Przypowieści Salomona, rozdział 15

1 Responsio mollis frangit iram ; sermo durus suscitat furorem.

1 Odpowiedź łagodna uśmierza gniew, ale mowa przykra pobudza.

2 Lingua sapientium ornat scientiam ; os fatuorum ebullit stultitiam.

2 Język mądrych zdobi umiejętność, usta głupich kipią głupotą.

3 In omni loco, oculi Domini contemplantur bonos et malos.

3 Na każdym miejscu oczy Pańskie wypatrują dobrych i złych.

4 Lingua placabilis lignum vitæ ; quæ autem immoderata est conteret spiritum.

4 Język łagodny drzewem żywota, a nieumiarkowany zetrze ducha.

5 Stultus irridet disciplinam patris sui ; qui autem custodit increpationes astutior fiet. In abundanti justitia virtus maxima est : cogitationes autem impiorum eradicabuntur.

5 Głupi śmieje się z napomnienia ojca swego, lecz kto strzeże karności, roztropniejszym się stanie. W obfitej sprawiedliwości jest moc największa, a myśli bezbożnych będą wykorzenione.

6 Domus justi plurima fortitudo, et in fructibus impii conturbatio.

6 Dom sprawiedliwego mocą wielką, a w dochodach bezbożnego zamieszanie.

7 Labia sapientium disseminabunt scientiam ; cor stultorum dissimile erit.

7 Wargi mądrych siać będą umiejętność, serce głupich odmienne będzie.

8 Victimæ impiorum abominabiles Domino ; vota justorum placabilia.

8 Ofiary bezbożnych obrzydłe Panu, modlitwy sprawiedliwych przyjemne.

9 Abominatio est Domino via impii ; qui sequitur justitiam diligitur ab eo.

9 Obrzydłością jest Panu droga bezbożnego; kto idzie za sprawiedliwością, jest umiłowany od niego.

10 Doctrina mala deserenti viam vitæ ; qui increpationes odit, morietur.

10 Nauka jest zła dla opuszczającego drogę życia; kto nienawidzi karności, umrze.

11 Infernus et perditio coram Domino ; quanto magis corda filiorum hominum !

11 Otchłań i zatracenie otwarte są przed Panem, o ileż więc bardziej serca synów człowieczych.

12 Non amat pestilens eum qui se corripit, nec ad sapientes graditur.

12 Człowiek zepsuty nie miłuje tego, kto go karci, i do mądrych nie idzie.

13 Cor gaudens exhilarat faciem ; in mœrore animi dejicitur spiritus.

13 Serce wesołe rozwesela oblicze, w strapieniu serca duch upada.

14 Cor sapientis quærit doctrinam, et os stultorum pascitur imperitia.

14 Serce mądrego szuka nauki, a usta głupich karmią się nieumiejętnością.

15 Omnes dies pauperis, mali ; secura mens quasi juge convivium.

15 Wszystkie dni ubogiego złe, myśl bezpieczna jak ustawiczne gody.

16 Melius est parum cum timore Domini, quam thesauri magni et insatiabiles.

16 Lepsza jest odrobina z bojaźnią Pańską, niż wielkie skarby a nienasycające.

17 Melius est vocari ad olera cum caritate, quam ad vitulum saginatum cum odio.

17 Lepiej jest być proszonym na jarzynę z miłością, niż na cielę tłuste z nienawiścią.

18 Vir iracundus provocat rixas ; qui patiens est mitigat suscitatas.

18 Mąż gniewliwy pobudza swary; kto cierpliwy jest, uśmierza wzbudzone.

19 Iter pigrorum quasi sepes spinarum ; via justorum absque offendiculo.

19 Droga leniwych jak płot cierniowy, droga sprawiedliwych bez zawady.

20 Filius sapiens lætificat patrem, et stultus homo despicit matrem suam.

20 Syn mądry uwesela ojca, a głupi człowiek gardzi matką swoją.

21 Stultitia gaudium stulto, et vir prudens dirigit gressus suos.

21 Głupota weselem głupiemu, a mąż mądry prostuje kroki swoje.

22 Dissipantur cogitationes ubi non est consilium ; ubi vero sunt plures consiliarii, confirmantur.

22 Rozpraszają się myśli, gdzie nie ma rady, ale gdzie jest wielu radzących, utwierdzają się.

23 Lætatur homo in sententia oris sui, et sermo opportunus est optimus.

23 Weseli się człowiek zdaniem ust swoich, a słowo, we własnym czasie wyrzeczone, jest bardzo dobre.

24 Semita vitæ super eruditum, ut declinet de inferno novissimo.

24 Ścieżka życia nad umiejętnym, aby się ustrzegł otchłani najgłębszej.

25 Domum superborum demolietur Dominus, et firmos faciet terminos viduæ.

25 Dom pysznych Pan wywróci, a granice wdów utwierdzi.

26 Abominatio Domini cogitationes malæ, et purus sermo pulcherrimus firmabitur ab eo.

26 Obrzydłością Panu myśli złe, a czysta mowa najpiękniejsza potwierdzona będzie od niego.

27 Conturbat domum suam qui sectatur avaritiam ; qui autem odit munera, vivet. Per misericordiam et fidem purgantur peccata : per timorem autem Domini declinat omnis a malo.

27 Wprawia w zamieszanie dom swój, kto za chciwością idzie, a kto nienawidzi darów, będzie żył. Przez miłosierdzie i wiarę bywają oczyszczane grzechy, a przez bojaźń Pańską odstępuje każdy od złego.

28 Mens justi meditatur obedientiam ; os impiorum redundat malis.

28 Serce sprawiedliwego rozmyśla o posłuszeństwie, usta bezbożnych opływają złością.

29 Longe est Dominus ab impiis, et orationes justorum exaudiet.

29 Daleko jest Pan od bezbożnych, a modlitw sprawiedliwych wysłucha.

30 Lux oculorum lætificat animam ; fama bona impinguat ossa.

30 Światłość oczu uwesela duszę, a dobra sława czyni tłustymi kości.

31 Auris quæ audit increpationes vitæ in medio sapientium commorabitur.

31 Ucho, które słucha karności żywota, w pośrodku mądrych mieszkać będzie.

32 Qui abjicit disciplinam despicit animam suam ; qui autem acquiescit increpationibus possessor est cordis.

32 Kto odrzuca karność, gardzi duszą swoją, ale kto przyjmuje karanie, panem jest serca.

33 Timor Domini disciplina sapientiæ, et gloriam præcedit humilitas.

33 Bojaźń Pańska jest ćwiczeniem mądrości, a sławę uprzedza pokora.