List św. Pawła do Rzymian

„Albowiem nie wstydzę się ewangelii. Jest bowiem mocą Boga ku zbawieniu każdego wierzącego, Żyda naprzód i Greka” (Rz 1,16). Tym zdaniem św. Paweł zapowiada temat swojego największego listu. Nie jest to najstarszy z jego listów, ale Kościół postawił go na czele wszystkich, bo z rozmachem, jakiego nie ma żaden inny, wykłada dzieło zbawienia: człowieka grzesznego, Chrystusa Odkupiciela, łaskę, która usprawiedliwia, Ducha, który ożywia, i wierność Boga wobec Jego obietnic. To list do Kościoła w Rzymie, do miasta, do którego Apostoł przybędzie jako więzień, gdzie będzie nauczał dwa lata i gdzie przeleje krew za Chrystusa. Żadna księga Nowego Testamentu nie była częściej komentowana ani bardziej sporna; żadna nie wymaga uważniejszej lektury, w wierze Kościoła, który ją przekazał.

Kto napisał List do Rzymian?

Autor przedstawia się w pierwszym wierszu: „Paweł, sługa Jezusa Chrystusa, powołany na apostoła, przeznaczony dla ewangelii Boga” (Rz 1,1). Żaden list św. Pawła nie jest pewniej jego. Św. Klemens Rzymski około 96 roku powtarza jego wyrażenia w liście do Koryntian; znają go św. Ignacy Antiocheński i św. Polikarp; św. Ireneusz, Tertulian i Klemens Aleksandryjski cytują go pod imieniem Pawła. Nawet najbardziej radykalna krytyka nowożytna nigdy poważnie nie podważyła jego autentyczności.

Paweł czy Tercjusz?

Pod koniec listu słychać inny głos: „Pozdrawiam was w Panu ja Tercjusz, który list pisałem” (Rz 16,22). Tercjusz był sekretarzem, któremu Paweł dyktował, jak to było w zwyczaju; Apostoł zwykle potwierdzał swoje listy pozdrowieniem napisanym własną ręką. Autorem jest Paweł, Tercjusz trzymał pióro. O nawróceniu Apostoła opowiada artykuł Nawrócenie św. Pawła.

Kiedy i gdzie powstał List do Rzymian?

Paweł pisze go pod koniec trzeciej podróży misyjnej, podczas trzech miesięcy spędzonych w Grecji (Dz 20,2-3), czyli w Koryncie, około 57-58 roku. Potwierdza to kilka szczegółów. Poleca chrześcijankę ze wschodniego portu Koryntu, która prawdopodobnie zaniesie list: „A polecam wam Febę, siostrę naszą, która jest na posłudze kościoła, który jest w Kenchrach” (Rz 16,1). Przekazuje pozdrowienia od gospodarza i od urzędnika miasta: „Pozdrawia was Gajus, gospodarz mój i cały kościół. Pozdrawia was Erastus, skarbnik miejski” (Rz 16,23). Ma zanieść do Jerozolimy składkę Kościołów Macedonii i Achai, a potem chce przybyć do Rzymu i do Hiszpanii: „gdy zacznę podróż do Hiszpanii, spodziewam się, że po drodze was ujrzę” (Rz 15,24).

Sprawy potoczyły się inaczej: pojmany w Jerozolimie Paweł dotarł do Rzymu dopiero około 60-61 roku, w kajdanach, po rozbiciu statku u Malty. Bracia z Rzymu wyszli mu naprzeciw „aż do Forum Appiusza i do Trzech Gospód” (Dz 28,15): to byli adresaci tego listu.

Do kogo napisany jest List do Rzymian?

List jest zaadresowany: „wszystkim, co są w Rzymie, Bogu miłym, z powołania świętym” (Rz 1,7). Paweł nigdy jeszcze nie był w Rzymie; Kościół już tam kwitł, a Apostoł może napisać, „że wiara wasza jest opowiadana po całym świecie” (Rz 1,8). Byli w nim chrześcijanie pochodzący z judaizmu i, w większości, nawróceni z pogaństwa. Około 49 roku cesarz Klaudiusz wypędził Żydów z Rzymu (Dz 18,2); po ich powrocie współżycie obu grup rodziło spory o pokarmy i dni świąteczne, którymi Paweł zajmuje się w rozdziałach 14 i 15. Tradycja wiąże założenie tego Kościoła z przepowiadaniem św. Piotra, a Paweł pisze właśnie tutaj, że starał się głosić Ewangelię tam, gdzie Chrystusa jeszcze nie znano, „abym na cudzym fundamencie nie budował” (Rz 15,20).

Rozdział 16 pozdrawia z imienia około trzydziestu osób: Pryscyllę i Akwilę, małżonków, którzy gościli Pawła w Koryncie, a teraz mieli w Rzymie Kościół w swoim domu; Andronika i Junię; Rufusa, którego wielu utożsamia z synem Szymona Cyrenejczyka, wspomnianym przez Marka. To najstarszy obraz wspólnoty chrześcijańskiej w Rzymie.

Dlaczego św. Paweł napisał List do Rzymian?

Chciał przygotować swoje przybycie i dać się poznać Kościołowi, który miał go wspierać w misji na Zachodzie. Chciał też w uporządkowany sposób wyłożyć Ewangelię, którą głosił, bo go oczerniano; przypisywano mu zdanie, że trzeba „czynić złych rzeczy, aby z nich wyszły dobre” (Rz 3,8). Chciał wreszcie pogodzić chrześcijan pochodzenia żydowskiego i pogańskiego, pokazując, że wszyscy tak samo potrzebują Chrystusa i wszyscy tak samo są w Nim powołani. Stąd ton bliższy traktatowi niż listowi okolicznościowemu.

O czym jest List do Rzymian? Streszczenie

Temat podaje rozdział 1: „sprawiedliwość Boga objawia się w niej z wiary w wiarę, jak jest napisane: «A sprawiedliwy z wiary żyje.»” Cytat pochodzi od proroka Habakuka, u którego Wujek tłumaczy: „a sprawiedliwy przez wiarę swą żyć będzie” (Ha 2,4). Szkoła i parafia używają zwykle Biblii Tysiąclecia; podział na rozdziały i numeracja wersetów są w Liście do Rzymian takie same jak u ks. Wujka, więc «Rz 8,28» czy «Rz 12,2» to w obu wydaniach te same wiersze.

Wszyscy zgrzeszyli (rozdziały 1-3)

Paweł zaczyna od bilansu ludzkości bez Chrystusa. Poganie mogli poznać Boga z Jego dzieł: „niewidzialne jego przymioty, od stworzenia świata, przez zrozumienie tych rzeczy, które są uczynione, bywają poznane, wieczna też moc jego i bóstwo” (Rz 1,20); ale nie oddali Mu chwały i popadli w bałwochwalstwo i w grzechy przeciw naturze. Żydzi mieli Prawo, ale go nie zachowali.

Bóg zaś „odda każdemu według uczynków jego” (Rz 2,6), a sami poganie „okazują treść Zakonu wypisaną na sercach swoich” (Rz 2,15): to prawo naturalne, o którym świadczy sumienie. Wniosek obejmuje wszystkich: „Wszyscy bowiem zgrzeszyli i niedostaje im chwały bożej. Usprawiedliwieni darmo przez łaskę jego, przez odkupienie, które jest w Chrystusie Jezusie” (Rz 3,23-24). Sobór Trydencki objaśnia to „darmo”: nic z tego, co poprzedza usprawiedliwienie, ani wiara, ani uczynki, nie zasługuje na samą łaskę usprawiedliwienia (sesja VI, rozdział 8).

Abraham, ojciec wierzących (rozdział 4)

Przykład Abrahama pokazuje, że usprawiedliwienie z wiary nie jest nowością: „Uwierzył Abraham Bogu i poczytane mu jest ku sprawiedliwości” (Rz 4,3), słowa wzięte z Księgi Rodzaju. Abraham został usprawiedliwiony, zanim go obrzezano, i dlatego jest ojcem wszystkich wierzących, obrzezanych i nieobrzezanych; „On przeciw nadziei uwierzył” (Rz 4,18). A Chrystus „został wydany z powodu występków naszych, a wstał z martwych dla naszego usprawiedliwienia” (Rz 4,25).

Adam i Chrystus, chrzest, Prawo (rozdziały 5-7)

Rozdział 5 opiewa pokój usprawiedliwionych: „Usprawiedliwieni więc z wiary, miejmy pokój z Bogiem przez Pana naszego Jezusa Chrystusa” (Rz 5,1). Nawet próba staje się drogą: „ucisk sprawuje cierpliwość, a cierpliwość wypróbowanie, a wypróbowanie nadzieję, a nadzieja nie zawodzi, gdyż miłość boża rozlana jest w sercach naszych przez Ducha Świętego, który nam jest dany” (Rz 5,3-5). Potem Paweł zestawia Adama i Chrystusa: „przez jednego człowieka grzech wszedł na ten świat, i przez grzech śmierć” (Rz 5,12); ale „Gdzie zaś obfitowało przestępstwo obfitowała więcej łaska” (Rz 5,20).

Czy więc trwać w grzechu, aby łaska obfitowała? „Uchowaj Boże!” (Rz 6,2). Chrzest zanurzył nas w śmierci Chrystusa: „z nim jesteśmy razem pogrzebani w śmierć przez chrzest, aby jak Chrystus wstał z martwych przez chwałę Ojca, tak żebyśmy i my chodzili w nowości życia” (Rz 6,4). Rozdział kończy się kontrastem, który każdy pamięta: „Albowiem zapłatą grzechu śmierć. Łaską zaś Boga - życie wieczne w Chrystusie Jezusie Panu naszym” (Rz 6,23).

Rozdział 7 opisuje dramat człowieka pod Prawem, który zna dobro, ale nie ma siły go wypełnić: „Nie czynię bowiem dobrego, które chcę, ale złe, którego nie chcę, to czynię” (Rz 7,19). Na okrzyk „Nieszczęsny ja człowiek, któż mnie wybawi z ciała tej śmierci?” przychodzi od razu odpowiedź: „Łaska boża przez Jezusa Chrystusa Pana naszego” (Rz 7,24-25).

Rz 8: życie według Ducha

Rozdział 8, najdłuższy w liście, z 39 wersetami, jest jednym ze szczytów całego Pisma. Zaczyna się od wyzwolenia: „Teraz więc nie ma żadnego potępienia dla tych, co są w Chrystusie Jezusie” (Rz 8,1). Duch czyni nas dziećmi: „ci są synami bożymi, którzy Duchem Bożym są rządzeni” (Rz 8,14); „otrzymaliście ducha przybrania za synów, przez którego wołamy: Abba (Ojcze)!” (Rz 8,15). Modli się w nas, gdy nie umiemy się modlić: „sam Duch prosi za nami wzdychaniem niewymownym” (Rz 8,26).

Werset szukany jako «Rz 8,18» mówi o cierpieniu i chwale: „Sądzę bowiem, że utrapienia czasu niniejszego nie są godne przyszłej chwały, która się w nas objawi” (Rz 8,18). Całe stworzenie czeka na objawienie synów Bożych, bo „wszelkie stworzenie wzdycha i jak rodząca aż dotychczas boleje” (Rz 8,22). Potem przychodzi pewność, która pocieszyła pokolenia chrześcijan, «Rz 8,28»: „Wiemy zaś, że miłującym Boga, wszystko dopomaga do dobrego, tym co są powołani, według postanowienia, święci” (Rz 8,28).

Rozdział kończy się hymnem: „Jeśli Bóg za nami, kto przeciwko nam?” (Rz 8,31); „Któż więc nas odłączy od miłości Chrystusowej? utrapienie? czy ucisk?” (Rz 8,35). Odpowiedź Pawła jest bez zastrzeżeń: „ani śmierć, ani życie, ani aniołowie […] ani inne stworzenie nie będzie nas mogło odłączyć od miłości bożej, która jest w Chrystusie Jezusie Panu naszym” (Rz 8,38-39).

Tajemnica Izraela (rozdziały 9-11)

Paweł, który wyznaje: „Ja sam bowiem pragnąłem być odrzuconym od Chrystusa za braci moich” (Rz 9,3), pyta, dlaczego większa część Izraela odrzuciła Mesjasza, który przecież z niego pochodzi: „z których jest Chrystus według ciała, a ten jest nad wszystkim Bóg błogosławiony na wieki” (Rz 9,5), jedno z najjaśniejszych miejsc Nowego Testamentu o Bóstwie Chrystusa. Rozdział 9 mówi o wolności Boga w wyborach, obrazem garncarza: „Czyż naczynie ulepione mówi temu, co je ulepił: Czemu żeś mię tak uczynił?” (Rz 9,20). Rozdział 10 przypomina, że wiara rodzi się z głoszenia: „jak będą nauczać, jeśliby nie byli posłani?” (Rz 10,15). Rozdział 11 porównuje Izraela do szlachetnej oliwki, w którą wszczepiono pogan jak gałęzie dzikiej oliwki, i zapowiada, że zaślepienie spadło na Izraela po części, „dopóki poganie nie wejdą w pełności, i tak wszystek Izrael będzie zbawiony” (Rz 11,25-26).

Św. Augustyn, św. Hieronim i św. Grzegorz Wielki czytali tu zapowiedź nawrócenia narodu żydowskiego przed końcem czasów, bo „Nie żałuje bowiem Bóg darów i wezwania” (Rz 11,29). Apostoł kończy uwielbieniem: „O głębokości bogactw mądrości i wiedzy bożej! Jak są nieogarnione sądy jego i niedościgłe drogi jego!” (Rz 11,33).

Rz 12 i życie chrześcijańskie (rozdziały 12-16)

Nauka staje się życiem. Rozdział 12, jeden z najczęściej szukanych, zaczyna się uroczystym wezwaniem: „Proszę was tedy usilnie, bracia przez miłosierdzie boże, abyście wydawali ciała wasze na ofiarę żyjącą, świętą, przyjemną Bogu, na rozumną służbę waszą” (Rz 12,1). Następny werset, «Rz 12,2», to program każdego nawrócenia: „A nie upodabniajcie się do tego świata, lecz przemieniajcie się przez odnowę umysłu waszego, abyście doświadczali, która jest wola boża dobra i przyjemna i doskonała” (Rz 12,2).

Wierni tworzą jedno ciało: „tak wielu nas jednym ciałem jesteśmy w Chrystusie” (Rz 12,5), każdy według swego daru. Potem idą krótkie rady, których uczy się na pamięć: „Miłość bez obłudy. Nienawidźcie zła, lgnijcie do dobrego” (Rz 12,9); „nadzieją się weselący; w utrapieniu cierpliwi; w modlitwie wytrwali” (Rz 12,12); „Weselcie się z weselącymi się, płaczcie z płaczącymi” (Rz 12,15); i na końcu: „Nie daj się zwyciężyć złemu, ale zwyciężaj złe w dobrym” (Rz 12,21). Ten ostatni werset jest w Polsce znany w nowszym brzmieniu Zło dobrem zwyciężaj.

Rozdział 13 mówi o posłuszeństwie władzy, bo „nie ma bowiem zwierzchności, jak tylko od Boga” (Rz 13,1); streszcza Prawo w miłości: „Nie bądźcie nikomu nic winni, tylko abyście się nawzajem miłowali” (Rz 13,8), „Pełnią tedy Prawa jest miłość” (Rz 13,10); i wzywa do przebudzenia: „Noc przeminęła, dzień zaś się przybliżył” (Rz 13,12). Rozdziały 14 i 15 proszą „mocnych”, by nie gorszyli „słabych” w sprawach pokarmów i dni, bo „królestwo boże nie jest pokarmem i napojem, ale sprawiedliwością i pokojem i weselem w Duchu Świętym” (Rz 14,17). Rozdział 16 pozdrawia wspólnotę, przestrzega przed siejącymi rozłamy i kończy się doksologią (16,25-27).

Plan Listu do Rzymian

1. Pozdrowienie i temat: Ewangelia mocą Bożą ku zbawieniu (1,1-17).
2. Grzech pogan (1,18-32) i grzech Żydów (2,1-3,20).
3. Usprawiedliwienie darmo, przez wiarę w Chrystusa (3,21-31).
4. Przykład Abrahama (4).
5. Pokój z Bogiem; Adam i Chrystus (5).
6. Chrzest i nowe życie, wolność od grzechu (6).
7. Człowiek pod Prawem (7).
8. Życie w Duchu i nadzieja chwały (8).
9. Wybranie i niewierność Izraela, nadzieja jego zbawienia (9-11).
10. Ofiara duchowa, jedno ciało, miłość bez obłudy (12).
11. Posłuszeństwo władzy, miłość pełnią Prawa, czuwanie (13).
12. Mocni i słabi w wierze (14,1-15,13).
13. Plany podróży, pozdrowienia i doksologia (15,14-16,27).

Interpretacja: tematy i lektura katolicka

Usprawiedliwienie. „Sądzimy bowiem, że człowiek bywa usprawiedliwiony przez wiarę, bez uczynków Zakonu” (Rz 3,28). Uczynki Zakonu to tu obrzędy Prawa Mojżeszowego, z obrzezaniem na czele, którymi chciano zasłużyć na łaskę. Paweł nie wyklucza uczynków spełnionych w łasce: Bóg odda każdemu według uczynków, a „ci, będą usprawiedliwieni, co Zakon pełnią” (Rz 2,13). Marcin Luter, tłumacząc Rz 3,28 na niemiecki, dodał słowo „tylko” (allein), którego w tekście nie ma.

Sobór Trydencki (sesja VI, 1547) nauczał, że wiara jest początkiem zbawienia człowieka, fundamentem i korzeniem wszelkiego usprawiedliwienia, i że usprawiedliwienie nie jest samym zewnętrznym przypisaniem, lecz prawdziwym uświęceniem i odnowieniem wewnętrznego człowieka przez łaskę i miłość rozlaną w sercach; zob. artykuł o łasce uświęcającej. List św. Jakuba, który chciano przeciwstawić Pawłowi, mówi to samo z drugiej strony: „człowiek bywa usprawiedliwiony z uczynków a nie z wiary tylko” (Jk 2,24). A sam Paweł pisze do Galatów, że w Chrystusie liczy się „wiara, która przez miłość działa” (Ga 5,6).

Grzech pierworodny. Rz 5,12 jest głównym tekstem o grzechu Adama przekazanym wszystkim jego potomkom. Wulgata ma in quo omnes peccaverunt, co Wujek oddaje: „w którym wszyscy zgrzeszyli” (Rz 5,12). Sobór Trydencki przytacza to miejsce w dekrecie o grzechu pierworodnym (sesja V, 1546, kanon 2) i wyjaśnia, że pożądliwość, którą Apostoł nazywa czasem „grzechem” w rozdziałach 6-8, u ochrzczonych nie jest właściwie grzechem: pochodzi z grzechu i do grzechu skłania (kanon 5).

Naturalne poznanie Boga i prawo naturalne. Sobór Watykański I (konstytucja Dei Filius, 1870) opiera się na Rz 1,20, gdy definiuje, że Boga można poznać z pewnością naturalnym światłem rozumu z rzeczy stworzonych. W tym samym rozdziale Paweł potępia jako przeciwne naturze występki tych, którzy nie chcieli uznać Boga: „Dlatego Bóg oddał ich sromotnym namiętnościom” (Rz 1,26). Na Rz 1,26-27 Kościół zawsze opierał naukę, że czyny homoseksualne są ciężko nieuporządkowane, odróżniając grzech, który potępia, od grzesznika, którego jak każdego wzywa do nawrócenia.

Nawrócenie św. Augustyna. W 386 roku w ogrodzie w Mediolanie Augustyn usłyszał dziecięcy głos śpiewający Tolle, lege, „weź, czytaj”. Otworzył listy św. Pawła i trafił na słowa: „nie w biesiadach i pijaństwach, nie w rozpuście i bezwstydzie […] ale obleczcie się w Pana Jezusa Chrystusa” (Rz 13,13-14). Pisze, że wszystkie ciemności zwątpienia rozproszyły się (Wyznania, VIII, 12).

Najważniejsze wersety Listu do Rzymian

• „Lecz Bóg zaleca miłość swoją względem nas, że kiedyśmy czasu swego byli jeszcze grzesznikami” (Rz 5,8), Chrystus umarł za nas (5,9).
• „A ten co nawet własnemu Synowi swemu nie przepuścił, ale go wydał za nas wszystkich, jakżeby nam nie darował razem z nim wszystkiego?” (Rz 8,32).
• „Jeśli bowiem wyznałbyś ustami swoimi Pana Jezusa i uwierzył w sercu swoim, że go Bóg wzbudził z martwych, zbawiony będziesz” (Rz 10,9).
• „Wiara więc ze słuchania, słuchanie zaś przez słowo Chrystusowe” (Rz 10,17).
• „Albowiem z niego, i przezeń, i w nim jest wszystko: Jemu chwała na wieki. Amen” (Rz 11,36).
• „Nikt bowiem z nas nie żyje sobie i nikt sobie nie umiera” (Rz 14,7).
• „Cokolwiek bowiem napisano, dla nauki naszej napisano” (Rz 15,4).
• „Bóg zaś nadziei niech was napełni wszelką radością i pokojem w wierze” (Rz 15,13).

List do Rzymian w kanonie i w liturgii

List nosi tę samą nazwę i ma 16 rozdziałów we wszystkich Bibliach. Nigdy nie był kwestionowany: synody w Hipponie (393) i w Kartaginie (397), potem Sobór Florencki i Sobór Trydencki (sesja IV, 1546) zaliczają go do czternastu listów św. Pawła. W Wulgacie i u ks. Wujka ma 433 wersety; doksologia końcowa stoi na końcu rozdziału 16. Otwiera zbiór listów Pawłowych nie ze względu na czas powstania, lecz ze względu na wagę i na godność Kościoła rzymskiego, do którego jest skierowany.

Mszał z 1962 roku bierze z niego lekcję I i II niedzieli Adwentu (Rz 13,11-14; 15,4-13), wigilii Bożego Narodzenia (Rz 1,1-6), II, III i IV niedzieli po Objawieniu (Rz 12,6-16; 12,16-21; 13,8-10) oraz Mszy I niedzieli po Objawieniu (Rz 12,1-5). Z niego pochodzi też lekcja Trójcy Przenajświętszej (Rz 11,33-36), soboty Suchych Dni po Zesłaniu Ducha Świętego (Rz 5,1-5) oraz IV, VI, VII i VIII niedzieli po Zesłaniu Ducha Świętego (Rz 8,18-23; 6,3-11; 6,19-23; 8,12-17). Wśród świąt świętych daje lekcję św. Andrzeja Apostoła 30 listopada i św. Franciszka Ksawerego 3 grudnia (Rz 10,10-18), w której brzmią słowa „Jak śliczne nogi opowiadających pokój”, oraz św. Ignacego Antiocheńskiego 1 lutego (Rz 8,35-39).

W Brewiarzu List do Rzymian otwiera 29 grudnia, w oktawie Bożego Narodzenia, czytanie listów św. Pawła w Jutrzni; jego lekcje trwają przez pierwsze dwa tygodnie stycznia, także w dni po Objawieniu Pańskim, a w tygodniu po I niedzieli po Objawieniu przychodzi kolej na 1 List do Koryntian. Oficjum dnia możesz odmawiać w Brewiarzu Iter Fidei, a niedziele znajdziesz w kalendarzu liturgicznym.

Jak czytać List do Rzymian?

Nie zaczynaj od wyrwanych wersetów: przeczytaj list od początku do końca, idąc za jego ruchem, od grzechu do łaski, od łaski do życia w Duchu, a potem do konkretnej miłości. Rozdziały 5-8 czytaj powoli, myśląc o swoim chrzcie; rozdział 8 wystarczy na długie rozmyślanie, a 12 na rachunek sumienia. Miej obok List do Galatów, który jest jakby pierwszym, bardziej polemicznym szkicem tych samych myśli, i ostatnie rozdziały Dziejów Apostolskich, które opowiadają o przybyciu Pawła do Rzymu. Z komentarzy weź trzydzieści dwie homilie św. Jana Chryzostoma, komentarz św. Tomasza z Akwinu, a dla nauki dekret Soboru Trydenckiego o usprawiedliwieniu; Orygenes komentował list już w III wieku, a św. Augustyn wracał do niego wiele razy. Całą Biblię z łaciną obok przeczytasz też w aplikacji Biblia katolicka.

Często zadawane pytania

Kto napisał List do Rzymian?

Św. Paweł, który wymienia się w pierwszym wersecie. Jego sekretarz Tercjusz spisał tekst pod dyktando i dodał własne pozdrowienie (Rz 16,22). Cała tradycja, od św. Klemensa Rzymskiego, uznaje go za list Apostoła.

Kiedy i gdzie powstał List do Rzymian?

Około 57-58 roku, w Koryncie, pod koniec trzeciej podróży misyjnej, podczas trzech miesięcy, które Paweł spędził w Grecji. Poleca Febę z Kenchr, portu Koryntu, i przekazuje pozdrowienia od Gajusa, swego gospodarza, oraz od Erastusa, skarbnika miasta.

O czym jest List do Rzymian w skrócie?

O Ewangelii, która „Jest bowiem mocą Boga ku zbawieniu każdego wierzącego”: wszyscy ludzie, Żydzi i poganie, zgrzeszyli, i wszyscy zostają usprawiedliwieni darmo przez łaskę, przez wiarę w Chrystusa. Ta wiara, przyjęta w chrzcie, prowadzi do życia według Ducha i spełnia się w miłości. Rozdziały 9-11 mówią o losie Izraela, rozdziały 12-16 o życiu chrześcijańskim.

Ile rozdziałów ma List do Rzymian?

Szesnaście, a w Wulgacie i u ks. Wujka 433 wersety. Najdłuższy jest rozdział 8, o życiu w Duchu, z 39 wersetami; najkrótszy rozdział 13, z 14 wersetami.

Co znaczy Rz 8,28?

„Miłującym Boga, wszystko dopomaga do dobrego”: nie znaczy to, że wszystko, co się dzieje, jest dobre, lecz że Bóg kieruje wszystkim, także cierpieniem i upadkami, ku zbawieniu tych, którzy Go miłują i trwają w Jego powołaniu. Kontekst to rozdział o życiu w Duchu i o nadziei chwały (Rz 8,18).

Ile listów napisał św. Paweł?

Kościół liczy czternaście: do Rzymian, 1 i 2 do Koryntian, do Galatów, Efezjan, Filipian, Kolosan, 1 i 2 do Tesaloniczan, 1 i 2 do Tymoteusza, do Tytusa, Filemona i do Hebrajczyków. Tak wymienia je Sobór Trydencki; List do Hebrajczyków, który nie nosi imienia Pawła, tradycja mu przypisuje. List do Rzymian stoi pierwszy w kanonie.

Czy List do Rzymian św. Ignacego jest w Biblii?

Nie. To inny list, napisany około 107 roku przez biskupa Antiochii prowadzonego do Rzymu na męczeństwo; prosi w nim chrześcijan rzymskich, by nie przeszkadzali mu umrzeć za Chrystusa. To cenne świadectwo Ojców apostolskich, ale nie część Pisma Świętego.