Dzieje Apostolskie

Dzieje Apostolskie zaczynają się od pożegnania i obietnicy. Zanim Pan wstąpi do nieba, mówi Apostołom: „otrzymacie moc Ducha Świętego, który przyjdzie na was, i będziecie mi świadkami w Jeruzalem i w całej Judei i w Samarii i aż do krańców ziemi” (Dz 1,8). Cała księga wypełnia ten program. Zaczyna się w Wieczerniku w Jerozolimie, a kończy w Rzymie, gdzie uwięziony Paweł głosi królestwo Boże „z wszelkim bezpieczeństwem i bez przeszkody” (Dz 28,31). Pomiędzy mieści się około trzydziestu lat: Zesłanie Ducha Świętego, pierwsze cuda i pierwsi męczennicy, przyjęcie pogan do Kościoła, sobór jerozolimski, wielkie podróże misyjne. Czym więc są Dzieje Apostolskie? Jedyną natchnioną historią Kościoła w jego początkach, pomostem między Ewangeliami a listami Apostołów.

Kto napisał Dzieje Apostolskie?

Autorem jest św. Łukasz, ten sam, który napisał trzecią Ewangelię. Obie księgi są dedykowane temu samemu Teofilowi, a druga wprost odsyła do pierwszej: „Pierwsze opowiadanie ułożyłem, o Teofilu, o wszystkim, co począł Jezus czynić i uczyć” (Dz 1,1). Prolog Ewangelii według św. Łukasza zwracał się już do Teofila słowami „dostojny Teofilu”. Ta sama staranna greka, ta sama troska o ubogich, o niewiasty i o modlitwę, to samo miejsce dane Duchowi Świętemu: oba tomy tworzą jedno dzieło.

Łukasz był lekarzem. Św. Paweł nazywa go „Łukasz, lekarz najmilszy” (Kol 4,14), a w ostatnim uwięzieniu pisze: „Łukasz sam jest ze mną” (2 Tm 4,11). Euzebiusz i św. Hieronim podają, że pochodził z Antiochii Syryjskiej. Przede wszystkim był świadkiem części tego, co opisuje: w Troadzie opowiadanie przechodzi nagle w pierwszą osobę liczby mnogiej, „natychmiast staraliśmy się wyruszyć do Macedonii” (Dz 16,10). Te fragmenty z „my” wracają w drodze powrotnej do Jerozolimy (rozdziały 20-21) i w podróży morskiej do Rzymu (rozdziały 27-28).

Tradycja jest zgodna. Św. Ireneusz z Lyonu około 180 roku pokazuje na podstawie tych fragmentów, że Łukasz był nieodłącznym towarzyszem Pawła, i przypisuje mu Dzieje (Przeciw herezjom, III, 14, 1). Kanon Muratoriego mówi, że Łukasz zebrał w jednej księdze dzieje wszystkich Apostołów dla dostojnego Teofila, opisując to, co działo się na jego oczach. Tak samo mówią Tertulian, Klemens Aleksandryjski i Orygenes. Papieska Komisja Biblijna 12 czerwca 1913 roku odpowiedziała, że autorem Dziejów jest ewangelista Łukasz, a księga ma wartość prawdziwej historii.

Kim był Teofil?

Teofil, imię greckie znaczące „miły Bogu”, jest adresatem Ewangelii Łukasza i Dziejów. Tytuł „dostojny”, który nadawano osobom wysokiego stanu, wskazuje na człowieka zamożnego i znacznego, już pouczonego w wierze. Nic więcej pewnego o nim nie wiemy; niektórzy Ojcowie widzieli w tym imieniu zaproszenie skierowane do każdego czytelnika, który miłuje Boga.

Kiedy i gdzie powstały Dzieje Apostolskie?

Księga urywa się nagle po dwóch latach, które Paweł spędził w Rzymie pod strażą: „Paweł zaś mieszkał przez całe dwa lata w najętym przez siebie domu, i przyjmował wszystkich, którzy doń przychodzili” (Dz 28,30). Nie mówi o wyniku procesu ani o prześladowaniu za Nerona, ani o śmierci Piotra i Pawła. Najprostsze wyjaśnienie, podane już przez św. Hieronima (O mężach sławnych, 7), jest takie, że Łukasz pisał w Rzymie właśnie wtedy, około 62-63 roku. Komisja Biblijna w 1913 roku utrzymała tę datę, przed końcem pierwszego uwięzienia rzymskiego. Wielu współczesnych biblistów przesuwa powstanie księgi na lata 80-90, bo Ewangelię Łukasza datują po upadku Jerozolimy; ta opinia nie ma oparcia w tradycji.

Co było napisane wcześniej: Dzieje Apostolskie czy listy św. Pawła?

Większość listów św. Pawła jest starsza. 1 List do Tesaloniczan, listy do Koryntian, do Galatów i do Rzymian powstały w czasie podróży, które Dzieje opisują, czyli w latach pięćdziesiątych I wieku; Dzieje spisano dopiero pod koniec pierwszego uwięzienia rzymskiego. Dlatego warto czytać je razem: Dzieje dają ramy, listy pokazują życie Kościołów od środka.

Po co napisano Dzieje Apostolskie?

Łukasz mówi to sam w prologu Ewangelii: aby Teofil poznał prawdę nauki, którą otrzymał. Dzieje prowadzą to dzieło dalej, pokazując, jak słowo Chrystusa, niesione mocą Ducha, przeszło z Jerozolimy do narodów, i jak Kościół Piotra i Pawła jest jeden. Księga broni też chrześcijan przed światem rzymskim: urzędnicy, których spotyka Paweł, od Galliona do Festusa, nie znajdują w nim żadnej winy przeciw prawu.

O czym są Dzieje Apostolskie? Streszczenie

Księga idzie za planem zapowiedzianym w Dz 1,8: Jerozolima, potem Judea i Samaria, potem krańce ziemi. Pierwszej połowie przewodzi św. Piotr, drugiej św. Paweł; ale prawdziwym bohaterem jest Duch Święty. W szkole czyta się zwykle Biblię Tysiąclecia; podział na rozdziały jest w niej taki sam jak u ks. Wujka, inna bywa tylko numeracja pojedynczych wersetów (na przykład w rozdziale 7).

Wniebowstąpienie i Zesłanie Ducha Świętego (rozdziały 1-2)

Przez czterdzieści dni Zmartwychwstały ukazuje się Apostołom, „mówiąc o królestwie Bożym” (Dz 1,3); potem na ich oczach „został uniesiony, i obłok zakrył go przed ich oczami” (Dz 1,9). W Wieczerniku Jedenastu „trwali jednomyślnie na modlitwie z niewiastami i Maryją, matką Jezusową” (Dz 1,14), a los pada na Macieja, który zajmuje miejsce Judasza (Dz 1,26). Ten opis Kościół czyta w samo święto Wniebowstąpienia.

Rozdział 2 to Zesłanie Ducha Świętego. Szum jakby gwałtownego wichru napełnia dom, ukazują się „rozdzielone języki jakby ognia”, i „napełnieni zostali wszyscy Duchem Świętym, i poczęli mówić rozmaitymi językami” (Dz 2,3-4). Piotr przemawia, przytacza proroka Joela (Jl 2,28 w Wulgacie, Jl 3,1 w Biblii Tysiąclecia) i wzywa tłum: „Pokutę czyńcie (mówi), i niech każdy z was ochrzci się w imię Jezusa Chrystusa, na odpuszczenie grzechów waszych, a otrzymacie dar Ducha Świętego” (Dz 2,38). Tego dnia przybywa „dusz około trzech tysięcy” (Dz 2,41). Znaczenie tego święta omawia artykuł Zesłanie Ducha Świętego.

Pierwsza wspólnota (Dz 2,42-47)

Rozdział zamyka obraz Kościoła jerozolimskiego, jeden z najczęściej czytanych fragmentów księgi. Wierni „trwali w nauce apostolskiej i w uczestnictwie łamania chleba i w modlitwach” (Dz 2,42); sprzedawali majętności i rozdzielali je, „jak każdemu było potrzeba” (Dz 2,45); przebywali w świątyni i „łamiąc chleb po domach, pożywali pokarm z radością i w prostocie serca” (Dz 2,46). Cztery znaki: nauka przyjęta od Apostołów, Eucharystia, wspólna modlitwa, miłość braterska. To znaki Kościoła wszystkich czasów.

Kościół w Jerozolimie (rozdziały 3-5)

W rozdziale 3 Piotr uzdrawia chromego u bramy świątyni zwanej Piękną: „Srebra i złota nie mam; lecz co mam, to ci daję: W imię Jezusa Chrystusa Nazareńskiego wstań, a chodź!” (Dz 3,6). Uwięzieni Piotr i Jan wyznają przed Sanhedrynem: „Nie ma bowiem innego imienia pod niebem, danego ludziom, w którym byśmy mieli być zbawieni” (Dz 4,12). O wspólnocie czytamy: „Mnóstwo zaś wierzących miało jedno serce i jedną duszę” (Dz 4,32). W rozdziale 5 Ananiasz i Safira okłamują Apostołów co do ceny sprzedanego pola i padają martwi: księga przypomina, że kłamstwo wobec Kościoła jest kłamstwem wobec Ducha Świętego. Ubiczowani Apostołowie odpowiadają: „Więcej trzeba słuchać Boga, aniżeli ludzi” (Dz 5,29), a uczony Gamaliel radzi Radzie ostrożność.

Szczepan, diakoni i Samaria (rozdziały 6-8)

Do posługi przy stołach Apostołowie każą wybrać siedmiu mężów, wśród nich „Szczepana, męża pełnego wiary i Ducha Świętego” (Dz 6,5), a oni, „pomodliwszy się, włożyli na nich ręce” (Dz 6,6): tradycja widzi w tym ustanowienie diakonów. Oskarżony przed Sanhedrynem Szczepan przypomina całe dzieje Izraela w najdłuższej mowie księgi (rozdział 7); widzi niebo otwarte i ginie ukamienowany, modląc się za oprawców, a świadkowie składają szaty u nóg młodzieńca imieniem Szaweł. Prześladowanie rozprasza uczniów: diakon Filip ewangelizuje Samarię, dokąd przychodzą Piotr i Jan, by włożyć ręce na ochrzczonych, „i otrzymywali Ducha Świętego” (Dz 8,17). Szymon Mag chce kupić tę władzę; od jego imienia pochodzi słowo symonia. Potem Filip chrzci dworzanina królowej Kandaki, który czytał Izajasza 53.

Nawrócenie Szawła i pierwsi poganie (rozdziały 9-12)

W drodze do Damaszku Szaweł pada na ziemię i słyszy głos: „Szawle, Szawle! Czemu mię prześladujesz?” (Dz 9,4). Prześladowca staje się „naczyniem wybranym, aby niósł imię moje przed pogan i królów i synów izraelskich” (Dz 9,15); księga opowiada to nawrócenie trzy razy (rozdziały 9, 22 i 26), a rozważa je artykuł Nawrócenie św. Pawła. Piotr odwiedza Kościoły, uzdrawia Eneasza w Liddzie i wskrzesza Tabitę w Joppe.

Widzenie posyła go do Cezarei, gdzie mieszka Korneliusz, „setnik roty, którą nazywają italską” (Dz 10,1): „Prawdziwie poznałem, że Bóg nie ogląda się na osoby” (Dz 10,34), a Duch Święty zstępuje na tych pogan jeszcze przed chrztem. W Antiochii, dokąd Barnaba sprowadza Szawła, „najpierw w Antiochii nazwano uczniów chrześcijanami” (Dz 11,26). Herod Agryppa zabija Jakuba, brata Jana, i więzi Piotra; anioł go budzi, „I opadły łańcuchy z rąk jego” (Dz 12,7).

Pierwsza podróż i sobór jerozolimski (rozdziały 13-15)

W Antiochii, gdy wspólnota sprawuje służbę Bożą i pości, Duch Święty mówi: „Odłączcie mi Szawła i Barnabę dla sprawy, do której ich powołałem” (Dz 13,2). To pierwsza podróż misyjna: Cypr, gdzie Szaweł zaczyna być nazywany Pawłem; Antiochia Pizydyjska, gdzie Paweł i Barnaba zwracają się do pogan (Dz 13,46); Ikonium; Listra, gdzie tłum bierze ich za Jowisza i Merkurego, a potem kamienuje Pawła; Derbe (rozdział 14).

Wtedy staje rozstrzygające pytanie: czy nawróconym poganom trzeba nakładać obrzezanie i Prawo Mojżesza? Apostołowie i starsi zbierają się w Jerozolimie około 49-50 roku (rozdział 15). Piotr przemawia pierwszy, Jakub podsumowuje, a list wysłany do Kościołów zaczyna się od formuły, którą podejmą wszystkie sobory: „Zdało się bowiem Duchowi Świętemu i nam, aby nie nakładać na was więcej ciężaru nad to, co konieczne” (Dz 15,28). Ten sam okres św. Paweł opisuje w Liście do Galatów.

Druga i trzecia podróż (rozdziały 16-21)

Z Sylasem, potem z Tymoteuszem, Paweł przechodzi Azję Mniejszą; w Troadzie ukazuje mu się w nocy Macedończyk: „Przyjdź do Macedonii, i ratuj nas” (Dz 16,9). Ewangelia wchodzi do Europy w Filippi: Lidia, sprzedawczyni purpury, zostaje ochrzczona z całym domem, Paweł i Sylas trafiają do więzienia, a strażnik pyta: „Panowie, cóż mam czynić, abym się zbawił?” (Dz 16,30). Po Tesalonice i Berei Paweł przemawia w Atenach na Areopagu o „NIEZNAJOMEMU BOGU” (Dz 17,23) i cytuje greckich poetów: „w nim żyjemy, i ruszamy się, i jesteśmy” (Dz 17,28); wśród nielicznych nawróconych jest Dionizy Areopagita. W Koryncie zostaje półtora roku u Akwili i Pryscylli, wytwórców namiotów jak on, przybyłych z Italii, bo „Klaudiusz nakazał, aby wszyscy żydzi opuścili Rzym” (Dz 18,2).

Trzecia podróż zatrzymuje go prawie na trzy lata w Efezie (rozdział 19): wkłada ręce na uczniów Jana Chrzciciela, którzy otrzymują Ducha Świętego; czarnoksiężnicy palą swoje księgi; złotnicy od świątyni Diany podburzają miasto. W Troadzie, w pierwszy dzień tygodnia, gdy wspólnota zbiera się „na łamanie chleba” (Dz 20,7), Paweł wskrzesza młodzieńca Eutychusa, który spadł z okna. W Milecie żegna starszych z Efezu i przypomina im słowo Pana, którego Ewangelie nie zapisały: „Szczęśliwa to rzecz raczej dawać, aniżeli brać” (Dz 20,35). Mimo proroctw idzie do Jerozolimy, gotów „umrzeć w Jeruzalem, dla imienia Pana Jezusa” (Dz 21,13).

Paweł więźniem, z Jerozolimy do Rzymu (rozdziały 21-28)

Pojmany w świątyni Paweł opowiada tłumowi o swoim nawróceniu (rozdział 22), powołuje się na obywatelstwo rzymskie, dzieli Sanhedryn na faryzeuszów i saduceuszów (rozdział 23) i uchodzi przed spiskiem. Przewieziony do Cezarei, broni się przed namiestnikiem Feliksem, który trzyma go dwa lata w więzieniu (rozdział 24), potem przed Festusem, któremu oświadcza: „Apeluję do cesarza” (Dz 25,11). Przed królem Agryppą opowiada po raz trzeci o nawróceniu, a król odpowiada: „Wkrótce mnie namówisz, żebym został chrześcijaninem” (Dz 26,28). Opis podróży i rozbicia statku (rozdział 27) to jedna z najdokładniejszych relacji morskich starożytności.

Na Malcie żmija chwyta Pawła za rękę i nie czyni mu szkody (Dz 28,3). Bracia z Rzymu wychodzą mu naprzeciw „aż do Forum Appiusza i do Trzech Gospód”, a Paweł, ujrzawszy ich, „złożywszy dzięki Bogu, nabrał otuchy” (Dz 28,15). W Rzymie mieszka pod strażą żołnierza i głosi Ewangelię każdemu, kto do niego przychodzi.

Plan wydarzeń Dziejów Apostolskich

1. Prolog, ostatnie pouczenia Zmartwychwstałego i Wniebowstąpienie (1,1-11).
2. Modlitwa w Wieczerniku z Maryją i wybór Macieja (1,12-26).
3. Zesłanie Ducha Świętego, mowa Piotra, chrzest trzech tysięcy, życie pierwszej wspólnoty (2).
4. Uzdrowienie chromego, Piotr i Jan przed Sanhedrynem (3-4).
5. Ananiasz i Safira, cuda Apostołów, uwięzienie i biczowanie, rada Gamaliela (5).
6. Wybór siedmiu diakonów, mowa i męczeństwo Szczepana (6-7).
7. Prześladowanie, Filip w Samarii, Szymon Mag, chrzest dworzanina etiopskiego (8).
8. Nawrócenie Szawła pod Damaszkiem (9).
9. Piotr u Korneliusza, chrzest pierwszych pogan, Kościół w Antiochii (10-11).
10. Męczeństwo Jakuba, uwolnienie Piotra z więzienia, śmierć Heroda (12).
11. Pierwsza podróż misyjna Pawła i Barnaby (13-14).
12. Sobór w Jerozolimie (15,1-35).
13. Druga podróż: Filippi, Tesalonika, Berea, Ateny, Korynt (15,36-18,22).
14. Trzecia podróż: Efez, Macedonia i Grecja, Troada, pożegnanie w Milecie (18,23-21,16).
15. Pojmanie w Jerozolimie, uwięzienie w Cezarei, apelacja do cesarza (21,17-26).
16. Podróż do Rzymu, rozbicie statku, Malta, dwa lata w Rzymie (27-28).

Interpretacja: Duch Święty i lektura katolicka

Księgę tę nazywa się czasem Ewangelią Ducha Świętego: Duch jest w niej wymieniany kilkadziesiąt razy. To On zstępuje w dniu Pięćdziesiątnicy, mówi przez usta Piotra, wybiera Pawła i Barnabę, przewodzi soborowi w Jerozolimie, zamyka i otwiera drogi misji. Ale Duch nie działa obok widzialnego Kościoła: udziela się przez chrzest i przez włożenie rąk Apostołów.

Kościół i sakramenty. Chrzest udzielany jest od pierwszego dnia na odpuszczenie grzechów. Włożenie rąk w Samarii (Dz 8,17) i w Efezie, gdzie „gdy na nich włożył ręce Paweł, zstąpił na nich Duch Święty” (Dz 19,6), odrębne od chrztu, to sakrament bierzmowania: tak czytał te miejsca Kościół od starożytności; zob. artykuł o bierzmowaniu. Apostołowie ustanawiają posługujących przez włożenie rąk, a Paweł mówi do starszych z Efezu: „Pilnujcie sami siebie i całej trzody, nad którą Duch Święty postanowił was biskupami, abyście rządzili Kościołem Boga, który nabył krwią swoją” (Dz 20,28). O tej posłudze mówi artykuł Kapłaństwo.

Prymat Piotra. Piotr przewodniczy wyborowi Macieja, przemawia pierwszy w dniu Zesłania Ducha Świętego, czyni pierwszy cud, sądzi Ananiasza, przyjmuje pierwszych pogan i zabiera głos pierwszy na soborze. Opowiadanie o jego uwolnieniu z rozdziału 12 jest lekcją Mszy świętych Apostołów Piotra i Pawła, 29 czerwca.

Męczeństwo. Św. Szczepan, pierwszy męczennik, umiera jak jego Mistrz, oddając ducha i przebaczając: „Panie Jezu, przyjmij ducha mojego!” (Dz 7,58); „Panie, nie poczytaj im tego grzechu!” (Dz 7,59). Wulgata i Wujek liczą tu o jeden werset mniej niż Biblia Tysiąclecia (Dz 7,59-60). Apostołowie po ubiczowaniu odchodzą, „ciesząc się, że stali się godnymi dla imienia Jezusowego zelżywość cierpieć” (Dz 5,41).

Izrael i narody. Księga śledzi krok po kroku przejście Ewangelii od Żydów do pogan, nigdy nie odrzucając pierwszych: Paweł zawsze zaczyna od synagogi. Zbawienie jest ofiarowane wszystkim i przychodzi przez jedno imię.

Niewiasty w Dziejach. Obok Apostołów księga wymienia Maryję w Wieczerniku, Tabitę z Joppy, o której Łukasz pisze: „Była ona pełna dobrych uczynków i jałmużn, które czyniła” (Dz 9,36), Marię, matkę Marka, w której domu modlił się Kościół, Lidię z Filippi, Pryscyllę, która z mężem pouczała Apollosa, i cztery córki diakona Filipa.

Najważniejsze wersety Dziejów Apostolskich

• Dz 1,11, Wniebowstąpienie: „Mężowie galilejscy, czemu stoicie, patrząc w niebo?” (Dz 1,11), słowa introitu święta, Viri Galilaei.
• Dz 4,20, świadectwo: „Nie możemy bowiem nie mówić o tym, cośmy widzieli, i słyszeli” (Dz 4,20).
• Dz 7,55, Szczepan: „Oto widzę niebiosa otwarte, i Syna Człowieczego, stojącego po prawicy Bożej” (Dz 7,55).
• Dz 8,31, dworzanin: „I jakżebym mógł, jeśli mi nikt nie wyjaśni?” (Dz 8,31): Pismo potrzebuje wykładu w Kościele.
• Dz 9,6, Paweł pod Damaszkiem: „Panie, co chcesz, abym czynił?” (Dz 9,6).
• Dz 16,31, strażnik z Filippi: „Wierz w Pana Jezusa, a będziesz zbawiony ty i dom twój” (Dz 16,31).
• Dz 17,11, Berea: „codziennie badając Pismo, czy tak się rzeczy mają” (Dz 17,11).
• Dz 22,16, chrzest: „Wstań, a ochrzcij się, i obmyj grzechy twoje, wzywając imienia jego” (Dz 22,16).

Dzieje Apostolskie w kanonie i w liturgii

Dzieje nigdy nie były kwestionowane. Synody w Hipponie (393) i w Kartaginie (397), potem Sobór Florencki, zaliczają je do ksiąg świętych, a Sobór Trydencki (sesja IV, 1546) wymienia Actus Apostolorum a Luca Evangelista conscripti, Dzieje Apostolskie spisane przez Łukasza Ewangelistę. W Nowym Testamencie stoją po czterech Ewangeliach, a przed listami; należą do Nowego, nie do Starego Testamentu, i nie są Ewangelią, choć napisał je ewangelista. Mają 28 rozdziałów, a w Wulgacie i u ks. Wujka 1004 wersety; najdłuższy jest rozdział 7, mowa Szczepana. Późniejsze apokryficzne „dzieje” Piotra, Pawła, Tomasza czy Jana nigdy nie zostały przyjęte do kanonu.

Mszał z 1962 roku czyta Dzieje przede wszystkim w okresie wielkanocnym. Dają lekcję poniedziałku, wtorku, środy i czwartku wielkanocnego (Dz 10,37-43; 13,16.26-33; 3,13-15.17-19; 8,26-40), Wniebowstąpienia (Dz 1,1-11), wigilii Zesłania Ducha Świętego (Dz 19,1-8), samego Zesłania (Dz 2,1-11) i dni oktawy. Dają też lekcję św. Szczepana 26 grudnia (Dz 6,8-10; 7,54-59), Najświętszego Imienia Jezus (Dz 4,8-12), Nawrócenia św. Pawła 25 stycznia (Dz 9,1-22), św. Macieja (Dz 1,15-26), św. Barnaby (Dz 11,21-26; 13,1-3), świętych Piotra i Pawła 29 czerwca (Dz 12,1-11). W Brewiarzu Dzieje otwierają czytanie Pisma po oktawie Wielkanocy: lekcje Jutrzni z Pisma biorą się z nich od poniedziałku po niedzieli Przewodniej przez dwa tygodnie, po czym, w III niedzielę po Wielkanocy, zaczyna się Apokalipsa. Oficjum dnia możesz odmawiać w Brewiarzu Iter Fidei.

Jak czytać Dzieje Apostolskie?

Czytaj Dzieje zaraz po Ewangelii według św. Łukasza, bo są jej dalszym ciągiem, i najlepiej między Wielkanocą a Zesłaniem Ducha Świętego, razem z Kościołem. Miej pod ręką mapę, by śledzić podróże św. Pawła, i czytaj obok listy do Kościołów, które zakłada: Filippi, Tesalonika, Korynt, Efez; List do Rzymian powstał w czasie pobytu w Grecji opisanego w rozdziale 20. Św. Jan Chryzostom, który wygłosił o tej księdze pięćdziesiąt pięć homilii, dziwił się, że wielu wiernych nie wie nawet o jej istnieniu; św. Beda Czcigodny komentował ją werset po wersecie. Jeden rozdział dziennie wystarczy, by skończyć w cztery tygodnie. Całą Biblię z łaciną obok przeczytasz też w aplikacji Biblia katolicka.

Często zadawane pytania

Kto napisał Dzieje Apostolskie?

Św. Łukasz, lekarz i towarzysz św. Pawła, autor trzeciej Ewangelii. Obie księgi są dedykowane temu samemu Teofilowi, a Dzieje zaczynają się od słów „Pierwsze opowiadanie ułożyłem, o Teofilu”. Świadczą o tym św. Ireneusz, Kanon Muratoriego i cała tradycja, a Papieska Komisja Biblijna potwierdziła to w 1913 roku.

Czy Dzieje Apostolskie napisał św. Paweł?

Nie. Paweł jest głównym bohaterem drugiej połowy księgi, ale autorem jest św. Łukasz, który towarzyszył mu w wielu podróżach. Dlatego niektóre fragmenty, od Troady począwszy, są pisane w pierwszej osobie liczby mnogiej.

Kiedy powstały Dzieje Apostolskie?

Według tradycji około 62-63 roku, w Rzymie, pod koniec dwuletniego uwięzienia Pawła, na którym księga się kończy. Nie mówi nic o prześladowaniu za Nerona ani o śmierci Piotra i Pawła. Wielu współczesnych biblistów proponuje późniejszą datę, około 80-90 roku.

Co to są Dzieje Apostolskie?

Piąta księga Nowego Testamentu, po czterech Ewangeliach: natchniona historia pierwszych trzydziestu lat Kościoła, od Wniebowstąpienia do przybycia św. Pawła do Rzymu. Nie jest Ewangelią ani listem; łączy jedne z drugimi.

Ile rozdziałów mają Dzieje Apostolskie?

Dwadzieścia osiem, a w Wulgacie i u ks. Wujka 1004 wersety. Rozdziały 1-12 śledzą głównie św. Piotra i Kościół w Jerozolimie, rozdziały 13-28 podróże i uwięzienie św. Pawła.

Co się wydarzyło w dniu Zesłania Ducha Świętego?

Pięćdziesiąt dni po Wielkanocy Duch Święty zstąpił na Apostołów zgromadzonych z Maryją w Wieczerniku, pod postacią języków jakby z ognia, a oni zaczęli mówić rozmaitymi językami. Piotr głosił zmartwychwstałego Chrystusa i około trzech tysięcy osób przyjęło chrzest: to publiczne narodziny Kościoła (Dz 2).

Kim był św. Szczepan?

Jednym z siedmiu mężów wybranych w rozdziale 6 do posługi ubogim, których tradycja uważa za pierwszych diakonów. Oskarżony o bluźnierstwo, został ukamienowany w Jerozolimie, modląc się za zabójców: jest pierwszym męczennikiem Kościoła, a jego święto przypada 26 grudnia.