Litania do św. Andrzeja Boboli, patrona Polski

Pan Jezus powiedział: "Każdy więc, który mnie wyzna przed ludźmi, wyznam go i ja przed Ojcem moim, który jest w niebiosach" (Mt 10, 32). Niewielu Polaków wyznało Chrystusa równie wiernie i równie krwawo jak święty Andrzej Bobola — jezuita, który w 1657 roku oddał życie w straszliwych mękach, nie wyrzekłszy się wiary ani jednym słowem. Litania do św. Andrzeja Boboli jest modlitwą Kościoła w Polsce, którą wzywamy go jako wytrwałego apostoła, niezłomnego męczennika i patrona naszej Ojczyzny.

Poniżej podajemy pełny tekst tej tradycyjnej, zatwierdzonej litanii, a następnie przybliżamy dzieje jego życia i męczeństwa oraz wyjaśniamy, dlaczego Kościół ogłosił go jednym z głównych patronów Polski.

Kim był święty Andrzej Bobola

Andrzej Bobola urodził się w 1591 roku w rodzinie szlacheckiej w Małopolsce. Jako młodzieniec wstąpił do Towarzystwa Jezusowego i po latach studiów oraz formacji został kapłanem. Działał na wschodnich rubieżach dawnej Rzeczypospolitej — w Wilnie, Bobrujsku, Pińsku — w czasach głębokich podziałów religijnych, gdy katolicy obrządku łacińskiego i wschodniego żyli pomieszani z prawosławnymi, a ziemie te trawiły wojny i bunty.

Był kaznodzieją niestrudzonym. Lud nazywał go "duszochwatem" — łowcą dusz — bo całe wsie sprowadzał z powrotem do jedności z Kościołem katolickim. Jego gorliwość, prostota i odwaga uczyniły go zarazem ukochanym pasterzem i znienawidzonym przeciwnikiem dla tych, którzy nie chcieli słuchać Ewangelii.

Męczeństwo z 1657 roku

W maju 1657 roku, w czasie krwawych zamieszek na Polesiu, oddział Kozaków pojmał ojca Andrzeja w okolicach Janowa Poleskiego. Żądano od niego, by wyrzekł się wiary katolickiej. Odmówił. To, co nastąpiło potem, należy do najbardziej wstrząsających kart polskiej hagiografii: bito go, przypiekano ogniem, zdzierano skórę, kaleczono — a on do końca powtarzał imię Jezus i Maryja. Zginął 16 maja 1657 roku, dochowawszy wiary aż do ostatniego tchnienia.

W jego męczeństwie spełniło się słowo Apokalipsy: "Bądź wierny aż do śmierci, a dam ci wieniec życia" (Ap 2, 10). Spełniło się też zdanie świętego Pawła, które Kościół czyta nad grobami swoich wyznawców: "Dobry bój stoczyłem, zawodu dokonałem, wiarę zachowałem" (2 Tm 4, 7).

Niezwykłe jest to, co stało się z jego ciałem. Odnalezione po latach okazało się nienaruszone rozkładem, mimo że spoczywało w wilgotnej krypcie bez balsamowania. Fakt ten, poświadczony przez świadków i komisje kościelne, umocnił cześć dla męczennika i przyspieszył jego drogę na ołtarze.

Pełny tekst litanii do św. Andrzeja Boboli

Litania jest zbudowana jak Litania Loretańska i Litania do Wszystkich Świętych: po wezwaniach do Trójcy Przenajświętszej następuje długi szereg tytułów świętego, na które odpowiadamy "módl się za nami".

Kyrie, elejson. Chryste, elejson. Kyrie, elejson.
Chryste, usłysz nas. Chryste, wysłuchaj nas.

Ojcze z nieba, Boże, zmiłuj się nad nami.
Synu, Odkupicielu świata, Boże, zmiłuj się nad nami.
Duchu Święty, Boże, zmiłuj się nad nami.
Święta Trójco, Jedyny Boże, zmiłuj się nad nami.

Święta Maryjo, Królowo Męczenników, módl się za nami.
Święty Andrzeju Bobolo, módl się za nami.
Wierny naśladowco Dobrego Pasterza,
Gorliwy synu świętego Ignacego Loyoli,
Mężu wielkiej modlitwy i pokuty,
Apostole Polesia,
Niestrudzony głosicielu Ewangelii,
Łowco dusz dla Chrystusa,
Obrońco jedności Kościoła świętego,
Nauczycielu prawd wiary,
Pociecho strapionych i ubogich,
Wzorze kapłańskiej gorliwości,
Miłośniku Najświętszej Maryi Panny,
Niezłomny w godzinie próby,
Mężny w wyznawaniu wiary,
Cierpliwy w straszliwych mękach,
Wierny aż do śmierci,
Męczenniku za jedność Kościoła,
Chlubo narodu polskiego,
Patronie naszej Ojczyzny,
Orędowniku w czasach podziału i wojny,
Wsparcie konających,
Pośredniku nasz u Boga,

Baranku Boży, który gładzisz grzechy świata, przepuść nam, Panie.
Baranku Boży, który gładzisz grzechy świata, wysłuchaj nas, Panie.
Baranku Boży, który gładzisz grzechy świata, zmiłuj się nad nami.

W: Módl się za nami, święty Andrzeju Bobolo.
R: Abyśmy się stali godnymi obietnic Chrystusowych.

Po wezwaniach kapłan lub prowadzący odmawia modlitwę:

Módlmy się. Boże, nasz Ojcze, Ty przez śmierć męczeńską świętego Andrzeja umocniłeś wiarę i jedność Twojego Kościoła; spraw za jego wstawiennictwem, abyśmy trwając mocno w wierze, miłowali się wzajemnie i zachowali jedność ducha w związce pokoju. Przez Chrystusa, Pana naszego. Amen.

Znaczenie najważniejszych wezwań

Apostole Polesia, Łowco dusz dla Chrystusa. Te tytuły przypominają lata jego trudu na kresach. Bobola sam szedł od wsi do wsi, w błocie i nędzy, pociągając ludzi do prawdziwej wiary — wcielając słowa: "Większej nad tę miłość nikt nie ma, żeby kto życie swe oddał za przyjaciół swoich" (Jn 15, 13).

Męczenniku za jedność Kościoła, Patronie naszej Ojczyzny. Bobola zginął, gdy ziemie Rzeczypospolitej rozdzierały spory religijne. Oddał życie nie za stronnictwo, lecz za jedność wszystkich w jednym Kościele Chrystusa. Dlatego Kościół postawił go obok świętego Stanisława i świętego Wojciecha jako jednego z patronów Polski i wzywa zwłaszcza tam, gdzie panuje rozłam.

Patron Polski

Święty Andrzej Bobola został beatyfikowany w 1853 roku, a kanonizowany w 1938 roku — jeszcze przed wojną i przed reformami z połowy XX wieku. Wkrótce ogłoszono go jednym z głównych patronów Polski, a jego relikwie spoczywają dziś w Warszawie. Polacy wzywają go w chwilach próby narodowej; stary lud wierzył, że ten, kto za życia łączył skłóconych, i z nieba wyprasza Ojczyźnie zgodę oraz wytrwanie w wierze.

Jak odmawiać litanię

Litanię możemy odmawiać prywatnie lub wspólnie, najlepiej 16 maja, w dniu jego święta, a także — obok osobnej modlitwy za Ojczyznę — w intencji Polski i jedności Kościoła. Gdy modlimy się sami, czytamy wezwanie i odpowiedź; we wspólnocie prowadzący wypowiada tytuł, a wszyscy odpowiadają "módl się za nami".

Uwaga dla Czytelnika dbającego o tradycję: kult świętych nam współczesnych — jak ojca Pio, Jana Pawła II czy świętego Szarbela — oraz związane z nimi nabożeństwa są dziełem czasów współczesnych. Litania do świętego Andrzeja Boboli ma korzenie wcześniejsze, sięgające jego kanonizacji z 1938 roku, dlatego przekazujemy ją jako modlitwę dawnego, polskiego nabożeństwa.

Często zadawane pytania

Kim był święty Andrzej Bobola?

Był polskim jezuitą żyjącym w latach 1591–1657, kaznodzieją i misjonarzem na wschodnich kresach dawnej Rzeczypospolitej. Zginął śmiercią męczeńską w 1657 roku, nie wyrzekłszy się wiary katolickiej. Kościół czci go jako jednego z głównych patronów Polski.

Dlaczego święty Andrzej Bobola jest patronem Polski?

Oddał życie za wiarę i za jedność Kościoła w czasach wielkiego rozdarcia narodu. Po kanonizacji w 1938 roku ogłoszono go jednym z patronów Ojczyzny, obok świętego Stanisława i świętego Wojciecha. Polacy wzywają go zwłaszcza w intencji zgody i wytrwania w wierze.

Kiedy odmawiać litanię do św. Andrzeja Boboli?

Szczególnie 16 maja, w dniu jego święta, oraz w intencji Polski i jedności chrześcijan. Można ją odmawiać prywatnie lub we wspólnocie, a także w ramach nowenny do świętego Andrzeja Boboli przed jego uroczystością.

Czym litania do św. Andrzeja Boboli różni się od Litanii Loretańskiej?

Obie mają ten sam układ — wstęp do Trójcy Świętej, szereg tytułów i modlitwę końcową. Litania Loretańska wysławia Matkę Bożą, a litania do świętego Andrzeja Boboli wzywa polskiego męczennika jako orędownika wiary i jedności narodu.

Czy to prawda, że ciało świętego Andrzeja Boboli pozostało nienaruszone?

Tak. Po latach jego ciało odnaleziono zachowane od rozkładu mimo wilgotnego grobu i braku balsamowania. Fakt ten, poświadczony przez świadków i komisje kościelne, umocnił cześć wiernych i przyczynił się do wyniesienia męczennika na ołtarze.

Litania do świętego Andrzeja Boboli uczy nas, że wierność Chrystusowi może kosztować wszystko — a jednak warta jest każdej ceny. Wzywajmy tego niezłomnego męczennika jako orędownika Ojczyzny i wzór wiary, która nie ugina się pod ciosami.

Zobacz także powiązane modlitwy w naszym serwisie: Litania Loretańska, Litania do Wszystkich Świętych, Litania do Najświętszego Imienia Jezus oraz Pod Twoją obronę. Krótsze modlitwy do innych świętych znajdziesz w modlitwie do świętego Antoniego.

Do głównych patronów Polski należą również św. Stanisław biskup i św. Jadwiga Królowa.

Aplikacja Iter Fidei zawiera litanie, modlitwy i nowenny, po łacinie i po polsku, z audio. Pobierz tutaj.

Źródła. Tekst litanii: tradycyjna Litania do świętego Andrzeja Boboli w formie zatwierdzonej do użytku w Kościele w Polsce (korpus modlitw Iter Fidei). Pismo Święte według przekładu ks. Jakuba Wujka: Ewangelia wg św. Mateusza 10, 32; Ewangelia wg św. Jana 15, 13; Apokalipsa św. Jana 2, 10; 2 List do Tymoteusza 4, 7. Dane biograficzne: dzieje życia i męczeństwa św. Andrzeja Boboli SJ (1591–1657), beatyfikacja 1853, kanonizacja 1938.