Przypowieści Salomona, rozdział 27

1 Ne glorieris in crastinum, ignorans quid superventura pariat dies.

1 Nie chlub się dniem jutrzejszym nie wiedząc, co przyszły dzień przyniesie.

2 Laudet te alienus, et non os tuum ; extraneus, et non labia tua.

2 Niech cię chwali cudzy, a nie usta twoje, obcy, a nie wargi twoje.

3 Grave est saxum, et onerosa arena, sed ira stulti utroque gravior.

3 Ciężki jest kamień i wagę ma piasek, ale gniew głupiego nad oboje cięższy.

4 Ira non habet misericordiam nec erumpens furor, et impetum concitati ferre quis poterit ?

4 Gniew nie ma miłosierdzia ani nagła zapalczywość, a popędliwość wzburzonego ducha kto będzie mógł znieść?

5 Melior est manifesta correptio quam amor absconditus.

5 Lepsza jest jawna nagana niż miłość tajemna.

6 Meliora sunt vulnera diligentis quam fraudulenta oscula odientis.

6 Lepsze są rany od miłującego, niż zdradliwe pocałunki od nienawidzącego.

7 Anima saturata calcabit favum, et anima esuriens etiam amarum pro dulci sumet.

7 Dusza nasycona podepcze plastr miodu, a dusza głodna i gorzkie przyjmie za słodkie.

8 Sicut avis transmigrans de nido suo, sic vir qui derelinquit locum suum.

8 Jak ptak przenoszący się z gniazda swego, tak człowiek, który opuszcza miejsce swoje.

9 Unguento et variis odoribus delectatur cor, et bonis amici consiliis anima dulcoratur.

9 Olejkami i rozmaitą wonią uwesela się serce, a dobrymi radami przyjaciela dusza się cieszy.

10 Amicum tuum et amicum patris tui ne dimiseris, et domum fratris tui ne ingrediaris in die afflictionis tuæ. Melior est vicinus juxta quam frater procul.

10 Przyjaciela twego i przyjaciela ojca twego nie opuszczaj, a w dom brata twego nie wchodź w dzień zmartwienia twego. Lepszy jest sąsiad bliski niźli brat daleki.

11 Stude sapientiæ, fili mi, et lætifica cor meum, ut possis exprobranti respondere sermonem.

11 Ucz się mądrości, synu mój, a uweselaj serce moje, abyś mógł urągającemu odpowiedzieć słowo.

12 Astutus videns malum, absconditus est : parvuli transeuntes sustinuerunt dispendia.

12 Przemyślny ujrzawszy niebezpieczeństwo, skrył się, niedoświadczeni mijając ponieśli szkodę.

13 Tolle vestimentum ejus qui spopondit pro extraneo, et pro alienis aufer ei pignus.

13 Weźmij suknię tego, który ręczył za obcego, a za obcych weź zastaw od niego.

14 Qui benedicit proximo suo voce grandi, de nocte consurgens maledicenti similis erit.

14 Kto wstawszy o świcie, wielkim głosem błogosławi bliźniemu swemu, będzie podobny złorzeczącemu.

15 Tecta perstillantia in die frigoris et litigiosa mulier comparantur.

15 Dach, przez który kapie w dzień zimny, i niewiasta swarliwa są podobni do siebie;

16 Qui retinet eam quasi qui ventum teneat, et oleum dexteræ suæ vocabit.

16 kto ją usiłuje powstrzymać, jakoby wiatr chwytał i o oliwę dla prawicy swej wołać będzie.

17 Ferrum ferro exacuitur, et homo exacuit faciem amici sui.

17 Żelazo ostrzy się żelazem, a człowiek zaostrza oblicze przyjaciela swego.

18 Qui servat ficum comedet fructus ejus, et qui custos est domini sui glorificabitur.

18 Kto strzeże drzewa figowego, będzie jadł owoc jego, a kto strzeże pana swego, uczczony będzie.

19 Quomodo in aquis resplendent vultus prospicientium, sic corda hominum manifesta sunt prudentibus.

19 Jak w wodzie pokazują się twarze patrzących, tak serca człowiecze jawne są mądrym.

20 Infernus et perditio numquam implentur : similiter et oculi hominum insatiabiles.

20 Otchłań i zatracenie nie bywają nigdy napełnione: tak i oczy człowiecze nienasycone.

21 Quomodo probatur in conflatorio argentum et in fornace aurum, sic probatur homo ore laudantis. Cor iniqui inquirit mala, cor autem rectum inquirit scientiam.

21 Jak próbują srebro w ogniu, a złoto w piecu tak człowiek bywa próbowany ustami chwalącego. Serce niegodziwca wynajduje złości, a serce dobre szuka umiejętności.

22 Si contuderis stultum in pila quasi ptisanas feriente desuper pilo, non auferetur ab eo stultitia ejus.

22 Choćbyś stłukł głupiego w stępie jak krupy, bijąc z wierzchu stęporem, nie będzie odjęta od niego głupota jego.

23 Diligenter agnosce vultum pecoris tui, tuosque greges considera :

23 Pilnie poznawaj wygląd bydła twojego i miej staranie o trzody twoje,

24 non enim habebis jugiter potestatem, sed corona tribuetur in generationem et generationem.

24 bo nie zawsze będziesz miał moc, ale korona przejdzie z pokolenia w pokolenie.

25 Aperta sunt prata, et apparuerunt herbæ virentes, et collecta sunt fœna de montibus.

25 Otworzyły się łąki i ukazały się trawy zielone, i zebrano siano z gór.

26 Agni ad vestimentum tuum, et hædi ad agri pretium.

26 Owce na szaty twoje, a kozły na zapłatę pola.

27 Sufficiat tibi lac caprarum in cibos tuos, et in necessaria domus tuæ, et ad victum ancillis tuis.

27 Niech ci starczy kozie mleko na żywność dla ciebie i na potrzeby domu twego, i na pożywienie dla służebnic twoich.