Tigraj: walki wznowione, Leon XIV wzywa do pokoju

Walki wznowiły się na północy Etiopii. 23 września 2026 roku bojownicy tigrajscy przejęli kontrolę nad głównym lotniskiem w Mekelle i starli się z siłami federalnymi, które odpowiedziały uderzeniami dronów oraz operacjami lądowymi. 25 września siedem ugrupowań zbrojnych, w tym Ludowy Front Wyzwolenia Tigraju, ogłosiło utworzenie koalicji, « Ethiopian People's Forces Alliance for Survival », deklarując wolę obalenia rządu premiera Abiya Ahmeda. Ofensywa rozszerzyła się na sąsiednie regiony Afar i Amhara, z walkami wzdłuż rzeki Tekeze, w strefie Wolkait na zachodzie Tigraju.

Porozumienie z Pretorii, podpisane 2 listopada 2022 roku pod mediacją Unii Afrykańskiej, zakończyło wojnę w Tigraju z lat 2020-2022. Trzy lata później rozejm się rozpada. Łączność internetowa i telefoniczna została całkowicie odcięta na północy; loty do Tigraju, a następnie do Lalibeli, zostały zawieszone. Konwój humanitarny wiozący pomoc żywnościową został zaatakowany, w regionie od miesięcy już odciętym przez ograniczenia paliwa, środków medycznych oraz blokadę wypłat. Około 160 osób ewakuowano; między 22 a 25 września ponad 400 rannych trafiło do szpitali w Korem i Alamacie, a kolejnych 300 do szpitali w Suhul i Shire.

Bilans ofiar pozostaje do zweryfikowania: armia etiopska twierdzi, że w ciągu dwóch dni zabiła 700 bojowników tigrajskich — liczby tej nie potwierdza żadne niezależne źródło. Addis Abeba oskarża sąsiednią Erytreę o wspieranie rebeliantów; Asmara stanowczo zaprzecza. 22 września przewodniczący Komisji Unii Afrykańskiej wezwał wszystkie strony do « jak największej powściągliwości » i do wznowienia bezpośredniego dialogu.

Na zakończenie audiencji generalnej 30 września 2026 roku Leon XIV wystosował apel, po angielsku, o pokój w Tigraju i w sąsiednich regionach. « Konflikt zbrojny nigdy nie rozwiązuje problemów, lecz jedynie je pogłębia, pozostawiając za sobą orszak śmierci, zniszczenia i urazy », oświadczył, prosząc wszystkie strony, by wybrały « drogę dialogu », a wspólnotę międzynarodową, by zapewniła, że cała pomoc humanitarna dotrze do tych, którzy jej potrzebują. Zakończenie apelu, wygłoszone po angielsku, bywało oddawane już to jako « uraza », już to jako « cierpienie ».

Czego uczy tradycja

Pokój nie jest samym tylko milczeniem broni; jest on, wedle słowa świętego Augustyna, spokojem porządku, zgodą, która rodzi się wtedy, gdy każdy oddaje Bogu i bliźniemu to, co im należne. Nasz Pan zaliczył wprowadzających pokój do błogosławionych: « Błogosławieni pokój czyniący, albowiem nazwani będą synami Bożymi. » A piąte przykazanie, « Nie będziesz zabijał », zakazuje — jak naucza Katechizm Soboru Trydenckiego — nie tylko zabójstwa, lecz wszystkiego, co przez gniew, nienawiść lub chciwość zbroi rękę człowieka przeciw jego bratu; tym samym przykazaniem zobowiązuje też do ratowania zagrożonego życia bliźniego.

Miara

Zmierzony tą regułą, apel o dialog jest słuszny: odmówić broni ostatniego słowa, szukać zgody, żądać, by ratunek dotarł do głodnych i rannych — tego wymaga miłość. Lecz ta sama reguła osądza również czyny. Odciąć lud od wszelkiego ratunku — paliwa, leków, wypłat — zagłodzić region i zaatakować konwój z żywnością, to nie tylko prowadzić wojnę: to uderzyć w niewinnego, którego piąte przykazanie osłania w pierwszej kolejności. Żadna polityczna krzywda, żadna racja stanu nie czyni godziwym tego, czego zakazuje prawo Boże. Przelana krew i porzucony głodny wołają, jedno i drugie, przeciw tym, którzy je sprowadzają.

Dla wiernego droga jest ta, którą Kościół zawsze wskazywał: modlić się o pokój, wspierać jałmużną ofiary i trzymać się tego, że sprawiedliwość, a nie zwycięstwo, jest jedynym fundamentem trwałego pokoju.

Źródła. Katechizm Soboru Trydenckiego (1566), o piątym przykazaniu « Nie będziesz zabijał ». Ewangelia według świętego Mateusza, V, 9 (Wulgata). Święty Augustyn, Państwo Boże, księga XIX, o pokoju jako spokoju porządku. Święty Tomasz z Akwinu, Suma teologiczna, IIa-IIae, q. 29, o pokoju.