli, a potem powrót i nowe przymierze wypisane w sercach.

Kto napisał Księgę Jeremiasza?

Kościół uznaje za autora samego proroka, który dyktował swoje proroctwa sekretarzowi Baruchowi i kazał je spisać na nowo, gdy król Joakim spalił pierwszy zwój. Ostatni rozdział jest dodatkiem historycznym, umieszczonym po uwadze: „Póty słowa Jeremiasza”.

Co znaczy Jr 29,11?

„Ja znam myśli, które chowam o was, mówi Pan, myśli pokoju, a nie udręczenia.” Werset skierowany jest do wygnańców w Babilonie, którym prorok każe osiąść tam na siedemdziesiąt lat. Nie obiecuje natychmiastowego końca próby, ale zapewnia, że Bóg prowadzi ją do dobrego końca i daje cierpliwość, by ją przejść.

Czym jest nowe przymierze zapowiedziane przez Jeremiasza?

W rozdziale 31 Bóg obiecuje przymierze inne niż na Synaju: wypisze swój zakon w sercach i odpuści grzechy. List do Hebrajczyków uczy, że wypełniło się ono w Chrystusie, a Pan Jezus przypieczętował je w Wieczerniku swoją Krwią, którą Kościół ofiaruje w każdej Mszy.

Ile rozdziałów ma Księga Jeremiasza?

Pięćdziesiąt dwa, z ponad tysiącem trzystu wersetami, co czyni ją jedną z najdłuższych ksiąg Biblii. Numeracja rozdziałów w Wulgacie i w Biblii Tysiąclecia jest taka sama; tylko w rozdziale 9 wersety są przesunięte o jeden (Jr 9,1 Wujka to Jr 8,23 w BT).