Księga Jeremiasza, rozdział 36

1 Et factum est in anno quarto Joakim filii Josiæ regis Juda, factum est verbum hoc ad Jeremiam a Domino, dicens :

1 I stało się roku czwartego Joakima, syna Jozjasza, króla judzkiego, stało się to słowo do Jeremiasza od Pana, mówiąc:

2 Tolle volumen libri, et scribes in eo omnia verba quæ locutus sum tibi adversum Israël et Judam, et adversum omnes gentes, a die qua locutus sum ad te ex diebus Josiæ usque ad diem hanc :

2 „Weźmij księgę i napisz na niej wszystkie słowa, które mówiłem do ciebie przeciw Izraelowi i Judzie i przeciw wszystkim narodom, od dnia, którego zacząłem mówić do ciebie, od dni Jozjasza aż do dnia tego.

3 si forte, audiente domo Juda universa mala quæ ego cogito facere eis, revertatur unusquisque a via sua pessima, et propitius ero iniquitati et peccato eorum.

3 Może, gdy usłyszy dom Judzki wszystko zło, które ja zamyślam im uczynić, nawróci się każdy z drogi swej złej, i zlituję się nad nieprawością i nad grzechem ich.”

4 Vocavit ergo Jeremias Baruch filium Neriæ : et scripsit Baruch ex ore Jeremiæ omnes sermones Domini quos locutus est ad eum, in volumine libri :

4 Wezwał tedy Jeremiasz Barucha, syna Neriasza, i spisał Baruch w księdze z ust Jeremiasza wszystkie słowa Pańskie, które mówił do niego.

5 et præcepit Jeremias Baruch, dicens : Ego clausus sum, nec valeo ingredi domum Domini.

5 I rozkazał Jeremiasz Baruchowi mówiąc: „Ja jestem zamknięty i nie mogę iść do domu Pańskiego.

6 Ingredere ergo tu, et lege de volumine in quo scripsisti ex ore meo verba Domini, audiente populo in domo Domini, in die jejunii : insuper et audiente universo Juda qui veniunt de civitatibus suis, leges eis,

6 Ty zatem idź i czytaj z księgi, na której spisałeś z ust moich słowa Pańskie, w uszy ludu w domu Pańskim w dzień postu; nadto, gdy będzie słuchał wszystek Juda, którzy przychodzą z miast swoich, będziesz im czytał.

7 si forte cadat oratio eorum in conspectu Domini, et revertatur unusquisque a via sua pessima : quoniam magnus furor et indignatio est quam locutus est Dominus adversus populum hunc.

7 Może padnie modlitwa ich przed obliczem Pańskim i wróci się każdy z drogi swej złej; bo wielka jest zapalczywość i rozgniewanie, które mówił Pan przeciw ludowi temu.”

8 Et fecit Baruch filius Neriæ juxta omnia quæ præceperat ei Jeremias propheta, legens ex volumine sermones Domini in domo Domini.

8 I uczynił Baruch, syn Neriasza, wszystko, jak mu rozkazał Jeremiasz prorok, czytając z księgi słowa Pańskie w domu Pańskim.

9 Factum est autem in anno quinto Joakim filii Josiæ regis Juda, in mense nono : prædicaverunt jejunium in conspectu Domini omni populo in Jerusalem, et universæ multitudini quæ confluxerat de civitatibus Juda in Jerusalem.

9 I stało się roku piątego Joakima, syna Jozjaszowego, króla judzkiego, miesiąca dziewiątego, zapowiedziano post przed obliczem Pańskim wszystkiemu ludowi w Jeruzalem i wszystkiemu ludowi, który się był zeszedł z miast judzkich do Jeruzalem.

10 Legitque Baruch ex volumine sermones Jeremiæ in domo Domini, in gazophylacio Gamariæ filii Saphan scribæ, in vestibulo superiori, in introitu portæ novæ domus Domini, audiente omni populo.

10 I czytał Baruch z księgi słowa Jeremiasza w domu Pańskim, w komorze skarbnej Gamariasza, syna Safana, pisarza, na dziedzińcu wyższym, u wejścia do nowej bramy domu Pańskiego, gdy słuchał wszystek lud.

11 Cumque audisset Michæas filius Gamariæ filii Saphan omnes sermones Domini ex libro,

11 A gdy usłyszał Micheasz, syn Gamariasza, syna Safana, wszystkie słowa Pańskie z księgi,

12 descendit in domum regis, ad gazophylacium scribæ, et ecce ibi omnes principes sedebant : Elisama scriba, et Dalaias filius Semeiæ, et Elnathan filius Achobor, et Gamarias filius Saphan, et Sedecias filius Hananiæ, et universi principes :

12 zaszedł do domu królewskiego, do komory pisarza, a oto tam siedzieli wszyscy książęta: Elisama pisarz, i Dalajasz, syn Semejasza, i Elnatan, syn Achobora, i Gamariasz, syn Safana, i Sedecjasz, syn Hananiasza, i wszyscy książęta.

13 et nuntiavit eis Michæas omnia verba quæ audivit, legente Baruch ex volumine in auribus populi.

13 I powiedział im Micheasz wszystkie słowa, które słyszał, gdy czytał Baruch z księgi do uszu ludu.

14 Miserunt itaque omnes principes ad Baruch Judi filium Nathaniæ filii Selemiæ filii Chusi, dicentes : Volumen ex quo legisti, audiente populo, sume in manu tua, et veni. Tulit ergo Baruch filius Neriæ volumen in manu sua, et venit ad eos :

14 Wtedy posłali wszyscy książęta do Barucha Judiego, syna Nataniasza, syna Selemiasza, syna Chuzego, mówiąc: „Księgę, z której czytałeś, gdy lud słuchał, weźmij w rękę twoją i przyjdź!” Wziął tedy Baruch, syn Neriasza, księgę w rękę swą i przyszedł do nich.

15 et dixerunt ad eum : Sede, et lege hæc in auribus nostris. Et legit Baruch in auribus eorum.

15 I rzekli do niego: „Siądź i przeczytaj to w uszy nasze!” I czytał Baruch w uszy ich.

16 Igitur cum audissent omnia verba, obstupuerunt unusquisque ad proximum suum, et dixerunt ad Baruch : Nuntiare debemus regi omnes sermones istos.

16 A gdy usłyszeli wszystkie słowa, zwrócili się strwożeni każdy do bliźniego swego i rzekli do Barucha: „Musimy oznajmić królowi wszystkie te słowa.”

17 Et interrogaverunt eum, dicentes : Indica nobis quomodo scripsisti omnes sermones istos ex ore ejus.

17 I pytali go mówiąc: „Powiedz nam, jak pisałeś wszystkie te słowa z ust jego.”

18 Dixit autem eis Baruch : Ex ore suo loquebatur quasi legens ad me omnes sermones istos, et ego scribebam in volumine atramento.

18 A Baruch im rzekł: „Z ust swych mówił, jakoby czytając, do mnie wszystkie te słowa, a ja pisałem na księdze atramentem.”

19 Et dixerunt principes ad Baruch : Vade, et abscondere, tu et Jeremias, et nemo sciat ubi sitis.

19 I rzekli książęta do Barucha: „Idź, a skryj się ty i Jeremiasz, i niech nikt nie wie, gdzie jesteście!”

20 Et ingressi sunt ad regem in atrium : porro volumen commendaverunt in gazophylacio Elisamæ scribæ, et nuntiaverunt, audiente rege, omnes sermones.

20 I weszli do króla do dziedzińca, lecz księgę zostawili do przechowania w skarbnicy Elisamy pisarza, i powiedzieli przed królem wszystkie słowa.

21 Misitque rex Judi ut sumeret volumen : qui tollens illud de gazophylacio Elisamæ scribæ, legit, audiente rege et universis principibus qui stabant circa regem.

21 I posłał król Judiego, aby wziął księgę; a on wziąwszy ją z komory Elisamy pisarza, czytał przed królem i przed wszystkimi książętami, którzy stali przy królu.

22 Rex autem sedebat in domo hiemali, in mense nono, et posita erat arula coram eo plena prunis.

22 A król siedział w domu zimowym miesiąca dziewiątego, a stał przed nim kocioł pełen węgla.

23 Cumque legisset Judi tres pagellas vel quatuor, scidit illud scalpello scribæ, et projecit in ignem qui erat super arulam, donec consumeretur omne volumen igni qui erat in arula.

23 A gdy przeszedł Judi trzy albo cztery karty, pociął je nożykiem pisarskim i wrzucił do ognia, który był w kotle, aż zgorzała wszystka księga w ogniu.

24 Et non timuerunt, neque sciderunt vestimenta sua, rex et omnes servi ejus qui audierunt universos sermones istos.

24 A nie ulękli się ani nie rozdarli szat swoich, król i wszyscy słudzy jego, którzy słyszeli wszystkie te mowy.

25 Verumtamen Elnathan, et Dalaias, et Gamarias, contradixerunt regi, ne combureret librum : et non audivit eos.

25 Wszakże Elnatan i Dalajasz i Gamariasz zastawili się królowi, aby nie palił księgi, lecz nie usłuchał ich.

26 Et præcepit rex Jeremiel filio Amelech, et Saraiæ filio Ezriel, et Selemiæ filio Abdeel, ut comprehenderent Baruch scribam, et Jeremiam prophetam : abscondit autem eos Dominus.

26 I rozkazał król Jeremielowi, synowi Amelecha, i Sarajaszowi, synowi Ezriela, i Selemiaszowi, synowi Abdeela, aby pojmali Barucha pisarza i Jeremiasza proroka; ale ich był Pan ukrył.

27 Et factum est verbum Domini ad Jeremiam prophetam, postquam combusserat rex volumen et sermones quos scripserat Baruch ex ore Jeremiæ, dicens :

27 I stało się słowo Pańskie do Jeremiasza proroka, potem gdy król spalił księgę i mowy, które był spisał Baruch z ust Jeremiasza, mówiąc:

28 Rursum tolle volumen aliud, et scribe in eo omnes sermones priores qui erant in primo volumine, quod combussit Joakim rex Juda.

28 „Weźmij znów inną księgę i napisz na niej wszystkie mowy pierwsze, które były w pierwszej księdze, którą spalił Joakim, król judzki.

29 Et ad Joakim regem Juda dices : Hæc dicit Dominus : Tu combussisti volumen illud, dicens : Quare scripsisti in eo annuntians : Festinus veniet rex Babylonis, et vastabit terram hanc, et cessare faciet ex illa hominem et jumentum ?

29 A do Joakima, króla judzkiego, powiesz: To mówi Pan: Ty spaliłeś ową księgę mówiąc: „Czemu napisałeś na niej zapowiadając: Rychło przyjdzie król babiloński i spustoszy tę ziemię i uczyni, że w niej ustanie i człowiek i bydlę?”

30 Propterea hæc dicit Dominus contra Joakim regem Juda : Non erit ex eo qui sedeat super solium David : et cadaver ejus projicietur ad æstum per diem, et ad gelu per noctem.

30 Przeto to mówi Pan przeciw Joakimowi, królowi judzkiemu: Nie będzie z niego, kto by siedział na stolicy Dawidowej, a trup jego będzie wyrzucony na gorąco przez dzień i na mróz przez noc.

31 Et visitabo contra eum, et contra semen ejus, et contra servos ejus, iniquitates suas : et adducam super eos, et super habitatores Jerusalem, et super viros Juda, omne malum quod locutus sum ad eos, et non audierunt.

31 I nawiedzę przeciw niemu i przeciwko potomstwu jego, i przeciwko sługom jego nieprawości ich, i przywiodę na nich i na mieszkańców Jeruzalem i na mężów judzkich wszystko zło, które mówiłem do nich, a nie usłuchali.”

32 Jeremias autem tulit volumen aliud, et dedit illud Baruch filio Neriæ scribæ : qui scripsit in eo ex ore Jeremiæ omnes sermones libri quem combusserat Joakim rex Juda igni : et insuper additi sunt sermones multo plures quam antea fuerant.

32 A Jeremiasz wziął inną księgę i dał ją Baruchowi, synowi Neriasza, pisarzowi, który spisał na niej z ust Jeremiasza wszystkie mowy księgi, którą był spalił Joakim, król judzki, w ogniu, i nadto jeszcze przydano mów daleko więcej, niżeli pierwej było.