Przypowieści Salomona, rozdział 17

1 Melior est buccella sicca cum gaudio quam domus plena victimis cum jurgio.

1 Lepszy jest kęs chleba suchego z weselem, niźli dom pełen ofiar ze swarem.

2 Servus sapiens dominabitur filiis stultis, et inter fratres hæreditatem dividet.

2 Sługa roztropny będzie panował nad synami głupimi i pośród braci będzie dzielił dziedzictwo.

3 Sicut igne probatur argentum et aurum camino, ita corda probat Dominus.

3 Jak w ogniu próbują srebro, a złoto w piecu, tak Pan próbuje serca.

4 Malus obedit linguæ iniquæ, et fallax obtemperat labiis mendacibus.

4 Zły posłuszny jest językowi złośliwemu, a oszust słucha warg kłamliwych.

5 Qui despicit pauperem exprobrat factori ejus, et qui ruina lætatur alterius non erit impunitus.

5 Kto gardzi ubogim, znieważa Stworzyciela jego, a kto się raduje z upadku drugiego, nie ujdzie karania.

6 Corona senum filii filiorum, et gloria filiorum patres eorum.

6 Wieńcem starych są synowie synów, a chwałą synów ojcowie ich.

7 Non decent stultum verba composita, nec principem labium mentiens.

7 Nie przystoją głupiemu słowa poważne, ani książęciu usta kłamliwe.

8 Gemma gratissima exspectatio præstolantis ; quocumque se vertit, prudenter intelligit.

8 Kamień drogi najwdzięczniejszy - oczekiwanie czekającego: gdziekolwiek się obraca, mądrze rozumie.

9 Qui celat delictum quærit amicitias ; qui altero sermone repetit, separat fœderatos.

9 Kto tai grzech, szuka przyjaźni; kto drugi raz powtarza, rozłącza złączonych.

10 Plus proficit correptio apud prudentem, quam centum plagæ apud stultum.

10 Więcej osiąga upomnienie u roztropnego niźli sto plag u głupiego.

11 Semper jurgia quærit malus : angelus autem crudelis mittetur contra eum.

11 Zły człowiek zawsze swaru szuka, ale anioł okrutny będzie wysłany przeciw niemu.

12 Expedit magis ursæ occurrere raptis fœtibus, quam fatuo confidenti in stultitia sua.

12 Lepiej jest spotkać się z niedźwiedzicą, kiedy jej młode porwą, niźli z głupim, ufającym głupocie swojej.

13 Qui reddit mala pro bonis, non recedet malum de domo ejus.

13 Kto oddaje złem za dobre, nie wynijdzie zło z domu jego.

14 Qui dimittit aquam caput est jurgiorum, et antequam patiatur contumeliam judicium deserit.

14 Kto spuszcza wodę, początkiem jest swarów, i zanim dozna hańby, odstępuje od sądu.

15 Qui justificat impium, et qui condemnat justum, abominabilis est uterque apud Deum.

15 Kto usprawiedliwia bezbożnego i kto potępia sprawiedliwego, obydwaj są obrzydłymi Panu.

16 Quid prodest stulto habere divitias, cum sapientiam emere non possit ? Qui altum facit domum suam quærit ruinam, et qui evitat discere incidet in mala.

16 Cóż pomoże głupiemu, że ma bogactwa, skoro mądrości kupić nie może? Kto dom swój wysoko wznosi, szuka obalenia, a kto unika nauki, w zło wpadnie.

17 Omni tempore diligit qui amicus est, et frater in angustiis comprobatur.

17 Na każdy czas miłuje, kto jest przyjacielem, a brat poznany bywa w utrapieniu.

18 Stultus homo plaudet manibus, cum spoponderit pro amico suo.

18 Głupi człowiek klaskać będzie rękoma, gdy zaręczy za przyjaciela swego.

19 Qui meditatur discordias diligit rixas, et qui exaltat ostium quærit ruinam.

19 Kto myśli o rozterkach, miłuje swary, a kto podwyższa drzwi, upadku szuka.

20 Qui perversi cordis est non inveniet bonum, et qui vertit linguam incidet in malum.

20 Kto jest przewrotnego serca, nie znajdzie dobra, a kto językiem kręci, w zło wpadnie.

21 Natus est stultus in ignominiam suam ; sed nec pater in fatuo lætabitur.

21 Głupi się urodził na sromotę swoją, ale i ojciec głupiego nie będzie miał pociechy.

22 Animus gaudens ætatem floridam facit ; spiritus tristis exsiccat ossa.

22 Serce wesołe czyni wiek kwitnącym, duch smutny wysusza kości.

23 Munera de sinu impius accipit, ut pervertat semitas judicii.

23 Dar z zanadrza bezbożnik bierze, aby wywrócić ścieżki sprawiedliwości.

24 In facie prudentis lucet sapientia ; oculi stultorum in finibus terræ.

24 Na twarzy roztropnego świeci się mądrość, oczy głupich na krańcach ziemi.

25 Ira patris filius stultus, et dolor matris quæ genuit eum.

25 Syn głupi jest gniewem ojcu, a żałością matce, która go zrodziła.

26 Non est bonum damnum inferre justo, nec percutere principem qui recta judicat.

26 Nie jest dobrze szkodzić sprawiedliwemu, ani bić przełożonego, który dobrze sądzi.

27 Qui moderatur sermones suos doctus et prudens est, et pretiosi spiritus vir eruditus.

27 Kto miarkuje mowy swe, jest uczony i mądry, a drogiego ducha mąż rozumny.

28 Stultus quoque, si tacuerit, sapiens reputabitur, et si compresserit labia sua, intelligens.

28 I głupi, jeśli milczy, będzie uważany za mądrego, a jeśli stuli usta swe, za roztropnego.