Nawiedzenie Najświętszej Maryi Panny i Magnificat

Nawiedzenie Najświętszej Maryi Panny to święto upamiętniające odwiedziny, jakie brzemienna Maryja złożyła swej krewnej Elżbiecie, oraz hymn Magnificat, który przy tym spotkaniu wyśpiewała. W kalendarzu tradycyjnym obchodzimy je 2 lipca, jako święto podwójne drugiej klasy. Jest to tajemnica radosna: nosząca w łonie Wcielone Słowo Maryja staje się żywą Arką Przymierza, niosącą Boga do ludzi.

Czym jest Nawiedzenie NMP i kiedy je obchodzimy

Wkrótce po Zwiastowaniu, gdy Anioł oznajmił Jej, że pocznie Syna Bożego, i powiedział zarazem o brzemienności sędziwej Elżbiety, Maryja wyruszyła w drogę. Ewangelia św. Łukasza opisuje to z prostotą: „Maryja zaś powstawszy w owe dni, poszła w góry z pośpiechem do miasta judzkiego. I weszła w dom Zachariasza, i pozdrowiła Elżbietę” (Łk 1, 39–40, Biblia ks. Wujka).

W chwili pozdrowienia dokonał się cud: „skoro usłyszała Elżbieta pozdrowienie Maryi, skoczyło dzieciątko w jej łonie, a Elżbieta napełniona została Duchem Świętym” (Łk 1, 41). Św. Jan Chrzciciel, jeszcze nienarodzony, został uświęcony obecnością Zbawiciela. A Elżbieta zawołała słowami, które weszły na zawsze do modlitwy Kościoła: „Błogosławionaś ty między niewiastami, i błogosławiony owoc żywota twojego” (Łk 1, 42) — to drugi człon naszego Zdrowaś Maryjo.

Tradycyjnie święto przypada 2 lipca, w pobliżu Narodzenia św. Jana Chrzciciela (24 czerwca). Jak zauważa Dom Pius Parsch, „ten precedens oraz bliskość Narodzenia św. Jana Chrzciciela wyznaczyły obecną datę”. Maryja pozostała u Elżbiety około trzech miesięcy, niewątpliwie obecna przy narodzinach i obrzezaniu Poprzednika.

Magnificat — pieśń Maryi

Sercem tej tajemnicy jest hymn, który Maryja wyśpiewała w odpowiedzi na pozdrowienie Elżbiety. To Magnificat, jedna z najwspanialszych modlitw Kościoła, odmawiana codziennie podczas Nieszporów. Oto jego tekst według Biblii ks. Wujka (Łk 1, 46–55):

Wielbi dusza moja Pana,
i rozradował się duch mój w Bogu, Zbawicielu moim.
Gdyż wejrzał na niskość służebnicy swojej; oto bowiem odtąd błogosławioną zwać mnie będą wszystkie narody.
Albowiem uczynił mi wielkie rzeczy, który możny jest, i święte imię jego.
A miłosierdzie jego z pokolenia w pokolenie, bojącym się jego.
Uczynił moc ramieniem swoim, rozproszył pysznych w zamysłach ich serca.
Strącił mocarzy ze stolicy, a podwyższył pokornych.
Łaknących napełnił dobrami, a bogaczy z niczym puścił.
Przyjął Izraela, sługę swego, wspomniawszy na miłosierdzie swoje.
Jak mówił do ojców naszych, Abrahamowi i potomstwu jego na wieki.

Magnificat to pieśń pokory i dziękczynienia. Maryja nie przypisuje sobie niczego — wszystko odnosi do Boga, który „wejrzał na niskość służebnicy swojej”. A jednak prorokuje o własnej chwale: „błogosławioną zwać mnie będą wszystkie narody”. Te słowa wypełniają się za każdym razem, gdy Kościół czci Matkę Bożą. Hymn ten jest też echem Pisma Starego Testamentu — pieśni Anny, psalmów, proroków — i ukazuje Maryję jako Córę Syjonu, w której spełniają się obietnice dane Abrahamowi.

Znaczenie duchowe tajemnicy

Ojcowie i mistrze życia duchowego widzieli w Nawiedzeniu obraz głęboki. Dom Guéranger pisze w Roku Liturgicznym: „Tutaj, w sposób szczególny, Maryja jawi się jako Arka Przymierza, nosząca w sobie Emmanuela, żywe Świadectwo pojednania między ziemią a niebem”. Tak jak niegdyś Arka niosła obecność Boga pośród Izraela, tak Maryja niesie samego Wcielonego Boga — i wszędzie, gdzie się pojawia, rozlewa łaskę: uświęca Jana, napełnia Elżbietę Duchem Świętym, budzi radość.

To także lekcja miłosierdzia czynnego. Maryja, choć obdarzona najwyższą godnością, „poszła z pośpiechem” służyć starszej krewnej. Nie zatrzymała łaski dla siebie — poniosła ją drugiej duszy. Każde nawiedzenie Maryi jest darem: gdy przychodzi, przynosi Jezusa.

Dla nas Nawiedzenie jest wezwaniem, by nieść Chrystusa innym — w odwiedzinach chorego, w słowie pociechy, w modlitwie za bliźniego. Jest też zachętą, by jak Elżbieta rozpoznawać obecność Pana i wołać z wiarą.

Historia święta

Choć samo wydarzenie sięga początków Ewangelii, liturgiczne święto Nawiedzenia ma rodowód średniowieczny. Wczesna liturgia rzymska wspominała tę tajemnicę w suchodniowy piątek Adwentu, gdy czytana jest jej Ewangelia. Z czasem, jak relacjonuje bł. kard. Schuster, ustanowiono osobne święto: obchodzone przez Franciszkanów już w XIII wieku, rozpowszechniło się w całym Kościele łacińskim.

Dom Guéranger przypomina okoliczności jego ustanowienia: „Urban VI w roku 1389 ustanowił dzisiejszą uroczystość (...) Celem jej ustanowienia było uproszenie ustania wielkiej schizmy, która wówczas pustoszyła Kościół”. Bullę, wstrzymaną przez śmierć papieża, ogłosił jego następca Bonifacy IX. W roku 1850 Pius IX, w dziękczynieniu za bezpieczny powrót do Państwa Kościelnego, podniósł święto do rangi podwójnego drugiej klasy. Św. Franciszek Salezy, szczególnie oddany tej tajemnicy, ustanowił ku jej czci Zakon Sióstr Nawiedzenia (Wizytek).

Jak czcić Nawiedzenie NMP

Najprostszym sposobem uczczenia tej tajemnicy jest odmówienie drugiej tajemnicy radosnej różańca — właśnie Nawiedzenia. Rozważając ją, możemy prosić o cnotę miłości bliźniego i o ducha służby. Pomocą będą tu nasze przewodniki: Jak odmawiać różaniec oraz Tajemnice różańca.

Warto też tego dnia odmówić Magnificat w intencji dziękczynnej oraz Anioł Pański, który przypomina tajemnicę Wcielenia leżącą u źródła Nawiedzenia. Kto pragnie głębszej modlitwy maryjnej, niech sięgnie po Litanię Loretańską, w której Maryja wzywana jest jako Arka Przymierza — tytuł tak bliski dzisiejszej tajemnicy. Nawiedzenie łączy się też ściśle z prawdą o Niepokalanym Poczęciu: Ta, która niesie Boga, sama była od poczęcia wolna od grzechu.

Często zadawane pytania

Kiedy obchodzimy Nawiedzenie NMP?

W kalendarzu tradycyjnym Nawiedzenie Najświętszej Maryi Panny obchodzimy 2 lipca, jako święto podwójne drugiej klasy. Datę tę wyznaczyła bliskość Narodzenia św. Jana Chrzciciela (24 czerwca) oraz dawne wschodnie święto maryjne tego dnia.

Co to jest Magnificat?

Magnificat to hymn dziękczynny, który Maryja wyśpiewała w domu Elżbiety (Łk 1, 46–55). Nazwa pochodzi od pierwszego słowa wersji łacińskiej („Magnificat anima mea Dominum” — „Wielbi dusza moja Pana”). Kościół odmawia go codziennie podczas Nieszporów.

Gdzie w Biblii znajduje się opis Nawiedzenia?

Opis Nawiedzenia znajduje się w Ewangelii św. Łukasza, rozdział 1, wersety 39–56. Zawiera spotkanie Maryi z Elżbietą, słowa „Błogosławionaś ty między niewiastami” oraz cały hymn Magnificat.

Dlaczego Maryję nazywa się Arką Przymierza?

Ponieważ — jak pisze Dom Guéranger — nosząc w łonie Wcielonego Boga, Maryja staje się żywą Arką Przymierza. Starotestamentalna Arka niosła obecność Boga pośród Izraela; Maryja niesie samego Emmanuela, Boga z nami.

Którą tajemnicą różańca jest Nawiedzenie?

Nawiedzenie jest drugą tajemnicą radosną różańca świętego, rozważaną zaraz po Zwiastowaniu, a przed Narodzeniem Pańskim.

W tym samym duchu zob. magnificat.

Warto sięgnąć też po witaj gwiazdo morza.

Aplikacja Iter Fidei zawiera modlitwy maryjne, różaniec i litanie, po łacinie i po polsku, z audio. Pobierz tutaj.

Źródła. Pismo Święte: Biblia w przekładzie ks. Jakuba Wujka (Łk 1, 39–56). Komentarze: Dom Prosper Guéranger, Rok Liturgiczny; bł. kard. Ildefons Schuster, Liber Sacramentorum; Dom Pius Parsch, Rok Łaski Kościoła.