Przypowieści Salomona, rozdział 14

1 Sapiens mulier ædificat domum suam ; insipiens exstructam quoque manibus destruet.

1 Mądra niewiasta buduje dom swój, a głupia i zbudowany rękami zepsuje.

2 Ambulans recto itinere, et timens Deum, despicitur ab eo qui infami graditur via.

2 Chodzący prostą drogą i bojący się Boga wzgardzony bywa od tego, który bezecną drogą chodzi.

3 In ore stulti virga superbiæ ; labia autem sapientium custodiunt eos.

3 W ustach głupiego kij pychy, lecz wargi mądrych strzegą ich.

4 Ubi non sunt boves, præsepe vacuum est ; ubi autem plurimæ segetes, ibi manifesta est fortitudo bovis.

4 Gdzie nie ma wołów, żłób próżny jest, a gdzie wiele zboża, tam jest jawna moc wołu.

5 Testis fidelis non mentitur ; profert autem mendacium dolosus testis.

5 Świadek prawdziwy nie kłamie, lecz nieprawdę powiada świadek zdradliwy.

6 Quærit derisor sapientiam, et non invenit ; doctrina prudentium facilis.

6 Szuka naśmiewca mądrości, a nie znajduje; nauka roztropnych łatwa.

7 Vade contra virum stultum, et nescit labia prudentiæ.

7 Idź przeciw mężowi głupiemu, a nie pozna warg mądrości.

8 Sapientia callidi est intelligere viam suam, et imprudentia stultorum errans.

8 Mądrością roztropnego jest rozumieć drogę swoją, a nieroztropność głupich błądzi.

9 Stultus illudet peccatum, et inter justos morabitur gratia.

9 Głupi będzie się śmiał z grzechu, a między sprawiedliwymi będzie mieszkała łaska.

10 Cor quod novit amaritudinem animæ suæ, in gaudio ejus non miscebitur extraneus.

10 Serce, które zna gorzkość duszy swojej, do wesela jego nie przymiesza się obcy.

11 Domus impiorum delebitur : tabernacula vero justorum germinabunt.

11 Dom bezbożnych zgładzony będzie, lecz przybytki sprawiedliwych zakwitną.

12 Est via quæ videtur homini justa, novissima autem ejus deducunt ad mortem.

12 Jest droga, która się zda człowiekowi sprawiedliwa, ale koniec jej prowadzi do śmierci.

13 Risus dolore miscebitur, et extrema gaudii luctus occupat.

13 Śmiech będzie zmieszany z żałością, a końcem wesela smutek zawładnie.

14 Viis suis replebitur stultus, et super eum erit vir bonus.

14 Drogami swymi nasycony będzie głupi, a nad nim będzie mąż dobry.

15 Innocens credit omni verbo ; astutus considerat gressus suos. Filio doloso nihil erit boni ; servo autem sapienti prosperi erunt actus, et dirigetur via ejus.

15 Prostoduszny wierzy każdemu słowu, roztropny rozważa kroki swoje. Syn zdradliwy nie będzie miał nic dobrego, ale słudze mądremu powiodą się sprawy i wyprostuje się droga jego.

16 Sapiens timet, et declinat a malo ; stultus transilit, et confidit.

16 Mądry boi się i odstępuje od złego, głupi lekceważy i dufa sobie.

17 Impatiens operabitur stultitiam, et vir versutus odiosus est.

17 Niecierpliwy czynić będzie głupstwo, a mąż podstępny obmierzły jest.

18 Possidebunt parvuli stultitiam, et exspectabunt astuti scientiam.

18 Naiwni posiądą głupotę, a roztropni będą czekać umiejętności.

19 Jacebunt mali ante bonos, et impii ante portas justorum.

19 Będą leżeć źli przed dobrymi, a bezbożnicy u drzwi sprawiedliwych.

20 Etiam proximo suo pauper odiosus erit : amici vero divitum multi.

20 Ubogi i bliskiemu swemu obmierzły będzie, ale przyjaciół bogaczów jest wielu.

21 Qui despicit proximum suum peccat ; qui autem miseretur pauperis beatus erit. Qui credit in Domino misericordiam diligit.

21 Kto gardzi bliźnim swoim, grzeszy, ale kto ma litość nad ubogim, błogosławiony będzie. Kto wierzy w Pana, miłosierdzie miłuje.

22 Errant qui operantur malum ; misericordia et veritas præparant bona.

22 Błądzą, którzy źle czynią; miłosierdzie i prawda gotują dobra.

23 In omni opere erit abundantia ; ubi autem verba sunt plurima, ibi frequenter egestas.

23 Ze wszelkiej roboty będzie dostatek, ale gdzie słów wiele, tam często niedostatek.

24 Corona sapientium divitiæ eorum ; fatuitas stultorum imprudentia.

24 Koroną mądrych bogactwa ich; szaleństwem głupich nieroztropność.

25 Liberat animas testis fidelis, et profert mendacia versipellis.

25 Wybawia duszę świadek prawdziwy, a zdradliwy kłamstwa mówi.

26 In timore Domini fiducia fortitudinis, et filiis ejus erit spes.

26 W bojaźni Pańskiej mocne ufanie, i synowie jego nadzieję mieć będą.

27 Timor Domini fons vitæ, ut declinent a ruina mortis.

27 Bojaźń Pańska zdrojem życia, aby uszli upadku śmierci.

28 In multitudine populi dignitas regis, et in paucitate plebis ignominia principis.

28 W wielkości ludu godność królewska, a w garstce ludzi zelżywość książęcia.

29 Qui patiens est multa gubernatur prudentia ; qui autem impatiens est exaltat stultitiam suam.

29 Kto jest cierpliwy, wielką się mądrością rządzi, a kto niecierpliwy jest, wynosi swą głupotę.

30 Vita carnium sanitas cordis ; putredo ossium invidia.

30 Życiem ciała - zdrowie serca, próchnieniem kości - zazdrość.

31 Qui calumniatur egentem exprobrat factori ejus ; honorat autem eum qui miseretur pauperis.

31 Kto czyni krzywdę ubogiemu, urąga Stworzycielowi jego, a czci go, kto ma zmiłowanie nad ubogim.

32 In malitia sua expelletur impius : sperat autem justus in morte sua.

32 Dla złości swej bezbożnik wygnany będzie, ale sprawiedliwy nadzieję ma przy śmierci swojej.

33 In corde prudentis requiescit sapientia, et indoctos quosque erudiet.

33 W sercu roztropnego spoczywa mądrość, i wszystkich nieuczonych wyćwiczy.

34 Justitia elevat gentem ; miseros autem facit populos peccatum.

34 Sprawiedliwość wywyższa naród, ale grzech czyni ludzi nędzarzami.

35 Acceptus est regi minister intelligens ; iracundiam ejus inutilis sustinebit.

35 Sługa roztropny miły jest królowi, niepożyteczny - gniew jego odczuje.