Księga Jeremiasza, rozdział 51

1 Hæc dicit Dominus : Ecce ego suscitabo super Babylonem et super habitatores ejus, qui cor suum levaverunt contra me, quasi ventum pestilentem :

1 To mówi Pan: „Oto ja wzbudzę na Babilon i na mieszkańców jego, którzy serce swe podnieśli przeciwko mnie jakby wiatr zaraźliwy.

2 et mittam in Babylonem ventilatores, et ventilabunt eam et demolientur terram ejus, quoniam venerunt super eam undique in die afflictionis ejus.

2 I poślę do Babilonu przewiewaczy, a przewieją go i spustoszą ziemię jego; bo przyszli nań zewsząd w dzień utrapienia jego.

3 Non tendat qui tendit arcum suum, et non ascendat loricatus : nolite parcere juvenibus ejus ; interficite omnem militiam ejus.

3 Niech nie ciągnie, który naciąga łuk swój, i niech nie wstępuje w pancerzu; nie przepuszczajcie młodzieńcom jego, wybijcie wszystko rycerstwo jego.

4 Et cadent interfecti in terra Chaldæorum, et vulnerati in regionibus ejus.

4 I polegną pobici w ziemi Chaldejskiej i zranieni po krainach jej.

5 Quoniam non fuit viduatus Israël et Juda a Deo suo, Domino exercituum, terra autem eorum repleta est delicto a Sancto Israël.

5 Bo nie owdowiał Izrael i Juda od Boga swego, od Pana zastępów; lecz ziemia ich pełna jest przestępstwa wobec Świętego Izraelowego.

6 Fugite de medio Babylonis, et salvet unusquisque animam suam : nolite tacere super iniquitatem ejus, quoniam tempus ultionis est a Domino : vicissitudinem ipse retribuet ei.

6 Uciekajcie spośród Babilonu, a każdy niech zbawia duszę swoją, nie milczcie nad nieprawością jego; bo czas pomsty jest od Pana, on mu odda odpłatę.

7 Calix aureus Babylon in manu Domini, inebrians omnem terram : de vino ejus biberunt gentes, et ideo commotæ sunt.

7 Kubkiem złotym był Babilon w ręce Pańskiej, upajającym wszystką ziemię; wino jego piły narody i dlatego szalały.

8 Subito cecidit Babylon, et contrita est. Ululate super eam : tollite resinam ad dolorem ejus, si forte sanetur.

8 Nagle upadł Babilon i skruszony jest. Zawodźcie nad nim, weźcie żywicy na boleść jego, może się wyleczy!

9 Curavimus Babylonem, et non est sanata : derelinquamus eam, et eamus unusquisque in terram suam : quoniam pervenit usque ad cælos judicium ejus, et elevatum est usque ad nubes.

9 „Leczyliśmy Babilon, a nie jest uzdrowiony. Opuśćmy go, a pójdźmy każdy do swej ziemi; bo doszedł aż do nieba sąd jego i podniósł się aż do obłoków.

10 Protulit Dominus justitias nostras : venite, et narremus in Sion opus Domini Dei nostri.

10 Okazał Pan sprawiedliwość naszą. Pójdźcie, a opowiadajmy na Syjonie dzieło Pana, Boga naszego!”

11 Acuite sagittas, implete pharetras : suscitavit Dominus spiritum regum Medorum : et contra Babylonem mens ejus est ut perdat eam, quoniam ultio Domini est, ultio templi sui.

11 Ostrzcie strzały, napełniajcie sajdaki. Wzbudził Pan ducha króla medyjskiego, i przeciw Babilonowi myśl jego jest, aby go zniszczyć; bo pomsta Pańska jest, pomsta za kościół jego.

12 Super muros Babylonis levate signum, augete custodiam, levate custodes, præparate insidias : quia cogitavit Dominus, et fecit quæcumque locutus est contra habitatores Babylonis.

12 Przeciw murom Babilonu podnieście chorągiew, wzmocnijcie straż, postawcie stróżów, nagotujcie zasadzki; bo umyślił Pan i uczyni, cokolwiek mówił przeciw mieszkańcom babilońskim.

13 Quæ habitas super aquas multas, locuples in thesauris : venit finis tuus, pedalis præcisionis tuæ.

13 Która mieszkasz nad wielkimi wodami, bogata w skarby, przyszedł koniec twój, kres dla odcięcia ciebie.

14 Juravit Dominus exercituum per animam suam : Quoniam replebo te hominibus quasi brucho, et super te celeuma cantabitur.

14 Przysiągł Pan zastępów na duszę swoją: „Napełnię cię ludźmi jak szarańczą, i śpiewać będą nad tobą pobudkę.”

15 Qui fecit terram in fortitudine sua, præparavit orbem in sapientia sua, et prudentia sua extendit cælos.

15 On uczynił ziemię mocą swoją, utwierdził świat mądrością swoją, a rozumem swoim rozciągnął niebiosa.

16 Dante eo vocem, multiplicantur aquæ in cælo : qui levat nubes ab extremo terræ, fulgura in pluviam fecit, et produxit ventum de thesauris suis.

16 Gdy on głos wypuszcza, mnożą się wody na niebie; on podnosi obłoki od krańców ziemi, błyskawice w deszcz obrócił i wywiódł wiatr ze skarbców swoich.

17 Stultus factus est omnis homo a scientia ; confusus est omnis conflator in sculptili : quia mendax est conflatio eorum, nec est spiritus in eis.

17 Zgłupiał każdy człowiek od umiejętności, zawstydzony jest każdy odlewnik przez bałwana, bo fałszem jest odlew ich i nie ma w nich ducha.

18 Vana sunt opera, et risu digna : in tempore visitationis suæ peribunt.

18 Marne są dzieła i śmiechu godne; czasu nawiedzenia ich zginą.

19 Non sicut hæc, pars Jacob, quia qui fecit omnia ipse est : et Israël sceptrum hæreditatis ejus : Dominus exercituum nomen ejus.

19 Nie taki jest dział Jakuba, bo on jest tym, który wszystko stworzył, a Izrael berłem dziedzictwa jego, Pan zastępów imię jego.

20 Collidis tu mihi vasa belli : et ego collidam in te gentes, et disperdam in te regna :

20 Tłuczesz ty mnie oręże wojenne, a ja potłukę w tobie narody i wytracę w tobie królestwa.

21 et collidam in te equum et equitem ejus : et collidam in te currum et ascensorem ejus :

21 Potłukę w tobie konia i jeźdźca jego, potłukę w tobie wóz i wsiadacza jego;

22 et collidam in te virum et mulierem : et collidam in te senem et puerum : et collidam in te juvenem et virginem :

22 potłukę w tobie męża i niewiastę, potłukę w tobie starca i pacholę, potłukę w tobie młodzieńca i pannę;

23 et collidam in te pastorem et gregem ejus : et collidam in te agricolam et jugales ejus : et collidam in te duces et magistratus :

23 potłukę w tobie pasterza i trzodę jego, potłukę w tobie oracza i sprzężaj jego, potłukę w tobie książąt i urzędników.

24 et reddam Babyloni, et cunctis habitatoribus Chaldææ, omne malum suum quod fecerunt in Sion, in oculis vestris, ait Dominus.

24 A oddam Babilonowi i wszystkim mieszkańcom chaldejskim wszystkie złości ich, które czynili przeciw Syjonowi przed oczyma waszymi, mówi Pan.

25 Ecce ego ad te, mons pestifer, ait Dominus, qui corrumpis universam terram : et extendam manum meam super te, et evolvam te de petris, et dabo te in montem combustionis :

25 Oto ja do ciebie, góro zarażająca, mówi Pan, która zarażasz wszystką ziemię, i wyciągnę rękę moją na ciebie, i zwalę cię ze skał i uczynię cię górą spalenia.

26 et non tollent de te lapidem in angulum, et lapidem in fundamenta : sed perditus in æternum eris, ait Dominus.

26 I nie będą z ciebie brać kamienia na węgły i kamienia do fundamentów, ale będziesz wiecznie zatracona, mówi Pan.

27 Levate signum in terra, clangite buccina in gentibus, sanctificate super eam gentes, annuntiate contra illam regibus Ararat, Menni, et Ascenez : numerate contra eam Taphsar, adducite equum quasi bruchum aculeatum.

27 Podnieście chorągiew w ziemi, trąbcie w trąby między narodami, poświęćcie przeciw niej narody, dajcie znać przeciw niej królom Araratu, Menni i Askenezu, policzcie przeciwko niej Tafsar, przywiedźcie konie jak szarańczę z żądłami.

28 Sanctificate contra eam gentes, reges Mediæ, duces ejus, et universos magistratus ejus, cunctamque terram potestatis ejus.

28 Poświęćcie przeciwko niej narody, królów Medii, książąt jej i wszystkich urzędników jej i wszystką ziemię pod władzą jej.

29 Et commovebitur terra et conturbabitur, quia evigilabit contra Babylonem cogitatio Domini, ut ponat terram Babylonis desertam et inhabitabilem.

29 I zatrzęsie się ziemia, i zatrwoży; bo się ocuci przeciw Babilonowi myśl Pańska, aby uczynić ziemię Babilońską pustą i niemieszkalną.

30 Cessaverunt fortes Babylonis a prælio ; habitaverunt in præsidiis : devoratum est robur eorum, et facti sunt quasi mulieres : incensa sunt tabernacula ejus, contriti sunt vectes ejus.

30 Ustali mocarze babilońscy od bitwy, mieszkali w zamkach, pożarta jest siła ich i stali się jak niewiasty; zapalono mieszkania jego, złamano zawory jego.

31 Currens obviam currenti veniet, et nuntius obvius nuntianti, ut annuntiet regi Babylonis quia capta est civitas ejus a summo usque ad summum.

31 Biegnący biegnącemu zabiegnie, a poseł spotka się z posłem, aby oznajmić królowi babilońskiemu, że zdobyte miasto jego od końca aż do końca,

32 Et vada præoccupata sunt, et paludes incensæ sunt igni, et viri bellatores conturbati sunt.

32 i brody zajęto, i błota ogniem wypalono, a mężowie wojenni zatrwożyli się.

33 Quia hæc dicit Dominus exercituum, Deus Israël : Filia Babylonis quasi area, tempus trituræ ejus : adhuc modicum, et veniet tempus messionis ejus.

33 Bo to mówi Pan zastępów, Bóg Izraelów: Córka Babilońska jest jak boisko, czas młóćby jej; jeszcze trochę, a przyjdzie czas żniwa jej.

34 Comedit me, devoravit me Nabuchodonosor rex Babylonis : reddidit me quasi vas inane, absorbuit me quasi draco, replevit ventrem suum teneritudine mea, et ejecit me.

34 „Zjadł mię, pożarł mię Nabuchodonozor, król babiloński, uczynił mię jak naczynie próżne, połknął mię jak smok, napełnił brzuch swój pieszczotą moją i wygnał mię.

35 Iniquitas adversum me et caro mea super Babylonem, dicit habitatio Sion : et sanguis meus super habitatores Chaldææ, dicit Jerusalem.

35 Niesprawiedliwość przeciwko mnie i ciało moje na Babilon! mówi mieszczaństwo Syjonu; a krew moja na obywateli Chaldejskiej ziemi! mówi Jeruzalem.”

36 Propterea hæc dicit Dominus : Ecce ego judicabo causam tuam, et ulciscar ultionem tuam : et desertum faciam mare ejus, et siccabo venam ejus.

36 Przeto to mówi Pan: Oto ja osądzę sprawę twoją, i pomszczę się pomstą twoją, i pustym uczynię morze jego, i wysuszę żyłę jego.

37 Et erit Babylon in tumulos, habitatio draconum, stupor et sibilus, eo quod non sit habitator.

37 I będzie Babilon rumowiskiem, mieszkaniem smoków, zdumieniem i świstaniem, dlatego że nie ma mieszkańca.

38 Simul ut leones rugient ; excutient comas veluti catuli leonum.

38 Gromadnie jak lwy ryczeć będą, będą trząść grzywą jak lwięta.

39 In calore eorum ponam potus eorum, et inebriabo eos ut sopiantur, et dormiant somnum sempiternum, et non consurgant, dicit Dominus.

39 Gdy będą rozgrzani postawię im napój i upoję ich, aby zasnęli i spali snem wiecznym, a nie wstali, mówi Pan.

40 Deducam eos quasi agnos ad victimam, et quasi arietes cum hædis.

40 Powiodę ich jak baranki na rzeź i jak barany z kozłami.

41 Quomodo capta est Sesach, et comprehensa est inclyta universæ terræ ! quomodo facta est in stuporem Babylon inter gentes !

41 Jakże zdobyty jest Sesach, i pojmana jest sława wszystkiej ziemi! Jak stał się Babilon zgrozą między narodami?

42 Ascendit super Babylonem mare : multitudine fluctuum ejus operta est.

42 Wystąpiło morze na Babilon, pokryty jest mnóstwem fal jego.

43 Factæ sunt civitates ejus in stuporem, terra inhabitabilis et deserta, terra in qua nullus habitet, nec transeat per eam filius hominis.

43 Stały się miasta jego zdumieniem, ziemią niemieszkalną i pustą, ziemią, w której nikt nie mieszka, ani nie przechodzi przez nią syn człowieczy.

44 Et visitabo super Bel in Babylone, et ejiciam quod absorbuerat de ore ejus : et non confluent ad eum ultra gentes, siquidem et murus Babylonis corruet.

44 I nawiedzę Bela w Babilonie i wyrzucę, co był połknął, z paszczy jego, a nie będą się zbiegać do niego więcej narody, ponieważ i mur Babilonu upadnie.

45 Egredimini de medio ejus, populus meus, ut salvet unusquisque animam suam ab ira furoris Domini,

45 Wyjdźcie spośród niego, ludu mój, aby każdy ocalił duszę swoją przed gniewem zapalczywości Pańskiej.

46 et ne forte mollescat cor vestrum, et timeatis auditum qui audietur in terra : et veniet in anno auditio, et post hunc annum auditio, et iniquitas in terra, et dominator super dominatorem.

46 A niech nie zmięknie serce wasze i nie przelęknijcie się wieści, którą będzie słychać w ziemi; bo przyjdzie w jednym roku wieść, a po tym roku wieść inna i nieprawość w ziemi, i panujący przeciw panującemu.

47 Propterea ecce dies veniunt, et visitabo super sculptilia Babylonis, et omnis terra ejus confundetur, et universi interfecti ejus cadent in medio ejus.

47 Przeto oto dni nadchodzą, i nawiedzę bałwany Babilonu, i zawstydzi się wszystka ziemia jego, i wszyscy zabici jego polegną wpośród niego.

48 Et laudabunt super Babylonem cæli et terra, et omnia quæ in eis sunt : quia ab aquilone venient ei prædones, ait Dominus.

48 I będą chwalić za Babilon niebiosa i ziemia i wszystko, co na nich jest; bo z północy przyjdą ku niemu łupieżcy, mówi Pan.

49 Et quomodo fecit Babylon, ut caderent occisi in Israël, sic de Babylone cadent occisi in universa terra.

49 A jak uczynił Babilon, że polegli pobici w Izraelu, tak też polegną pobici z Babilonu po wszystkiej ziemi.

50 Qui fugistis gladium, venite, nolite stare : recordamini procul Domini, et Jerusalem ascendat super cor vestrum.

50 Którzyście uciekli przed mieczem, pójdźcie, nie stójcie! Wspomnijcie z daleka na Pana i Jeruzalem niech na sercu wam leży!

51 Confusi sumus, quoniam audivimus opprobrium : operuit ignominia facies nostras, quia venerunt alieni super sanctificationem domus Domini.

51 „Zawstydziliśmy się, bo słyszeliśmy urąganie; hańba okryła oblicze nasze, bo obcy naszli świątynię domu Pańskiego.”

52 Propterea ecce dies veniunt, ait Dominus, et visitabo super sculptilia ejus, et in omni terra ejus mugiet vulneratus.

52 Przeto oto dni nadchodzą, mówi Pan, i nawiedzę bałwany jego, i po wszystkiej ziemi jego ryczeć będzie zraniony.

53 Si ascenderit Babylon in cælum, et firmaverit in excelso robur suum, a me venient vastatores ejus, ait Dominus.

53 Choćby wstąpił Babilon do nieba i obwarował na wysokości moc swoją, ode mnie przyjdą pustoszyciele jego, mówi Pan.

54 Vox clamoris de Babylone, et contritio magna de terra Chaldæorum :

54 Głos wołania z Babilonu i uderzenie wielkie z ziemi Chaldejskiej:

55 quoniam vastavit Dominus Babylonem, et perdidit ex ea vocem magnam : et sonabunt fluctus eorum quasi aquæ multæ ; dedit sonitum vox eorum :

55 bo Pan zburzył Babilon i wytracił z niego głos wielki, i szumieć będą fale ich jak wody obfite, wydał szum głos ich.

56 quia venit super eam, id est super Babylonem, prædo, et apprehensi sunt fortes ejus, et emarcuit arcus eorum, quia fortis ultor Dominus reddens retribuet.

56 Bo idzie nań, to jest na Babilon, zbójca i pojmani są mocarze jego i osłabł łuk ich; bo mocnym mścicielem jest Pan, odpłaci rzetelnie.

57 Et inebriabo principes ejus, et sapientes ejus, et duces ejus, et magistratus ejus, et fortes ejus : et dormient somnum sempiternum, et non expergiscentur, ait Rex (Dominus exercituum nomen ejus).

57 I upoję książąt jego i mędrców jego, i wodzów jego, i urzędników jego, i mężnych jego i zasną snem wiecznym, a nie ocucą się, mówi król, Pan zastępów imię jego.

58 Hæc dicit Dominus exercituum : Murus Babylonis ille latissimus suffossione suffodietur, et portæ ejus excelsæ igni comburentur, et labores populorum ad nihilum, et gentium in ignem erunt, et disperibunt.

58 To mówi Pan zastępów: Mur Babilonu, ów szeroki, do gruntu rozwalony będzie, bramy jego wysokie ogniem spalone będą, a prace ludów wniwecz i narodów na ogień będą i zginą.”

59 Verbum quod præcepit Jeremias propheta Saraiæ filio Neriæ filii Maasiæ, cum pergeret cum Sedecia rege in Babylonem, in anno quarto regni ejus : Saraias autem erat princeps prophetiæ.

59 Słowo, które rozkazał Jeremiasz prorok Sarajaszowi, synowi Neriasza, syna Maasjasza, gdy szedł z Sedecjaszem królem do Babilonu roku czwartego królestwa jego; a Sarajasz był książęciem proroctwa.

60 Et scripsit Jeremias omne malum quod venturum erat super Babylonem, in libro uno : omnia verba hæc quæ scripta sunt contra Babylonem.

60 I napisał Jeremiasz wszystko zło, które miało przyjść na Babilon, w jednej księdze, wszystkie te słowa, które są napisane przeciw Babilonowi.

61 Et dixit Jeremias ad Saraiam : Cum veneris in Babylonem, et videris, et legeris omnia verba hæc,

61 I rzekł Jeremiasz do Sarajasza: „Gdy przyjdziesz do Babilonu, a ujrzysz i przeczytasz wszystkie te słowa,

62 dices : Domine, tu locutus es contra locum istum, ut disperderes eum, ne sit qui in eo habitet, ab homine usque ad pecus, et ut sit perpetua solitudo.

62 rzekniesz: „Panie! ty mówiłeś przeciw miejscu temu, że je wytracisz, aby nie było, kto by w nim mieszkał od człowieka aż do bydlęcia, i żeby było pustkami wiecznymi.”

63 Cumque compleveris legere librum istum, ligabis ad eum lapidem, et projicies illum in medium Euphraten,

63 A gdy skończysz czytanie tej księgi, przywiążesz do niej kamień i wrzucisz ją w głąb Eufratu,

64 et dices : Sic submergetur Babylon, et non consurget a facie afflictionis quam ego adduco super eam, et dissolvetur. Hucusque verba Jeremiæ.

64 i powiesz: „Tak zatopiony będzie Babilon, a nie powstanie od utrapienia, które ja nań przywiodę, i rozwali się.” Póty słowa Jeremiasza.